ಕೆಲವರೊಡನೆ ವಾದ ಮಾಡಿದರೆ ನಾವೇ ಸೋಲುತ್ತೇವೆ, ಅವರೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದರೂ ನಾವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಳೆಯದು.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯದಾ ವಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ಹತಂ ತದಾ ಯಶಃ ಕರೋತಿ ಮೈತ್ರೀಮಥ ದೂಷಿತಾ ಗುಣಾಃ
ಸ್ಥಿತಿಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೋಭಯಥಾ ಪರೀಕ್ಷಕಃ ಕರೋತ್ಯವಜ್ಞೋಪಹತಂ ಪೃಥಗ್ಜನಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदा विगृह्णाति हतं तदा यशः करोति मैत्रीमथ दूषिता गुणाः
स्थितिं समीक्ष्योभयथा परीक्षकः करोत्यवज्ञोपहतं पृथग्जनम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yadā vigṛhṇāti hataṃ tadā yaśaḥ karoti maitrīmatha dūṣitā guṇāḥ
sthitiṃ samīkṣyobhayathā parīkṣakaḥ karotyavajñopahataṃ pṛthagjanam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದಾ (यदा, yadā) = ಯಾವಾಗ (when)
- ವಿಗೃಹ್ಣಾತಿ (विगृह्णाति, vigṛhṇāti) = ಜಗಳ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ (he quarrels)
- ಹತಂ (हतं, hataṃ) = ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ (is struck down)
- ತದಾ (तदा, tadā) = ಆಗ (then)
- ಯಶಃ (यशः, yaśaḥ) = ಕೀರ್ತಿ (fame)
- ಕರೋತಿ (करोति, karoti) = ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (he makes)
- ಮೈತ್ರೀಮಥ (मैत्रीमथ, maitrīmatha) = ಸ್ನೇಹವನ್ನು, ಮತ್ತು ಆಗ (ಮೈತ್ರೀಂ ಅಥ) (friendship, and then)
- ದೂಷಿತಾ (दूषिता, dūṣitā) = ಕೆಟ್ಟವು (are spoilt)
- ಗುಣಾಃ (गुणाः, guṇāḥ) = ಗುಣಗಳು (the virtues)
- ಸ್ಥಿತಿಂ (स्थितिं, sthitiṃ) = ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (the situation)
- ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೋಭಯಥಾ (समीक्ष्योभयथा, samīkṣyobhayathā) = ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ (ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಉಭಯಥಾ) (having examined it in both ways)
- ಪರೀಕ್ಷಕಃ (परीक्षकः, parīkṣakaḥ) = ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡುವವನು (the discerning one)
- ಕರೋತ್ಯವಜ್ಞೋಪಹತಂ (करोत्यवज्ञोपहतं, karotyavajñopahataṃ) = ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (ಕರೋತಿ ಅವಜ್ಞಾ ಉಪಹತಂ) (makes one struck by disregard)
- ಪೃಥಗ್ಜನಮ್ (पृथग्जनम्, pṛthagjanam) = ಕೀಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (the base person)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾರೊಡನೆ ಜಗಳ ಕಾದರೆ ಕೀರ್ತಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನೊಡನೆಯೇ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿದರೆ ಗುಣಗಳು ಕೆಡುತ್ತವೆ. ಎರಡು ರೀತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡಿದ ವಿವೇಕಿ ಅಂಥ ಕೀಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
When one quarrels with such a person, fame is struck down. When one makes friends with him, virtues are spoilt. Having examined the situation both ways, the discerning person makes the base fellow a thing of disregard.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೊಡನೆ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ಪದ ಪೃಥಗ್ಜನ ಎಂಬುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಊಹಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು.
The verse does not name the other party outright. We have inferred him from the last word, prithagjana, so the reading may differ a little.
ಇಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಎರಡೇ ಇರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಜಗಳ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹ. ಶ್ಲೋಕ ಮೂರನೆಯ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಅವಜ್ಞೆ. ಅವಜ್ಞೆ ಎಂದರೆ ಗಮನ ಕೊಡದಿರುವುದು.
The choice seems to be only two, quarrel or friendship. The verse shows a third way: neither, but avajna, which means giving no attention.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 174. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 174. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಾದವೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗಮನ ಕೊಡುವುದು. ಕೆಲವರ ಕೆಣಕುವಿಕೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸದೆ ಇರುವುದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಎರಡೂ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
Arguing is itself a way of paying attention. Not answering some people’s provocations saves both our time and our name.
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಹಚ್ಚಬಾರದು. ಯಾರನ್ನು ಕೀಳು ಎನ್ನುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಗ್ರಹವೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರ ಬೇಕು.
But it should not be applied to everyone. We must stay aware that our own prejudice may be at work when we decide who counts as base.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ