ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದ ಚಂದಾ ಸಂಗ್ರಹಕರನ್ನು ಕಂಡು ಕೆಲವರು ಕಿಟಕಿಯ ಪರದೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಅದು ಮರ್ಯಾದೆಯ ಕೊರತೆಯೋ, ಜೇಬಿನ ಭಯವೋ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಬಹುದು.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಮೃದುವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಚುಚ್ಚುವ ಮುಳ್ಳಿದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯದೇತೇ ಸಾಧೂನಾಮುಪರಿ ವಿಮುಖಾಃ ಸಂತಿ ಧನಿನೋ ನ ಚೈಷಾವಜ್ಞೈಷಾಮಪಿ ತು ನಿಜವಿತ್ತವ್ಯಯಭಯಮ್
ಅತಃ ಖೇದೋ ನಾಸ್ಮಿನ್ಪರಮಮನುಕಂಪೈವ ಭವತಿ ಸ್ವಮಾಂಸತ್ರಸ್ತೇಭ್ಯಃ ಕ ಇಹ ಹರಿಣೇಭ್ಯಃ ಪರಿಭವಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यदेते साधूनामुपरि विमुखाः सन्ति धनिनो न चैषावज्ञैषामपि तु निजवित्तव्ययभयम्
अतः खेदो नास्मिन्परममनुकम्पैव भवति स्वमांसत्रस्तेभ्यः क इह हरिणेभ्यः परिभवः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yadete sādhūnāmupari vimukhāḥ santi dhanino na caiṣāvajñaiṣāmapi tu nijavittavyayabhayam
ataḥ khedo nāsminparamamanukampaiva bhavati svamāṃsatrastebhyaḥ ka iha hariṇebhyaḥ paribhavaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯದೇತೇ (यदेते, yadete) = ಇವರು ಎಂಬುದು (ಯತ್ ಏತೇ) (that these (yat ete))
- ಸಾಧೂನಾಮುಪರಿ (साधूनामुपरि, sādhūnāmupari) = ಸಜ್ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಸಾಧೂನಾಂ ಉಪರಿ) (towards the good (sadhunam upari))
- ವಿಮುಖಾಃ (विमुखाः, vimukhāḥ) = ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದವರು (turned away)
- ಸಂತಿ (सन्ति, santi) = ಇದ್ದಾರೆ (are)
- ಧನಿನೋ (धनिनो, dhanino) = ಹಣವಂತರು (the rich)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಚೈಷಾವಜ್ಞೈಷಾಮಪಿ (चैषावज्ञैषामपि, caiṣāvajñaiṣāmapi) = ಮತ್ತು ಇದು ತಿರಸ್ಕಾರ ಇವರಿಗೆ ಕೂಡ (ಚ ಏಷಾ ಅವಜ್ಞಾ ಏಷಾಂ ಅಪಿ) (and this is contempt in them (cha esha avajna eshamapi))
- ತು (तु, tu) = ಬದಲಾಗಿ (but)
- ನಿಜವಿತ್ತವ್ಯಯಭಯಮ್ (निजवित्तव्ययभयम्, nijavittavyayabhayam) = ತಮ್ಮ ಹಣ ಖರ್ಚಾಗುವ ಭಯ (fear of spending their own wealth)
- ಅತಃ (अतः, ataḥ) = ಆದ್ದರಿಂದ (therefore)
- ಖೇದೋ (खेदो, khedo) = ದುಃಖ (grief)
- ನಾಸ್ಮಿನ್ಪರಮಮನುಕಂಪೈವ (नास्मिन्परममनुकम्पैव, nāsminparamamanukampaiva) = ಇದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಪರಮ ಕರುಣೆಯೇ (ನ ಅಸ್ಮಿನ್ ಪರಮಂ ಅನುಕಂಪಾ ಏವ) (not in this, only the deepest compassion (na asmin paramam anukampa eva))
- ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತದೆ (arises)
- ಸ್ವಮಾಂಸತ್ರಸ್ತೇಭ್ಯಃ (स्वमांसत्रस्तेभ्यः, svamāṃsatrastebhyaḥ) = ತಮ್ಮ ಮಾಂಸದ ಭಯದಿಂದ ಬೆದರಿದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ (towards those frightened for their own flesh)
- ಕ ಇಹ (क इह, ka iha) = ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು (who here)
- ಹರಿಣೇಭ್ಯಃ (हरिणेभ्यः, hariṇebhyaḥ) = ಜಿಂಕೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (towards deer)
- ಪರಿಭವಃ (परिभवः, paribhavaḥ) = ತಿರಸ್ಕಾರ (contempt)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಈ ಹಣವಂತರು ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ಅವರ ತಿರಸ್ಕಾರವಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹಣ ಖರ್ಚಾಗುವ ಭಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಇಲ್ಲ, ಪರಮ ಕರುಣೆಯೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಮಾಂಸದ ಭಯದಿಂದ ಓಡುವ ಜಿಂಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ತಾನೆ ತಿರಸ್ಕಾರ ತೋರುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
That these rich men turn their faces away from good people is not contempt on their part. It is the fear of spending their own wealth. So there is no grief in this, only the deepest compassion. Who here would feel contempt for deer that run in fear for their own flesh.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಜಿಂಕೆ ಭಯಪಡುವುದು ತನ್ನ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಬೇಟೆಗಾರ ಬಂದರೆ ತನ್ನ ದೇಹ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಹಣವಂತನಿಗೆ ಅದೇ ಭಯ ಅವನ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ. ಹೋಲಿಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
The deer fears for its flesh, meaning that if the hunter comes its body is lost. The rich man has the same fear for his money. The comparison sets money level with the body.
ಸಜ್ಜನರು ಕರುಣೆ ತೋರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆಯಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕರುಣೆ ತೋರುವುದು ಎಂದರೆ ಅವರನ್ನು ಬಲಹೀನ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದೂ ಹೌದು. ಇಲ್ಲಿನ ಚುರುಕು ಅಲ್ಲೇ ಇದೆ.
Saying the good feel compassion sounds like forgiveness on the surface. But showing pity also calls the other weak. The bite is there.
ಪರಿಭವ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸೋಲು ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕಾರ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ.
The word paribhava means both contempt and defeat. We have taken it here as contempt.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 72. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 72. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಾಗ ಅದು ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆಯ ತೀರ್ಮಾನ ಎಂದು ಎಣಿಸುವ ಬದಲು ಅವರ ಭಯವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಬಹುದು.
When someone keeps away from us, instead of reading it as a judgement of us we may consider that it is their fear.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಬಿಡುವ ಭಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳದೆ ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಇದೇ ಸಂಗತಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದು ಅಹಂಕಾರವಲ್ಲ, ಭಯ.
In medical teaching a student who stays silent for fear of saying something wrong brings this to mind. There too it is fear, not pride.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ