ನ ಪಂಡಿತಾಃ ಸಾಹಸಿಕಾ ಭವಂತಿ: ಕೇಳಿದ ಮೇಲೂ ತೂಗಿ ನೋಡುವವರು

ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ನಂಬುವುದು ಒಂದು ದಾರಿ. ಕೇಳಿ, ತೂಗಿ, ಆಮೇಲೆ ನಡೆಯುವುದು ಇನ್ನೊಂದು.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎರಡನೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಪಂಡಿತನ ಗುರುತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಪಂಡಿತಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 22 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of the Learned, verse 22

ವಿಷಯ: ಕೇಳುವುದು, ತೂಗುವುದು, ನಡೆಸುವುದು · Hearing, weighing, and then acting

ಛಂದಸ್ಸು: ಉಪಜಾತಿ · Upajati

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನ ಪಣ್ಡಿತಾಃ ಸಾಹಸಿಕಾ ಭವನ್ತಿ
ಶ್ರುತ್ವಾಪಿ ತೇ ಸಂತುಲಯನ್ತಿ ತತ್ತ್ವಮ್ ।
ತತ್ತ್ವಂ ಸಮಾದಾಯ ಸಮಾಚರನ್ತಿ
ಸ್ವಾರ್ಥಂ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ಪರಸ್ಯ ಚಾರ್ಥಮ್ ॥

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

न पण्डिताः साहसिका भवन्ति
श्रुत्वापि ते संतुलयन्ति तत्त्वम् ।
तत्त्वं समादाय समाचरन्ति
स्वार्थं प्रकुर्वन्ति परस्य चार्थम् ॥

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

na paṇḍitāḥ sāhasikā bhavanti
śrutvāpi te saṃtulayanti tattvam |
tattvaṃ samādāya samācaranti
svārthaṃ prakurvanti parasya cārtham ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ನ ಪಣ್ಡಿತಾಃ ಸಾಹಸಿಕಾಃ ಭವನ್ತಿ (न पण्डिताः साहसिकाः भवन्ति, na paṇḍitāḥ sāhasikāḥ bhavanti) = ಪಂಡಿತರು ದುಡುಕುವವರಾಗುವುದಿಲ್ಲ (the learned do not act rashly)
ಶ್ರುತ್ವಾ ಅಪಿ ತೇ (श्रुत्वा अपि ते, śrutvā api te) = ಕೇಳಿದ ಮೇಲೂ ಅವರು (even after hearing, they)
ಸಂತುಲಯನ್ತಿ ತತ್ತ್ವಮ್ (संतुलयन्ति तत्त्वम्, saṃtulayanti tattvam) = ವಿಷಯವನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ (weigh the matter)
ತತ್ತ್ವಮ್ ಸಮಾದಾಯ (तत्त्वम् समादाय, tattvam samādāya) = ವಿಷಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು (having grasped the matter)
ಸಮಾಚರನ್ತಿ (समाचरन्ति, samācaranti) = ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ (they carry it out)
ಸ್ವಾರ್ಥಮ್ ಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ (स्वार्थम् प्रकुर्वन्ति, svārtham prakurvanti) = ತಮ್ಮ ಒಳಿತನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (they secure their own good)
ಪರಸ್ಯ ಚ ಅರ್ಥಮ್ (परस्य च अर्थम्, parasya ca artham) = ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವರ ಒಳಿತನ್ನೂ (and the good of others too)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಪಂಡಿತರು ದುಡುಕುವವರಲ್ಲ. ಕೇಳಿದ ಮೇಲೂ ಅವರು ವಿಷಯವನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಷಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಆಮೇಲೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಒಳಿತನ್ನೂ ಬೇರೆಯವರ ಒಳಿತನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The learned do not act rashly. Even after hearing a thing they weigh it; having grasped it, they act. And so they secure their own good and the good of others together.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಸಂತುಲಯಂತಿ ಎಂಬ ಪದ ತಕ್ಕಡಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ತುಲಾ ಎಂದರೆ ತಕ್ಕಡಿ. ಎರಡು ಬದಿಯನ್ನೂ ಇಟ್ಟು ನೋಡುವುದು ಎಂಬುದು ಅದರ ಅರ್ಥ.

The word santulayanti brings in the picture of a balance. Tula is a pair of scales, and the sense is to set both sides on it and look.

ಶ್ಲೋಕದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಮಾತಾಗದಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಒಳಿತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬೇರೆಯವರದೂ ಸೇರಿದೆ.

The last line keeps the verse from becoming a counsel of self interest. Not one’s own good only, but another’s along with it.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 39. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 39. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ದುಡುಕದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಏನೂ ಮಾಡದಿರುವುದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಶ್ಲೋಕ ತೂಗಿ ನೋಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Not being rash and doing nothing are two different things. Having said weigh it, the verse also says carry it out.

ದೊಡ್ಡ ತೀರ್ಮಾನದ ಮುಂದೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಳವಾದ ಆದರೆ ಫಲ ಕೊಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ.

Keeping one night between a big decision and its execution is a simple habit that repays itself.