ಲಾಲನೇ ಬಹವೋ ದೋಷಾಃ: ಮುದ್ದು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುವಿಕೆ

ಲಾಲನೇ ಬಹವೋ ದೋಷಾಃ ಸುಭಾಷಿತ: ಮುದ್ದಿನಿಂದ ಬಹಳ ದೋಷ, ತಿದ್ದುವುದರಿಂದ ಬಹಳ ಗುಣ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಲಾಲನೇ ಬಹವೋ ದೋಷಾಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯ. ಮುದ್ದು ಮಾಡುವ ಕೈ ಬೇಕು, ಆದರೆ ತಿದ್ದುವ ಕೈಯೂ ಬೇಕು.

ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ತಿದ್ದುವ ಕೈಯ ಪರವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮಾತು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅದನ್ನು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಓದಬೇಕು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 343 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 343

ವಿಷಯ: ಮುದ್ದು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು · Indulgence and discipline

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಲಾಲನೇ ಬಹವೋ ದೋಷಾಸ್ತಾಡನೇ ಬಹವೋ ಗುಣಾಃ
ತಸ್ಮಾತ್ಪುತ್ರಂ ಚ ಶಿಷ್ಯಂ ಚ ತಾಡಯೇನ್ನ ತು ಲಾಲಯೇತ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

लालने बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः
तस्मात्पुत्रं च शिष्यं च ताडयेन्न तु लालयेत्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

lālane bahavo doṣāstāḍane bahavo guṇāḥ
tasmātputraṃ ca śiṣyaṃ ca tāḍayenna tu lālayet

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಲಾಲನೇ (लालने, lālane) = ಮುದ್ದು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ (in indulging)
  • ಬಹವೋ (बहवो, bahavo) = ಅನೇಕ [ಬಹವಃ] (many)
  • ದೋಷಾಸ್ತಾಡನೇ (दोषास्ताडने, doṣāstāḍane) = ದೋಷಗಳು, ತಿದ್ದುವುದರಲ್ಲಿ [ದೋಷಾಃ + ತಾಡನೇ] (faults, in correcting)
  • ಬಹವೋ (बहवो, bahavo) = ಅನೇಕ [ಬಹವಃ] (many)
  • ಗುಣಾಃ (गुणाः, guṇāḥ) = ಗುಣಗಳು (virtues)
  • ತಸ್ಮಾತ್ಪುತ್ರಂ (तस्मात्पुत्रं, tasmātputraṃ) = ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನನ್ನು [ತಸ್ಮಾತ್ + ಪುತ್ರಂ] (therefore a son)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ಶಿಷ್ಯಂ (शिष्यं, śiṣyaṃ) = ಶಿಷ್ಯನನ್ನು (a pupil)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ತಾಡಯೇನ್ನ (ताडयेन्न, tāḍayenna) = ತಿದ್ದಬೇಕು, ಅಲ್ಲ [ತಾಡಯೇತ್ + ನ] (one should correct, not)
  • ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but)
  • ಲಾಲಯೇತ್ (लालयेत्, lālayet) = ಮುದ್ದಿಸಬೇಕು (one should indulge)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮುದ್ದು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೋಷ ಇದೆ. ತಿದ್ದುವುದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಗುಣ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನನ್ನೂ ಶಿಷ್ಯನನ್ನೂ ತಿದ್ದಬೇಕು, ಕುರುಡಾಗಿ ಮುದ್ದಿಸಬಾರದು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

There are many faults in indulging, and many virtues in correcting. Therefore one should correct a son and a pupil, and not simply indulge them.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ತಾಡನ ಎಂದರೆ ಪದಶಃ ಹೊಡೆಯುವುದು. ಅಂದಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಪದದ ನೇರ ಅರ್ಥ ಅದೇ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

Tadana literally means striking. In the usage of its day it seems to have stood more widely for strict teaching. Even so, that is the plain meaning of the word and we do not hide it.

ಲಾಲನ ಮತ್ತು ತಾಡನ ಎಂಬ ಜೋಡಿಪದಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ವಿರುದ್ಧ. ದೋಷ ಮತ್ತು ಗುಣ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಅದರ ಕೆಳಗೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಎರಡು ಜೋಡಿ ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಹೆಣೆದಿವೆ.

Lalana and tadana are a pair of opposites, and the pair dosha and guna sits right beneath it. So two pairs are woven into one another.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 161. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 161. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದು ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹೊಡೆದು ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಶ್ಲೋಕದ ವಿಶಾಲ ಮಾತು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಎಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ತಿದ್ದುವ ಮಾತು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಬೇಕು.

Most who study child development today do not support punishing by striking. What remains true in the verse is wider: clear limits and a correcting word are needed by children too.

ಕಲಿಸುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಪರಿಚಿತ. ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ತಪ್ಪಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವನು ಕಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ತಿದ್ದುವುದು ಗೌರವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು.

This is familiar to teaching doctors. If a new student’s errors draw no response and everything is praised, the student does not learn. Correction should be given with respect and clearly.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ