ಅಕಾರಣಾವಿಷ್ಕೃತವೈರದಾರುಣಾತ್: ಬಾಯಲ್ಲೇ ವಿಷವಿರುವವನ ಭಯ

ಕೆಲವು ಮನೆಗಳ ಗೇಟಿನ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫಲಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ನಾಯಿ ಕಚ್ಚುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ನಾವು ಗೇಟಿನ ಬಳಿ ನಿಧಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆ ವೈರ ತೋರುವ ಮನುಷ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫಲಕವೇ ಇಲ್ಲ, ಹಾವಿನ ವಿಷದಂತಹ ಮಾತು ಬಾಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 221 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 221

ವಿಷಯ: ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ವೈರದ ಭಯ · Fear of causeless enmity

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಶ್ಲೋಕ (ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ) · A two-line verse (exact metre name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅಕಾರಣಾವಿಷ್ಕೃತವೈರದಾರುಣಾದಸಜ್ಜನಾತ್ಕಸ್ಯ ಭಯಂ ನ ಜಾಯತೇ
ವಿಷಂ ಮಹಾಹೇರಿವ ಯಸ್ಯ ದುರ್ವಚಃ ಸುದುಃಸಹಂ ಸಂನಿಹಿತಂ ಸದಾ ಮುಖೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अकारणाविष्कृतवैरदारुणादसज्जनात्कस्य भयं न जायते
विषं महाहेरिव यस्य दुर्वचः सुदुःसहं संनिहितं सदा मुखे

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

akāraṇāviṣkṛtavairadāruṇādasajjanātkasya bhayaṃ na jāyate
viṣaṃ mahāheriva yasya durvacaḥ suduḥsahaṃ saṃnihitaṃ sadā mukhe

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಅಕಾರಣಾವಿಷ್ಕೃತವೈರದಾರುಣಾದಸಜ್ಜನಾತ್ಕಸ್ಯ (अकारणाविष्कृतवैरदारुणादसज्जनात्कस्य, akāraṇāviṣkṛtavairadāruṇādasajjanātkasya) = ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ತೋರಿದ ವೈರದಿಂದ ಭಯಂಕರನಾದ ದುಷ್ಟನಿಂದ, ಯಾರಿಗೆ (from the bad man, fearful with enmity shown without cause, for whom)
ಭಯಂ (भयं, bhayaṃ) = ಭಯ (fear)
ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
ಜಾಯತೇ (जायते, jāyate) = ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ (arises)
ವಿಷಂ (विषं, viṣaṃ) = ವಿಷ (poison)
ಮಹಾಹೇರಿವ (महाहेरिव, mahāheriva) = ದೊಡ್ಡ ಹಾವಿನಂತೆ (like that of a great snake)
ಯಸ್ಯ (यस्य, yasya) = ಯಾರ (whose)
ದುರ್ವಚಃ (दुर्वचः, durvacaḥ) = ಕೆಟ್ಟ ಮಾತು (harsh speech)
ಸುದುಃಸಹಂ (सुदुःसहं, suduḥsahaṃ) = ತುಂಬ ಸಹಿಸಲಾಗದ (very hard to bear)
ಸಂನಿಹಿತಂ (संनिहितं, saṃnihitaṃ) = ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ (kept ready)
ಸದಾ (सदा, sadā) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
ಮುಖೇ (मुखे, mukhe) = ಬಾಯಲ್ಲಿ (in the mouth)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ವೈರ ತೋರಿಸಿ ಭಯಂಕರನಾದ ದುಷ್ಟನಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ತಾನೇ ಭಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಹಾವಿನ ವಿಷದಂತೆ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತು ಅವನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

From a bad man who shows enmity without cause and is fearsome for it, whom would fear not touch. His harsh speech, hard to bear like the poison of a great snake, is always kept ready in his mouth.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಅಕಾರಣ ಎಂಬ ಪದವೇ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ಕಾರಣ ಇರುವ ವೈರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ದಾರಿ ಇದೆ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ವೈರಕ್ಕೆ ಯಾವ ಮದ್ದೂ ಇಲ್ಲ.

The word akarana is the key. Enmity with a cause can be mended. Enmity without a cause has no remedy.

ಹಾವಿನ ವಿಷ ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ ಬಾಯಿಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸನ್ನಿಹಿತ ಎಂದರೆ ಹತ್ತಿರವೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಇಟ್ಟದ್ದು ಎಂದರ್ಥ.

A snake keeps its poison in the fang. Here it is in the speech of the mouth. Sannihita means kept ready close at hand.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 59. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 59. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕೆಲವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ನಾವು ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿಯುವುದು ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ. ಅವರನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ದಿನಗಳನ್ನು ಸುರಿಯುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಫಲಕಾರಿಯಲ್ಲ.

It is a relief to see that we are not the cause of some people’s anger. Pouring patience and days into changing them does not always pay.

ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹೆದರಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಕ್ಕೂ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಎರಡನೆಯದೇ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಭಾವ.

At the same time there is a difference between shrinking back in fear and keeping a careful distance. The second is the mood of the verse.