ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ನೀರು ಹಾಕಿದರೆ ಗಿಡ ಮೂಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆ ನಾವು ಕಲ್ಲಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕಿ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಾಯುವವನನ್ನು ಜನ ನಗುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯದ ಕವಿ ಅಂಥ ಆಗದ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಮುತ್ತಿನಿಂದ ಬಳ್ಳಿ ಬೆಳೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಹೂ ರಾಜನ ಕೀರ್ತಿಯಷ್ಟು ಬೆಳ್ಳಗಿರಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸಿಕ್ತಂ ಸ್ಫಟಿಕಕುಂಭಾಂತಃ ಸ್ಥಿತಂ ಶ್ವೇತೀಕೃತೈರ್ಜಲೈಃ
ಮೌಕ್ತಿಕಂ ಚೇಲ್ಲತಾಂ ಸೂತೇ ತತ್ಪುಷ್ಪೈಸ್ತೇ ಸಮಂ ಯಶಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
सिक्तं स्फटिककुम्भान्तः स्थितं श्वेतीकृतैर्जलैः
मौक्तिकं चेल्लतां सूते तत्पुष्पैस्ते समं यशः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
siktaṃ sphaṭikakumbhāntaḥ sthitaṃ śvetīkṛtairjalaiḥ
mauktikaṃ cellatāṃ sūte tatpuṣpaiste samaṃ yaśaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸಿಕ್ತಂ (सिक्तं, siktaṃ) = ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿದ (sprinkled)
- ಸ್ಫಟಿಕಕುಂಭಾಂತಃ (स्फटिककुम्भान्तः, sphaṭikakumbhāntaḥ) = ಸ್ಫಟಿಕದ ಕೊಡದ ಒಳಗೆ (inside a crystal pot)
- ಸ್ಥಿತಂ (स्थितं, sthitaṃ) = ಇರುವ (standing)
- ಶ್ವೇತೀಕೃತೈಃ (श्वेतीकृतैः, śvetīkṛtaiḥ) = ಬೆಳ್ಳಗಾದ (whitened)
- ಜಲೈಃ (जलैः, jalaiḥ) = ನೀರಿನಿಂದ (with waters)
- ಮೌಕ್ತಿಕಂ (मौक्तिकं, mauktikaṃ) = ಮುತ್ತು (a pearl)
- ಚೇಲ್ಲತಾಂ (चेल्लतां, cellatāṃ) = ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು (ಚೇತ್ ಲತಾಂ) (if a creeper)
- ಸೂತೇ (सूते, sūte) = ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೆ (gives birth to)
- ತತ್ಪುಷ್ಪೈಸ್ತೇ (तत्पुष्पैस्ते, tatpuṣpaiste) = ಅದರ ಹೂಗಳು ನಿನ್ನ (ತತ್ ಪುಷ್ಪೈಃ ತೇ) (its flowers, with your)
- ಸಮಂ (समं, samaṃ) = ಸಮನಾಗಿವೆ (equal)
- ಯಶಃ (यशः, yaśaḥ) = ಕೀರ್ತಿಗೆ (fame)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸ್ಫಟಿಕದ ಕೊಡದೊಳಗೆ ಇಟ್ಟು, ಬೆಳ್ಳಗಾದ ನೀರನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸಿದ ಮುತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೆ, ಆ ಬಳ್ಳಿಯ ಹೂಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಸಮ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
If a pearl, kept inside a crystal pot and sprinkled with whitened water, were to give birth to a creeper, then only the flowers of that creeper would be a match for your fame.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದೊಂದು ಅಸಂಭವ ಹೋಲಿಕೆ. ಮುತ್ತಿನಿಂದ ಬಳ್ಳಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂಥ ಹೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಸಿಗದ ವಸ್ತುವನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟು ಕೀರ್ತಿಗೆ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕವಿಯ ಉಪಾಯ.
This is an impossible comparison. A pearl grows no creeper, so such a flower exists nowhere. The poet offers something unfindable to say that fame has no equal.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವುದು ರೂಢಿ. ಮುತ್ತು, ಸ್ಫಟಿಕ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳನೆಯ ನೀರು ಮೂರೂ ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತುಗಳು. ಬಿಳುಪಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಳುಪು ಸೇರಿಸಿ ಕೀರ್ತಿಯ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ.
In Sanskrit poetry fame is conventionally white. Pearl, crystal and whitened water are all white things. The poet stacks white upon white to raise the purity of that fame.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 134. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 134. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹೋಲಿಕೆ ಎಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇರದ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಹೊಗಳಿದರೆ ಹೊಗಳಿಕೆ ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ ಈ ಪದ್ಯ ನೆನಪಿಗೆ ಬರಬಹುದು.
However lovely the comparison, praise built on something that does not exist grows light. This verse may come to mind when we listen to speeches of praise today.
ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಹೋಲಿಕೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲಸದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ಲಿನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಅನುಭವವೇ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶಂಸೆ.
A true name comes from work, not from comparisons. In a clinic, the patient’s own experience is the physician’s best praise.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ