ರಾಜನ್ಕನಕಧಾರಾಭಿಸ್ತ್ವಯಿ: ಚಿನ್ನದ ಮಳೆ, ನನಗೆ ಒಂದು ಹನಿಯೂ ಇಲ್ಲ

ರಾಜನ್ಕನಕಧಾರಾಭಿಸ್ತ್ವಯಿ ಸುಭಾಷಿತ: ರಾಜನ ಚಿನ್ನದ ಮಳೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುರಿದರೂ ದುರ್ಭಾಗ್ಯದ ಕೊಡೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಹನಿ ಬೀಳದು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ರಾಜನ್ಕನಕಧಾರಾಭಿಸ್ತ್ವಯಿ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಒಂದೇ ಮಳೆ ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ಬಂದರೂ ಕೆಲವರ ಅಂಗಳ ಮಾತ್ರ ಒಣಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಹಾಯಧನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಂಚಿಕೆಯಾದಾಗ ತಮಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ ಕ್ಷಣ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ರಾಜನ ಮುಂದೆ ನಯವಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಚಿನ್ನದ ಮಳೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಭಾಗ್ಯದ ಕೊಡೆಯ ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾಜಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 26 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, In Praise of Kings, verse 26

ವಿಷಯ: ರಾಜನ ದಾನ, ಕವಿಯ ದೂರು · The king’s giving, the poet’s complaint

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ರಾಜನ್ಕನಕಧಾರಾಭಿಸ್ತ್ವಯಿ ಸರ್ವತ್ರ ವರ್ಷತಿ
ಅಭಾಗ್ಯಚ್ಛತ್ರಸಚ್ಛನ್ನೇ ಮಯಿ ನಾಯಾಂತಿ ಬಿಂದವಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

राजन्कनकधाराभिस्त्वयि सर्वत्र वर्षति
अभाग्यच्छत्रसच्छन्ने मयि नायान्ति बिन्दवः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

rājankanakadhārābhistvayi sarvatra varṣati
abhāgyacchatrasacchanne mayi nāyānti bindavaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ರಾಜನ್ಕನಕಧಾರಾಭಿಸ್ತ್ವಯಿ (राजन्कनकधाराभिस्त्वयि, rājankanakadhārābhistvayi) = ರಾಜನೇ, ಚಿನ್ನದ ಧಾರೆಗಳಿಂದ, ನೀನು (ರಾಜನ್ ಕನಕಧಾರಾಭಿಃ ತ್ವಯಿ) (O king, with streams of gold, you (the king being the cloud))
  • ಸರ್ವತ್ರ (सर्वत्र, sarvatra) = ಎಲ್ಲೆಡೆ (everywhere)
  • ವರ್ಷತಿ (वर्षति, varṣati) = ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ (while it rains)
  • ಅಭಾಗ್ಯಚ್ಛತ್ರಸಚ್ಛನ್ನೇ (अभाग्यच्छत्रसच्छन्ने, abhāgyacchatrasacchanne) = ದುರ್ಭಾಗ್ಯವೆಂಬ ಕೊಡೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋದ (ಅಭಾಗ್ಯ ಛತ್ರ ಸಚ್ಛನ್ನೇ) (well covered by the umbrella of ill fortune)
  • ಮಯಿ (मयि, mayi) = ನನ್ನ ಮೇಲೆ (upon me)
  • ನಾಯಾಂತಿ (नायान्ति, nāyānti) = ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ನ ಆಯಾಂತಿ) (do not come (na ayanti))
  • ಬಿಂದವಃ (बिन्दवः, bindavaḥ) = ಹನಿಗಳು (drops)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ರಾಜನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚಿನ್ನದ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಮಳೆಯಂತೆ ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವೆಂಬ ಕೊಡೆ ನನ್ನನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಹನಿಯೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O king, while you rain streams of gold everywhere, not one drop reaches me, for the umbrella of my ill fortune keeps me covered.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದೊಂದು ಪರೋಕ್ಷ ಮಾತು. ರಾಜನು ಮೋಡ, ಅವನ ದಾನ ಚಿನ್ನದ ಮಳೆ, ಕವಿಯ ದುರದೃಷ್ಟ ಕೊಡೆ. ದೂರು ರಾಜನ ಮೇಲಲ್ಲ, ತನ್ನ ಅದೃಷ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ದೂರಿನ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೊಗಳಿಕೆಯೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.

This is an indirect saying. The king is the cloud, his giving the golden rain, the poet’s bad luck the umbrella. The grievance is against fortune, not the king, so a request and a compliment arrive together inside a complaint.

ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಪಾಠ ಅಭಾಗ್ಯಚ್ಛತ್ರಸಚ್ಛನ್ನೇ ಎಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ರೂಪವನ್ನು ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ. ಛತ್ರ ಎಂದರೆ ಕೊಡೆ.

The printed book reads abhagyacchatrasacchanne in the second line. We corrected the slightly different digital text to match the print. Chatra means umbrella.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 102. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 102. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕಲಿಸುವವರಿಗೆ ಇದು ಹತ್ತಿರದ ಮಾತು. ಒಂದೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ಪಾಠ ಸುರಿದರೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂದು ಹನಿಯೂ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಥವರ ಕೊಡೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ಹುಡುಕುವುದು ಶಿಕ್ಷಕನ ಕೆಲಸದ ಭಾಗ.

Teachers will know this one. The same lesson pours over the whole class, yet some students get not a drop. Finding out what their umbrella is forms part of a teacher’s work.

ಕವಿ ತನ್ನ ಕೊರತೆಗೆ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಹೊಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಓದುಗನಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಸಲಹೆಯೂ ಆಗಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೊಡೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಮಳೆಗೆ ಮೈಯೊಡ್ಡಲು ನಾವೇ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

The poet blames luck for his lack. For a reader it may also work as a hint. Sometimes we have to choose to fold the umbrella ourselves and stand in the rain.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ