ಕ್ಲಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗಟ್ಟಿಗನಿಗೆ ಯಾರೂ ಏನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಮೃದುವಾದವನಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಬೈಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಸಂಗತಿ.
ಅದನ್ನೇ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಗ್ರಹಣದ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯವೆಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬಹುದು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ತುಲ್ಯೇಽಪರಾಧೇ ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ಭಾನುಮಂತಂ ಚಿರೇಣ ಯತ್
ಹಿಮಾಂಶುಮಾಶು ಗ್ರಸತೇ ತನ್ಮ್ರದಿಮ್ನಃ ಸ್ಫುಟಂ ಫಲಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
तुल्येऽपराधे स्वर्भानुर्भानुमन्तं चिरेण यत्
हिमांशुमाशु ग्रसते तन्म्रदिम्नः स्फुटं फलम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
tulye’parādhe svarbhānurbhānumantaṃ cireṇa yat
himāṃśumāśu grasate tanmradimnaḥ sphuṭaṃ phalam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತುಲ್ಯೇಽಪರಾಧೇ (तुल्येऽपराधे, tulye’parādhe) = ಒಂದೇ ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ [ತುಲ್ಯೇ ಅಪರಾಧೇ] (the offence being equal)
- ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ಭಾನುಮಂತಂ (स्वर्भानुर्भानुमन्तं, svarbhānurbhānumantaṃ) = ರಾಹು, ಸೂರ್ಯನನ್ನು [ಸ್ವರ್ಭಾನುಃ ಭಾನುಮಂತಂ] (Rahu, the sun)
- ಚಿರೇಣ (चिरेण, cireṇa) = ತಡವಾಗಿ, ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ಮೇಲೆ (after a long while)
- ಯತ್ (यत्, yat) = ಏನೆಂದರೆ (that)
- ಹಿಮಾಂಶುಮಾಶು (हिमांशुमाशु, himāṃśumāśu) = ಚಂದ್ರನನ್ನು ಬೇಗ [ಹಿಮಾಂಶುಂ ಆಶು] (the moon, quickly)
- ಗ್ರಸತೇ (ग्रसते, grasate) = ನುಂಗುತ್ತಾನೆ (swallows)
- ತನ್ಮ್ರದಿಮ್ನಃ (तन्म्रदिम्नः, tanmradimnaḥ) = ಅದು ಮೃದುತ್ವದ [ತತ್ ಮ್ರದಿಮ್ನಃ] (that is of softness)
- ಸ್ಫುಟಂ (स्फुटं, sphuṭaṃ) = ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ (plain)
- ಫಲಮ್ (फलम्, phalam) = ಫಲ (fruit)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅಪರಾಧ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ರಾಹು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತಡವಾಗಿ ನುಂಗುತ್ತಾನೆ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಬೇಗ ನುಂಗುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಮೃದುತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಫಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The offence is the same, yet Rahu swallows the sun only after a long while and the moon quickly. That is the plain fruit of softness.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸೂಚ್ಯವಾದ ಅನ್ಯೋಕ್ತಿ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ರಾಹು, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರ ಮಾತು. ಒಳಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದವನ ಮೇಲೆ ಜನ ಬೇಗ ಎರಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾತು. ಇದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.
This is an indirect saying. On the surface it concerns Rahu, the sun and the moon. Beneath, it says people pounce quickly on a gentle person. The verse does not say so outright, so this is our reading.
ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಭಾನುರ್ಭಾನುಮಂತಂ ಎಂದು ಇದೆ, ಅಂದರೆ ರಾಹು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ. ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನ ಪದ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಮ್ರದಿಮ್ನಃ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪುಟದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮೃದುತ್ವ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪಾಠ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
The printed book has svarbhanurbhanumantam, that is Rahu and the sun. The word in the last line looks like mradimnah in print, and the book’s footnote gives the sense of softness. The reading follows the printed book and may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 78. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 78. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸೌಮ್ಯರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬೇಗ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಹಿರಿಯರಾದವರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ಹೇಳಬಹುದು.
Being gentle is no fault. But it helps to know that pressure falls quickly on the gentle. Seniors can warn juniors about it.
ಅದಲ್ಲದೆ ನಾವೇ ಬಲಶಾಲಿಗಳ ತಪ್ಪನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದುರ್ಬಲರ ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಒಂದೇ ತಪ್ಪಿಗೆ ಒಂದೇ ತೂಕ ಇರಬೇಕು.
We can also check whether we pass over the faults of the strong and catch only those of the weak. The same fault should weigh the same.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ