ಒಂದೇ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಏನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣುಗಳು ಒಂದೇ, ನೋಟ ಬೇರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಹಾಗೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಪದೇ ಪದೇ ಚ ರತ್ನಾನಿ ಯೋಜನೇ ರಸಕೂಪಿಕಾ
ಭಾಗ್ಯಹೀನಾ ನ ಪಶ್ಯಂತಿ ಬಹುರತ್ನಾ ವಸುಂಧರಾ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
पदे पदे च रत्नानि योजने रसकूपिका
भाग्यहीना न पश्यन्ति बहुरत्ना वसुन्धरा
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
pade pade ca ratnāni yojane rasakūpikā
bhāgyahīnā na paśyanti bahuratnā vasundharā
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪದೇ ಪದೇ (पदे पदे, pade pade) = ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ (at every step)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ರತ್ನಾನಿ (रत्नानि, ratnāni) = ರತ್ನಗಳು (gems)
- ಯೋಜನೇ (योजने, yojane) = ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ (at every yojana (a long measure of distance))
- ರಸಕೂಪಿಕಾ (रसकूपिका, rasakūpikā) = ರಸದ ಬಾವಿ (a little well of rasa)
- ಭಾಗ್ಯಹೀನಾ (भाग्यहीना, bhāgyahīnā) = ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದವರು (those without fortune)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಪಶ್ಯಂತಿ (पश्यन्ति, paśyanti) = ನೋಡುತ್ತಾರೆ (see)
- ಬಹುರತ್ನಾ (बहुरत्ना, bahuratnā) = ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳುಳ್ಳ (rich in many gems)
- ವಸುಂಧರಾ (वसुन्धरा, vasundharā) = ಭೂಮಿ (the earth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ರತ್ನಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ರಸದ ಬಾವಿ ಇದೆ. ಭೂಮಿ ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದವರು ಅವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
There are gems at every step and a little well of rasa at every yojana. The earth is rich in many gems, but those without fortune do not see them.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಯೋಜನ ಎಂದರೆ ಹಲವು ಮೈಲಿಗಳ ಹಳೆಯ ಅಳತೆ. ಲೆಕ್ಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇದೆ. ರಸಕೂಪಿಕೆ ಎಂದರೆ ರಸದ ಬಾವಿ. ರಸ ಎಂದರೆ ಸಾರ ಅಥವಾ ಪಾದರಸ ಎಂದು ಹಲವು ಅರ್ಥಗಳಿವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.
A yojana is an old measure of several miles, and sources differ on its length. A rasakupika is a small well of rasa. Rasa can mean essence or quicksilver, among other things, and we cannot say for certain which is meant here.
ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಲ್ಲ ರತ್ನ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವಕಾಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನ ಕಾಣದವರ ಮಾತೇ ಕುಟುಕು.
This is exaggeration. The poet does not mean gems literally lie everywhere. He says through exaggeration that opportunity is all around, and the sting is in the last line about those who do not see it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 160. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 160. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸೂಚನೆಗಳು ಅಡಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಲಿಯುವ ಮನಸ್ಸಿರುವ ಕಿರಿಯ ವೈದ್ಯರು ಅವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವಸರದವರು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
An ordinary patient’s history hides many clues. A junior doctor with a learning mind picks them out, and a hurried one passes over them.
ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಭಾಗ್ಯ ಕೇವಲ ಅದೃಷ್ಟವಲ್ಲ, ನೋಡುವ ಕಣ್ಣು ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಬೆಳೆಸಬಹುದು ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
The fortune mentioned can be taken as more than luck, as an eye that sees. We feel it can be grown by practice.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ