ತವ ನಿತ್ಯಮುತ್ಸವಪರಂಪರಾ: ರಾಜನಿಗೆ ಒಂದು ಹಾರೈಕೆ

ತವ ನಿತ್ಯಮುತ್ಸವಪರಂಪರಾ ಸುಭಾಷಿತ: ರಾಜನ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವಗಳು ನಿರಂತರ ಇರಲಿ ಎಂಬ ಹಾರೈಕೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ತವ ನಿತ್ಯಮುತ್ಸವಪರಂಪರಾ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಮದುವೆ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಾರಂಭ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಿರಿಯರು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ಒಂದೇ ಕೆಲಸ, ಹಾರೈಸುವುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯರಾಜಪ್ರಶಂಸಾ ವಿಭಾಗದ ಈ ಶ್ಲೋಕವೂ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ಹಾರೈಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾಜಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 134 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, In Praise of Kings, verse 134

ವಿಷಯ: ರಾಜನಿಗೆ ಹಾರೈಕೆ · A blessing for the king

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 26 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 26 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ತವ ನಿತ್ಯಮುತ್ಸವಪರಂಪರಾ ಭವತ್ವನಿಶಂ ತ್ವಮಿತ್ಥಮುಪಕಾರಸಾದರಃ
ನಿಜಕೀರ್ತಿಕಾಂತಿಕಲಿತೋಜ್ಜ್ವಲೇ ಜಗತ್ಯಥ ಸತ್ಸುತಾದಿಭಿರಲಂ ಸುಖಂ ಭಜ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

तव नित्यमुत्सवपरम्परा भवत्वनिशं त्वमित्थमुपकारसादरः
निजकीर्तिकान्तिकलितोज्ज्वले जगत्यथ सत्सुतादिभिरलं सुखं भज

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

tava nityamutsavaparamparā bhavatvaniśaṃ tvamitthamupakārasādaraḥ
nijakīrtikāntikalitojjvale jagatyatha satsutādibhiralaṃ sukhaṃ bhaja

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ತವ (तव, tava) = ನಿನ್ನ (your)
  • ನಿತ್ಯಮುತ್ಸವಪರಂಪರಾ (नित्यमुत्सवपरम्परा, nityamutsavaparamparā) = ನಿತ್ಯವೂ ಉತ್ಸವಗಳ ಸಾಲು (ನಿತ್ಯಂ ಉತ್ಸವಪರಂಪರಾ) (a ceaseless line of festivals)
  • ಭವತ್ವನಿಶಂ (भवत्वनिशं, bhavatvaniśaṃ) = ಇರಲಿ, ಎಡೆಬಿಡದೆ (ಭವತು ಅನಿಶಂ) (may it be, without a break)
  • ತ್ವಮಿತ್ಥಮುಪಕಾರಸಾದರಃ (त्वमित्थमुपकारसादरः, tvamitthamupakārasādaraḥ) = ನೀನು ಹೀಗೆ ಉಪಕಾರದಲ್ಲಿ ಆದರವುಳ್ಳವನಾಗಿ (ತ್ವಂ ಇತ್ಥಂ ಉಪಕಾರಸಾದರಃ) (you, thus caring about doing good)
  • ನಿಜಕೀರ್ತಿಕಾಂತಿಕಲಿತೋಜ್ಜ್ವಲೇ (निजकीर्तिकान्तिकलितोज्ज्वले, nijakīrtikāntikalitojjvale) = ತನ್ನದೇ ಕೀರ್ತಿಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ (ನಿಜಕೀರ್ತಿಕಾಂತಿಕಲಿತ ಉಜ್ಜ್ವಲೇ) (shining with the brightness of your own fame)
  • ಜಗತ್ಯಥ (जगत्यथ, jagatyatha) = ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು (ಜಗತಿ ಅಥ) (in the world, and then)
  • ಸತ್ಸುತಾದಿಭಿರಲಂ (सत्सुतादिभिरलं, satsutādibhiralaṃ) = ಒಳ್ಳೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು (ಸತ್ಸುತಾದಿಭಿಃ ಅಲಂ) (with good sons and others, to the full)
  • ಸುಖಂ (सुखं, sukhaṃ) = ಸುಖವನ್ನು (happiness)
  • ಭಜ (भज, bhaja) = ಅನುಭವಿಸು (enjoy)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನಿನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವಗಳ ಸಾಲು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಇರಲಿ. ಹೀಗೆ ಉಪಕಾರದಲ್ಲಿ ಆದರವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಬೆಳಗುವ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

May a line of festivals go on unbroken in your life. Being thus attentive to doing good, enjoy happiness to the full, with good sons and others, in a world made bright by the radiance of your own fame.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದು ಹೊಗಳಿಕೆಗಿಂತ ಹಾರೈಕೆಯ ಪದ್ಯ. ಕೊನೆಯ ಪದ ಭಜ ಎಂಬುದು ಆಜ್ಞೆಯ ರೂಪದ ಕ್ರಿಯೆ, ಆದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಆತ್ಮೀಯ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮುಗಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

This is a verse of wishing more than of praise. The last word, bhaja, is a command, yet here it carries the tone of a warm blessing. It seems to have been the custom to close praise in a royal court this way.

ಉತ್ಸವಗಳ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಉಪಕಾರದಲ್ಲಿ ಆದರ, ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೇಳಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ರಾಜನ ಸಂತೋಷ ಇತರರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಒಳಿತಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರಲಿ ಎಂಬ ಭಾವ ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.

It is worth noticing that a line of festivals and care for doing good are asked for together. We take the feeling to be that the king’s joy should rest on the good he does for others.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 105. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 105. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹಾರೈಕೆ ಕೊಡುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಸಂಪತ್ತು, ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಪಕಾರದಲ್ಲಿ ಆದರ ಇರಲಿ ಎಂಬುದೂ ಹಾರೈಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನಿವೃತ್ತರಾಗುವ ಹಿರಿಯ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನಾವು ಹೇಳುವ ಶುಭಾಶಯದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಭಾವ ಇರಬಹುದು.

When people wish someone well, most ask for wealth, standing and health. Here care for doing good is itself part of the wish. The same feeling may lie in the good wishes we give a senior teacher who is retiring.

ಸುಖ ಎಂಬುದು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಇತರರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ತೃಪ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಅದು ಶ್ಲೋಕದ ನೇರ ಮಾತಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.

One may take happiness to mean the contentment that follows when one’s work has done others good. That is not the verse’s direct statement, it is our interpretation.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ