ಕಲಿಸುವವರನ್ನು ನಾವು ಅವರ ಪದವಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಅವರು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರ ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವ ಹತ್ತು ಭಾಷಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಎಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳು, ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಫಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯೇ ಶಾಂತದಾಂತಾಃ ಶ್ರುತಿಪೂರ್ಣಕರ್ಣಾ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯಾಃ ಸ್ತ್ರೀವಿಷಯೇ ನಿವೃತ್ತಾಃ
ಪ್ರತಿಗ್ರಹೇ ಸಂಕುಚಿತಾಗ್ರಹಸ್ತಾಸ್ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ತಾರಯಿತುಂ ಸಮರ್ಥಾಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
ये शान्तदान्ताः श्रुतिपूर्णकर्णा जितेन्द्रियाः स्त्रीविषये निवृत्ताः
प्रतिग्रहे सङ्कुचिताग्रहस्तास्ते ब्राह्मणास्तारयितुं समर्थाः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ye śāntadāntāḥ śrutipūrṇakarṇā jitendriyāḥ strīviṣaye nivṛttāḥ
pratigrahe saṅkucitāgrahastāste brāhmaṇāstārayituṃ samarthāḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯೇ (ये, ye) = ಯಾರು (those who)
- ಶಾಂತದಾಂತಾಃ (शान्तदान्ताः, śāntadāntāḥ) = ಶಾಂತರೂ ಇಂದ್ರಿಯ ಸಂಯಮಿಗಳೂ (tranquil and self-controlled)
- ಶ್ರುತಿಪೂರ್ಣಕರ್ಣಾ (श्रुतिपूर्णकर्णा, śrutipūrṇakarṇā) = ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳವರು (with ears full of the sacred word)
- ಜಿತೇಂದ್ರಿಯಾಃ (जितेन्द्रियाः, jitendriyāḥ) = ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರು (masters of their senses)
- ಸ್ತ್ರೀವಿಷಯೇ (स्त्रीविषये, strīviṣaye) = ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in matters concerning women)
- ನಿವೃತ್ತಾಃ (निवृत्ताः, nivṛttāḥ) = ಹಿಂದೆ ಸರಿದವರು (turned away)
- ಪ್ರತಿಗ್ರಹೇ (प्रतिग्रहे, pratigrahe) = ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ (when accepting gifts)
- ಸಂಕುಚಿತಾಗ್ರಹಸ್ತಾಸ್ತೇ (सङ्कुचिताग्रहस्तास्ते, saṅkucitāgrahastāste) = ಮುದುಡಿದ ಕೈಯುಳ್ಳ ಅವರು (ಸಂಕುಚಿತಾಗ್ರಹಸ್ತಾಃ ತೇ) (they whose hands draw back)
- ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ತಾರಯಿತುಂ (ब्राह्मणास्तारयितुं, brāhmaṇāstārayituṃ) = ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಾಟಿಸಲು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ತಾರಯಿತುಂ) (the Brahmins, to carry across)
- ಸಮರ್ಥಾಃ (समर्थाः, samarthāḥ) = ಸಮರ್ಥರು (are able)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾರು ಶಾಂತರೂ ಸಂಯಮಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೋ, ಯಾರ ಕಿವಿಗಳು ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿವೆಯೋ, ಯಾರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೋ, ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಷಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾರೋ, ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ಯಾರ ಕೈ ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ, ಅಂಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಇತರರನ್ನು ದಾಟಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Those who are tranquil and self-controlled, whose ears are full of the sacred word, who have mastered their senses, who have turned away from sensual concerns, and whose hands draw back when a gift is offered: such Brahmins alone are able to carry others across.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ತಾರಯಿತುಂ ಎಂದರೆ ದಾಟಿಸಲು. ಯಾವುದನ್ನು ದಾಟಿಸುವುದು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಸಾರದ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಎಂದು ಓದುವುದು ರೂಢಿ. ಶ್ಲೋಕ ಹುಟ್ಟಿಗಿಂತ ಗುಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುವಂತಿದೆ.
Tarayitum means to carry across. The verse does not say across what. Reading it as across the troubles of worldly life is the usual way. The verse seems to stress qualities over birth.
ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮಸುಕಾಗಿವೆ, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಶಾಂತದಾಂತಾಃ ಎಂಬುದು ಒಂದೇ ಸಮಸ್ತ ಪದವಾಗಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಪಾಠ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
Some nasal and visarga marks are faint in the print, and shantadantah is printed as one compound. The reading follows the printed book and may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 173. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 173. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರೋಗಿ ಕೊಡುವ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ಕೈ ಹಿಂಜರಿಯುವ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಜನ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಪರರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರುವವರು ತಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಹಿಡಿತ ತೋರಿಸಬೇಕು.
People trust the doctor whose hand draws back when a patient offers a gift. Those who show others the way must first show control over their own wants.
ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಯಾರಲ್ಲಿ ಕಂಡರೂ ಇಂದು ನಾವು ಮೆಚ್ಚಬಹುದು. ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ ಹೊಗಳಿಕೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ.
We can admire these qualities today in anyone who shows them. There is no need to take it as praise meant for one group alone.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ