ಸೇವೇವ ಮಾನಮಖಿಲಂ: ಬೇಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ನೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತದೆ

ಸೇವೇವ ಮಾನಮಖಿಲಂ ಸುಭಾಷಿತ: ಬೇಡುವ ಸ್ವಭಾವ ನೂರು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಕಸಿಯುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಸೇವೇವ ಮಾನಮಖಿಲಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಬಿಸಿಲು ಏರಿದಂತೆ ಮಂಜು ಕರಗುತ್ತದೆ, ವಯಸ್ಸು ಏರಿದಂತೆ ಮುಖದ ಕಾಂತಿ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ನಾಲ್ಕು ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಇಟ್ಟು, ಕೊನೆಗೆ ಬೇಡುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಯಾಚಕನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 20 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, On the Humiliation of Begging, verse 20

ವಿಷಯ: ಬೇಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಗುಣ ನಾಶ · Begging wipes out virtues

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸೇವೇವ ಮಾನಮಖಿಲಂ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೇವ ತಮೋ ಜರೇವ ಲಾವಣ್ಯಮ್
ಹರಿಹರಕಥೇವ ದುರಿತಂ ಗುಣಶತಮಪ್ಯರ್ಥಿತಾ ಹರತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सेवेव मानमखिलं ज्योत्स्नेव तमो जरेव लावण्यम्
हरिहरकथेव दुरितं गुणशतमप्यर्थिता हरति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

seveva mānamakhilaṃ jyotsneva tamo jareva lāvaṇyam
hariharakatheva duritaṃ guṇaśatamapyarthitā harati

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಸೇವೇವ (सेवेव, seveva) = ಸೇವೆಯಂತೆ, ಸೇವಕತನದಂತೆ (ಸೇವಾ ಇವ) (like servitude)
  • ಮಾನಮಖಿಲಂ (मानमखिलं, mānamakhilaṃ) = ಎಲ್ಲ ಮಾನವನ್ನು (ಮಾನಮ್ ಅಖಿಲಮ್) (all honour)
  • ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೇವ (ज्योत्स्नेव, jyotsneva) = ಬೆಳದಿಂಗಳಿನಂತೆ (ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಇವ) (like moonlight)
  • ತಮೋ (तमो, tamo) = ಕತ್ತಲನ್ನು (the darkness)
  • ಜರೇವ (जरेव, jareva) = ಮುಪ್ಪಿನಂತೆ (ಜರಾ ಇವ) (like old age)
  • ಲಾವಣ್ಯಮ್ (लावण्यम्, lāvaṇyam) = ಲಾವಣ್ಯವನ್ನು, ಚೆಲುವನ್ನು (the beauty)
  • ಹರಿಹರಕಥೇವ (हरिहरकथेव, hariharakatheva) = ಹರಿಹರರ ಕಥೆಯಂತೆ (ಹರಿಹರಕಥಾ ಇವ) (like the tale of Hari and Hara)
  • ದುರಿತಂ (दुरितं, duritaṃ) = ಪಾಪವನ್ನು (sin)
  • ಗುಣಶತಮಪ್ಯರ್ಥಿತಾ (गुणशतमप्यर्थिता, guṇaśatamapyarthitā) = ನೂರು ಗುಣಗಳನ್ನೂ, ಬೇಡುವ ಸ್ವಭಾವ (ಗುಣಶತಮ್ ಅಪಿ ಅರ್ಥಿತಾ) (a hundred virtues too, the state of asking)
  • ಹರತಿ (हरति, harati) = ಕಸಿಯುತ್ತದೆ (takes away)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸೇವಕತನ ಮಾನವನ್ನೆಲ್ಲ ಅಳಿಸುವಂತೆ, ಬೆಳದಿಂಗಳು ಕತ್ತಲನ್ನು ಅಳಿಸುವಂತೆ, ಮುಪ್ಪು ಚೆಲುವನ್ನು ಅಳಿಸುವಂತೆ, ಹರಿಹರರ ಕಥೆ ಪಾಪವನ್ನು ಅಳಿಸುವಂತೆ, ಬೇಡುವ ಸ್ವಭಾವ ನೂರು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಕಸಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

As servitude takes away all honour, as moonlight takes away darkness, as old age takes away beauty, and as the tale of Hari and Hara takes away sin, so the habit of asking takes away even a hundred virtues.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೋಲಿಕೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕತ್ತಲು ಮತ್ತು ಪಾಪ ಅಳಿಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿ, ಮಾನ ಮತ್ತು ಚೆಲುವು ಅಳಿಯುವುದು ಕೆಟ್ಟದ್ದು. ಬೇಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೊನೆಯ ಕೆಟ್ಟ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವುದೇ ಕವಿಯ ತೀರ್ಪು.

There are four comparisons and each does one job: it wipes out something else. Darkness and sin vanishing is good news, honour and beauty vanishing is bad. Placing begging with the bad group is the poet’s verdict.

ಹರಿ ಎಂದರೆ ವಿಷ್ಣು, ಹರ ಎಂದರೆ ಶಿವ. ಇಬ್ಬರ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಪಾಪ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಗುಣಶತ ಎಂದರೆ ನೂರು ಗುಣಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅನೇಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರಬಹುದು.

Hari is Vishnu and Hara is Shiva. The belief that hearing their tale removes sin is used here as a comparison. Gunashata means a hundred virtues, and the number may simply mean many.

ಮುದ್ರಿತ ಪುಟದ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಅನುಸ್ವಾರ ಅಥವಾ ವಿಸರ್ಗದ ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಮುದ್ರಣ ಅಥವಾ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಲೋಪ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

In the scan of the printed page the final anusvara or visarga dot is missing on some words. We have taken that as a printing or scan dropout and kept the grammatical form.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 73. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 73. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಮ್ಮ ಗುಣಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಪ್ರತಿ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ಕೈ ಒಡ್ಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಅವುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂಬ ಪದದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ಇದೆ.

The verse says that, whatever our virtues, the habit of holding out a hand for every small thing may lower their worth. The stress is on the word habit.

ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳುವುದು ಬೇರೆ, ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವುದು ಬೇರೆ. ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ತನ್ನ ಹಿರಿಯರ ಬಳಿ ತಿಳಿಯದ್ದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಸಹಜ. ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

Asking once is one thing, asking again and again another. It is natural for a teacher to ask a senior about what he does not know. The verse can be read as criticising the constant leaning on others without any effort of one’s own.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ