ವಿದ್ಯಯಾ ವಿಮಲಯಾಪ್ಯಲಂಕೃತೋ: ಸಾಕ್ಷರರೇ ರಾಕ್ಷಸರಾದಾಗ

ಘಟಿಕೋತ್ಸವದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರ ಸಾಲು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಪದವಿ ಬುದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತ, ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಸಂಕೇತ ಅಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಂದು ಪದದ ಆಟದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 212 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 212

ವಿಷಯ: ವಿದ್ಯೆ ಇದ್ದರೂ ದುರ್ಜನ · A wicked man even with learning

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಶ್ಲೋಕ (ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ) · A two-line verse (exact metre name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿದ್ಯಯಾ ವಿಮಲಯಾಪ್ಯಲಂಕೃತೋ ದುರ್ಜನಃ ಸದಸಿ ಮಾಸ್ತು ಕಶ್ಚನ
ಸಾಕ್ಷರಾ ಹಿ ವಿಪರೀತತಾಂ ಗತಾಃ ಕೇವಲಂ ಜಗತಿ ತೇಽಪಿ ರಾಕ್ಷಸಾಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विद्यया विमलयाप्यलंकृतो दुर्जनः सदसि मास्तु कश्चन
साक्षरा हि विपरीततां गताः केवलं जगति तेऽपि राक्षसाः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

vidyayā vimalayāpyalaṃkṛto durjanaḥ sadasi māstu kaścana
sākṣarā hi viparītatāṃ gatāḥ kevalaṃ jagati te’pi rākṣasāḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿದ್ಯಯಾ (विद्यया, vidyayā) = ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ (with learning)
ವಿಮಲಯಾಪ್ಯಲಂಕೃತೋ (विमलयाप्यलंकृतो, vimalayāpyalaṃkṛto) = ನಿರ್ಮಲವಾದರೂ ಅಲಂಕೃತನಾದ (though adorned with spotless)
ದುರ್ಜನಃ (दुर्जनः, durjanaḥ) = ದುರ್ಜನ (the wicked man)
ಸದಸಿ (सदसि, sadasi) = ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (in the assembly)
ಮಾಸ್ತು (मास्तु, māstu) = ಇರದಿರಲಿ (let there not be)
ಕಶ್ಚನ (कश्चन, kaścana) = ಯಾರೂ (any)
ಸಾಕ್ಷರಾ (साक्षरा, sākṣarā) = ಸಾಕ್ಷರರು (the literate)
ಹಿ (हि, hi) = ಏಕೆಂದರೆ (for)
ವಿಪರೀತತಾಂ (विपरीततां, viparītatāṃ) = ವಿಪರೀತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (a reversed state)
ಗತಾಃ (गताः, gatāḥ) = ಹೊಂದಿದವರು (having gone to)
ಕೇವಲಂ (केवलं, kevalaṃ) = ಕೇವಲ (merely)
ಜಗತಿ (जगति, jagati) = ಲೋಕದಲ್ಲಿ (in the world)
ತೇಽಪಿ (तेऽपि, te’pi) = ಅವರೂ (they too)
ರಾಕ್ಷಸಾಃ (राक्षसाः, rākṣasāḥ) = ರಾಕ್ಷಸರು (rakshasas)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನಿರ್ಮಲವಾದ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದರೂ ಯಾವ ದುರ್ಜನನೂ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇರದಿರಲಿ. ವಿಪರೀತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಿರುಗಿದ ಸಾಕ್ಷರರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಾಕ್ಷಸರೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Even if adorned with spotless learning, let no wicked man have a place in the assembly. The literate who have turned to the reverse are, in this world, simply rakshasas.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದು ಪದಗಳ ಆಟ. ಸಾಕ್ಷರಾ ಎಂಬ ಪದದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಓದಿದರೆ ರಾಕ್ಷಸಾ ಆಗುತ್ತದೆ. ವಿಪರೀತತಾಂ ಗತಾಃ ಎಂದರೆ ತಿರುಗಿಹೋದವರು, ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹಾಗೆಯೇ.

This is wordplay. Reading the syllables of sakshara backwards gives rakshasa. Viparitatam gatah means turned to the reverse, and here it is literally so.

ವಿಮಲ ಎಂದರೆ ಕಲೆ ಇಲ್ಲದ. ವಿದ್ಯೆ ತಾನಾಗಿ ಶುದ್ಧ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತವನು ಶುದ್ಧನಾಗದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಲಂಕಾರ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಮಾತು.

Vimala means without a stain. Learning in itself is pure, but if its bearer is not, it is only an ornament, says the poet.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 59. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 59. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ, ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನ ಇರುವವರನ್ನು ನಾವು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಡತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

In our professions we readily trust those with degrees, publications and posts. The verse reminds us that knowledge and conduct are separate matters.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯನನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅಂಕಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವನ ನಡತೆಯೂ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆ.

In medical teaching, this verse is a good way to say that marks alone do not make a good doctor, conduct does too.