ಸರ್ವಜ್ಞ ಇತಿ ಲೋಕೋಽಯಂ: ರಾಜನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಒಂದೇ ಮಾತು

ಸರ್ವಜ್ಞ ಇತಿ ಲೋಕೋಽಯಂ ಸುಭಾಷಿತ: ರಾಜನನ್ನು ಸರ್ವಜ್ಞ ಎನ್ನುವುದು ಸುಳ್ಳು, ಅವನಿಗೆ ಬೇಡಿದವನಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಲು ಬಾರದು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಸರ್ವಜ್ಞ ಇತಿ ಲೋಕೋಽಯಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಊರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಏನಾದರೂ ಕೇಳಲು ಹೋಗುವ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವರು ಎಂದು ಜನ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಬಿರುದನ್ನೇ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ತಿರುವು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾಜಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 27 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, In Praise of Kings, verse 27

ವಿಷಯ: ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಲು ಬಾರದ ರಾಜ · The king who cannot say no

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 16 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 16 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸರ್ವಜ್ಞ ಇತಿ ಲೋಕೋಽಯಂ ಭವಂತಂ ಭಾಷತೇ ಮೃಷಾ
ಪರಮೇಕಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ವಕ್ತುಂ ನಾಸ್ತೀತಿ ಯಾಚಕೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सर्वज्ञ इति लोकोऽयं भवन्तं भाषते मृषा
परमेकं न जानासि वक्तुं नास्तीति याचके

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

sarvajña iti loko’yaṃ bhavantaṃ bhāṣate mṛṣā
paramekaṃ na jānāsi vaktuṃ nāstīti yācake

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಸರ್ವಜ್ಞ (सर्वज्ञ, sarvajña) = ಸರ್ವಜ್ಞ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವನು (all-knowing)
  • ಇತಿ (इति, iti) = ಎಂದು (thus)
  • ಲೋಕೋಽಯಂ (लोकोऽयं, loko’yaṃ) = ಈ ಲೋಕದವರು (ಲೋಕಃ ಅಯಂ) (this world (these people))
  • ಭವಂತಂ (भवन्तं, bhavantaṃ) = ನಿಮ್ಮನ್ನು (you)
  • ಭಾಷತೇ (भाषते, bhāṣate) = ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (speaks of, calls)
  • ಮೃಷಾ (मृषा, mṛṣā) = ಸುಳ್ಳಾಗಿ (falsely)
  • ಪರಮೇಕಂ (परमेकं, paramekaṃ) = ಆದರೆ ಒಂದನ್ನು (ಪರಂ ಏಕಂ) (but one thing)
  • ನ ಜಾನಾಸಿ (न जानासि, na jānāsi) = ನೀವು ಬಲ್ಲವರಲ್ಲ (you do not know)
  • ವಕ್ತುಂ (वक्तुं, vaktuṃ) = ಹೇಳಲು (to say)
  • ನಾಸ್ತೀತಿ (नास्तीति, nāstīti) = ಇಲ್ಲ ಎಂದು (ನ ಅಸ್ತಿ ಇತಿ) (“there is none” (na asti iti))
  • ಯಾಚಕೇ (याचके, yācake) = ಬೇಡಿ ಬಂದವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in the case of one who asks)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಈ ಲೋಕದವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸರ್ವಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ನಿಜವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿಮಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೇಡಿ ಬಂದವನಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದೇ ಅದು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

People call you all-knowing, but wrongly. There is one thing you do not know: how to say “there is none” to someone who asks.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ದೋಷ ಹೇಳುವಂತೆ ತೋರುವ ಮಾತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿಕೆ. ಇಂಥ ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಜಸ್ತುತಿ ಅಂದರೆ ನಿಂದೆಯ ನೆಪದ ಸ್ತುತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

A remark that seems to find a fault is really praise. Sanskrit poetics calls this vyajastuti, praise under the cover of blame.

ನಾಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ಬೇಡಿ ಬಂದವನಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದು ಪದ ಹೇಳಲು ರಾಜನಿಗೆ ಬಾರದು ಎನ್ನುವುದೇ ಅವನ ದಾನಶೀಲತೆಗೆ ಕವಿ ಕೊಡುವ ಸಾಕ್ಷಿ. ಸರ್ವಜ್ಞ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಬಿರುದು ಇಲ್ಲಿ ತಮಾಷೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.

Nasti means there is none. That the king cannot manage this one word to a petitioner is the poet’s proof of his generosity. The grand title of all-knowing serves as a playful backdrop.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 102. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 102. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹೊಗಳಲು ಕವಿ ರಾಜನಿಗೆ ಒಂದು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಯಾವುದನ್ನು ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಬೇಕೋ ಅದನ್ನೂ ಹೌದು ಎಂದು ಕೊಡುವ ಮನಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಅಪರೂಪ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಮಾತು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

The poet grants the king one ignorance in order to praise him. The verse reminds us how rare a mind is that gives where others would refuse.

ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಭ ನೋಡಿ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೂ ಒಂದು ಕೌಶಲ. ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರೋಗಿ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಡುವುದು ಕರುಣೆಯಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಕೊಡುವ ಗುಣವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೂ ಅದನ್ನು ನಿಯಮ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

In life today, saying no with judgement is also a skill. In a clinic, granting everything a patient asks for is not kindness, and sometimes a gentle no is needed. The verse admires the habit of giving. It does not make it a rule for every occasion.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ