ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೇಣ ಖಂಗೇನ: ನಾಲಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ವಾಸಿ

ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೇಣ ಖಂಗೇನ ಸುಭಾಷಿತ: ಮರ್ಯಾದೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡು ಕೊಡು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹರಿತ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಲೇಸು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೇಣ ಖಂಗೇನ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಮರ್ಯಾದೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದು ಲೇಸು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.

ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ತೀರಾ ಒರಟಾದ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಯಾಚಕನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 15 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, On the Humiliation of Begging, verse 15

ವಿಷಯ: ಮರ್ಯಾದೆ ಬಿಟ್ಟು ಬೇಡುವುದು · Begging at the cost of honour

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೇಣ ಖಂಗೇನ ವರಂ ಜಿಹ್ವಾ ದ್ವಿಧಾಕೃತಾ
ನ ತು ಮಾನಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ದೇಹಿ ದೇಹೀತಿ ಭಾಷಿತಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

तीक्ष्णधारेण खङ्गेन वरं जिह्वा द्विधाकृता
न तु मानं परित्यज्य देहि देहीति भाषितम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

tīkṣṇadhāreṇa khaṅgena varaṃ jihvā dvidhākṛtā
na tu mānaṃ parityajya dehi dehīti bhāṣitam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೇಣ (तीक्ष्णधारेण, tīkṣṇadhāreṇa) = ಹರಿತವಾದ ಅಲಗಿನಿಂದ (ತೀಕ್ಷ್ಣ + ಧಾರೇಣ) (with a sharp edge)
  • ಖಂಗೇನ (खङ्गेन, khaṅgena) = ಕತ್ತಿಯಿಂದ (with a sword)
  • ವರಂ (वरं, varaṃ) = ಉತ್ತಮ (better)
  • ಜಿಹ್ವಾ (जिह्वा, jihvā) = ನಾಲಿಗೆ (the tongue)
  • ದ್ವಿಧಾಕೃತಾ (द्विधाकृता, dvidhākṛtā) = ಎರಡು ತುಂಡಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು (ದ್ವಿಧಾ + ಕೃತಾ) (cut in two)
  • ನ ತು (न तु, na tu) = ಆದರೆ ಅಲ್ಲ (but not)
  • ಮಾನಂ (मानं, mānaṃ) = ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು (honour)
  • ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ (परित्यज्य, parityajya) = ಬಿಟ್ಟು (having given up)
  • ದೇಹಿ (देहि, dehi) = ಕೊಡು (give)
  • ದೇಹೀತಿ (देहीति, dehīti) = ಕೊಡು ಎಂದು (ದೇಹಿ + ಇತಿ) (give, thus)
  • ಭಾಷಿತಮ್ (भाषितम्, bhāṣitam) = ಹೇಳಿದ್ದು (spoken)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಹರಿತವಾದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಎರಡು ತುಂಡು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಆದರೆ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡು ಕೊಡು ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಉತ್ತಮವಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Better to have the tongue split in two by a keen-edged sword than to give up honour and say, give, give.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕೊಡು ಕೊಡು ಎಂಬ ಮಾತು ನಾಲಿಗೆಯಿಂದಲೇ ಹೊರಡುವುದರಿಂದ, ಆ ನಾಲಿಗೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಾಸಿ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ, ತನಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.

Since the words, give, give, leave through the tongue, the poet says it would be better not to have that tongue. This is exaggeration, not advice to harm oneself.

ದೇಹಿ ದೇಹಿ ಎಂದು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಗೋಗರೆಯುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು. ಒಂದು ಬಾರಿ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಪದೇಪದೇ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ.

Saying, give, give, twice shows the tone of pleading. The subtle point is that there is a difference between asking once and asking again and again.

ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಪದ ಖಂಗ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಖಡ್ಗ ಪದದ ಇನ್ನೊಂದು ಬರವಣಿಗೆ. ಅದನ್ನೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ.

The book prints the word for sword in a form that reads khanga, a variant spelling of khadga. We have kept the printed form. The meaning is unchanged.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 73. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 73. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಹಾಯ ಕೇಳಲೇಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬರಬಹುದು. ಆಗ ನಮ್ಮ ಘನತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ನೆನಪು.

A time may come for anyone when help has to be asked for. The verse is a reminder to think whether we can ask while keeping our dignity.

ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತು ಕಠಿಣ. ಇಂದಿನ ಓದುಗ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವವರ ಮೇಲಿನ ತೀರ್ಪಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಾಗಿ ಓದುವುದು ಸೂಕ್ತ.

The verse speaks harshly. A reader today does well to take it not as a judgement on those who ask, but as an emphasis on self-respect.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ