ನಿಜಸೌಖ್ಯಂ ನಿರುಂಧಾನೋ: ಹೊರೆ ಹೊರುವವನ ಕ್ಲೇಶ

ನಿಜಸೌಖ್ಯಂ ನಿರುಂಧಾನೋ ಸುಭಾಷಿತ: ತನ್ನ ಸುಖ ಬಿಟ್ಟು ಹಣ ಕೂಡಿಡುವವನು ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ ಹೊರೆ ಹೊತ್ತವನಂತೆ ಕ್ಲೇಶದ ಪಾತ್ರ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ನಿಜಸೌಖ್ಯಂ ನಿರುಂಧಾನೋ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಬೆಳಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ದುಡಿದು, ಮನೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಲೂ ಸಮಯವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಅವರು ಯಾರಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಆಗ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ತನ್ನ ಸುಖವನ್ನು ತಡೆದು ಹಣ ಗಳಿಸುವವನನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೊರೆ ಹೊರುವ ಕೂಲಿಯವನಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕೃಪಣನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 18 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Miser, verse 18

ವಿಷಯ: ಹೊರೆ ಹೊರುವವನ ಕ್ಲೇಶ · The porter’s toil of hoarding

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನಿಜಸೌಖ್ಯಂ ನಿರುಂಧಾನೋ ಯೋ ಧನಾರ್ಜನಮಿಚ್ಛತಿ
ಪರಾರ್ಥಂ ಭಾರವಾಹೀವ ಕ್ಲೇಶಸ್ಯೈವ ಹಿ ಭಾಜನಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

निजसौख्यं निरुन्धानो यो धनार्जनमिच्छति
परार्थं भारवाहीव क्लेशस्यैव हि भाजनम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

nijasaukhyaṃ nirundhāno yo dhanārjanamicchati
parārthaṃ bhāravāhīva kleśasyaiva hi bhājanam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ನಿಜಸೌಖ್ಯಂ (निजसौख्यं, nijasaukhyaṃ) = ತನ್ನ ಸುಖವನ್ನು (his own comfort)
  • ನಿರುಂಧಾನೋ (निरुन्धानो, nirundhāno) = ತಡೆಯುತ್ತಾ (ನಿರುಂಧಾನಃ) (holding back (nirundhanah))
  • ಯೋ (यो, yo) = ಯಾರು (ಯಃ) (who (yah))
  • ಧನಾರ್ಜನಮಿಚ್ಛತಿ (धनार्जनमिच्छति, dhanārjanamicchati) = ಹಣ ಗಳಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ (ಧನಾರ್ಜನಂ + ಇಚ್ಛತಿ) (wishes to earn wealth (dhanarjanam + icchati))
  • ಪರಾರ್ಥಂ (परार्थं, parārthaṃ) = ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ (for the sake of others)
  • ಭಾರವಾಹೀವ (भारवाहीव, bhāravāhīva) = ಹೊರೆ ಹೊರುವವನಂತೆ (ಭಾರವಾಹೀ + ಇವ) (like a load carrier (bharavahi + iva))
  • ಕ್ಲೇಶಸ್ಯೈವ (क्लेशस्यैव, kleśasyaiva) = ಕ್ಲೇಶಕ್ಕೇ (ಕ್ಲೇಶಸ್ಯ + ಏವ) (of trouble alone (klesasya + eva))
  • ಹಿ (हि, hi) = ಖಂಡಿತ (indeed)
  • ಭಾಜನಮ್ (भाजनम्, bhājanam) = ಪಾತ್ರ (the vessel)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ತನ್ನ ಸುಖವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಂಡು ಹಣ ಗಳಿಸಲು ಬಯಸುವವನು, ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ ಹೊರೆ ಹೊರುವವನಂತೆ, ಕ್ಲೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

He who holds back his own comfort and wishes to earn wealth, like a load carrier working for others, becomes a vessel of nothing but trouble.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಭಾರವಾಹಿ ಎಂದರೆ ಭಾರ ಹೊರುವವನು. ಅದು ಕೂಲಿಯಾಳು ಅಥವಾ ಹೊರೆ ಹೊರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಎರಡೂ ಆಗಬಹುದು. ಹೊರೆ ತನ್ನದಲ್ಲ, ಕೂಲಿ ಸಣ್ಣದು, ಬೆನ್ನುನೋವು ಮಾತ್ರ ಅವನದು ಎಂಬುದೇ ಹೋಲಿಕೆಯ ಕುಟುಕು.

Bharavahi means one who carries a load, either a hired porter or a beast of burden. The load is not his, the wage is small, only the aching back is his. That is the sting of the comparison.

ಭಾಜನ ಎಂದರೆ ಪಾತ್ರೆ. ಕ್ಲೇಶದ ಪಾತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳೂ ಬಂದು ಬೀಳುವ ಜಾಗ. ಪರಾರ್ಥಂ ಎಂಬ ಒಂದು ಪದ ಹಣ ಯಾರಿಗೋ ಹೋಗುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Bhajana means a vessel. A vessel of trouble is a place where all hardships fall. The single word parartham points to the wealth going to someone else.

ಮುದ್ರಿತ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪರಾರ್ಥಂ ಪದದ ಅನುಸ್ವಾರ ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅಚ್ಚಿನ ಸವೆತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಉಳಿದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

In the printed page the anusvara dot of parartham is missing. We have treated this as worn print and kept the letters as they stand.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 71. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 71. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ವೈದ್ಯಕೀಯ ತರಬೇತಿಯ ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನೇ ಮರೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಆಗ ಉಪಯುಕ್ತ.

In the night shifts of medical training some people come to forget their own families. The question what are we working for is useful then.

ಶ್ಲೋಕ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕೂಡಿಡುವುದನ್ನು ತೆಗಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ತನಗೆ ಸುಖ ಕೊಡದ, ಯಾರಿಗೂ ಉಪಯೋಗವಾಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಲಹೆಯನ್ನೂ ಅದು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.

The verse does not condemn working or saving. It questions only a store that gives pleasure to no one and use to no one. It gives no advice on money.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ