ಬಿರುಗಾಳಿ ಮಳೆಯ ಮರುದಿನ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಉರುಳಿದ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಹುಲ್ಲು ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ.
ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಮಾತಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಹೋಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಳುವ ಮಾತು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ತೃಣಾನಿ ನೋನ್ಮೂಲಯತಿ ಪ್ರಭಂಜನೋ ಮೃದೂನಿ ನೀಚೈಃ ಪ್ರಣತಾನಿ ಸರ್ವತಃ
ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಾನೇವ ತರೂನ್ಪ್ರಬಾಧತೇ ಮಹಾನ್ಮಹತ್ಸ್ವೇವ ಕರೋತಿ ವಿಕ್ರಮಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
तृणानि नोन्मूलयति प्रभञ्जनो मृदूनि नीचैः प्रणतानि सर्वतः
समुच्छ्रितानेव तरून्प्रबाधते महान्महत्स्वेव करोति विक्रमम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
tṛṇāni nonmūlayati prabhañjano mṛdūni nīcaiḥ praṇatāni sarvataḥ
samucchritāneva tarūnprabādhate mahānmahatsveva karoti vikramam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತೃಣಾನಿ (तृणानि, tṛṇāni) = ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು (blades of grass)
- ನೋನ್ಮೂಲಯತಿ (नोन्मूलयति, nonmūlayati) = ಬೇರು ಸಹಿತ ಕೀಳುವುದಿಲ್ಲ (ನ ಉನ್ಮೂಲಯತಿ) (does not uproot)
- ಪ್ರಭಂಜನೋ (प्रभञ्जनो, prabhañjano) = ಬಿರುಗಾಳಿ (ಪ್ರಭಂಜನಃ) (the gale)
- ಮೃದೂನಿ (मृदूनि, mṛdūni) = ಮೃದುವಾದ (soft)
- ನೀಚೈಃ (नीचैः, nīcaiḥ) = ಕೆಳಗೆ (low)
- ಪ್ರಣತಾನಿ (प्रणतानि, praṇatāni) = ಬಾಗಿದ (bowed)
- ಸರ್ವತಃ (सर्वतः, sarvataḥ) = ಎಲ್ಲ ಕಡೆ (on every side)
- ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಾನೇವ (समुच्छ्रितानेव, samucchritāneva) = ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದವನ್ನೇ (ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಾನ್ ಏವ) (only those that have grown high)
- ತರೂನ್ಪ್ರಬಾಧತೇ (तरून्प्रबाधते, tarūnprabādhate) = ಮರಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ (ತರೂನ್ ಪ್ರಬಾಧತೇ) (it batters the trees)
- ಮಹಾನ್ಮಹತ್ಸ್ವೇವ (महान्महत्स्वेव, mahānmahatsveva) = ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಹತ್ತಾದವರ ವಿಷಯದಲ್ಲೇ (ಮಹಾನ್ ಮಹತ್ಸು ಏವ) (the great man, towards the great alone)
- ಕರೋತಿ (करोति, karoti) = ತೋರುತ್ತಾನೆ (shows)
- ವಿಕ್ರಮಮ್ (विक्रमम्, vikramam) = ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು (prowess)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬಿರುಗಾಳಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಬಗ್ಗಿ ನಿಂತ ಮೃದುವಾದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೇರು ಸಹಿತ ಕೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದ ಮರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಮಹತ್ತಾದವರ ಮೇಲೆಯೇ ತೋರುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The gale does not uproot the soft grass, bowed low on every side. It batters only the trees that have grown tall. In the same way, the great man shows his prowess against the great alone.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೊದಲ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಇದೆ, ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾರ. ಇದು ಹೋಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಳುವ ರೀತಿ.
The picture fills the first three parts and its lesson comes at the end. This is saying by comparison.
ಪ್ರಭಂಜನ ಎಂದರೆ ಮುರಿಯುವವನು, ಗಾಳಿಯ ಒಂದು ಹೆಸರು. ಬಗ್ಗಿದವರು ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
Prabhanjana means the breaker, one name for the wind. There may be a hint that those who bow survive, but the verse does not say so outright.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 174. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 174. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಲಶಾಲಿ ಬಲಹೀನರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬಲ ತೋರಿಸುವುದು ಶೋಭೆಯಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯ ಕಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ತಪ್ಪಿಗೆ ಕೂಗಾಡುವ ಬದಲು ತಿದ್ದುವುದು ಈ ಮಾತಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ.
It is no credit to the strong to show their strength on the weak. A senior doctor correcting a junior student’s slip instead of shouting is the other face of this saying.
ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದವರಿಗೇ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿ ತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿನಯವನ್ನೂ ಕಲಿಸಬಹುದು.
Knowing that the tallest take the most wind may also teach a little humility.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ