ವಿದ್ಯಾ ವಿವಾದಾಯ ಧನಂ ಮದಾಯ: ಒಂದೇ ಕೊಡುಗೆ, ಎರಡು ಬಳಕೆ

ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಒಂದೇ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ತರಕಾರಿಯನ್ನೂ ಕೊಯ್ಯಬಹುದು, ಬೆರಳನ್ನೂ ಕೊಯ್ಯಬಹುದು. ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಏನಿಲ್ಲ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಹಳೆಯದು.

ವಿದ್ಯೆ, ಹಣ ಮತ್ತು ಬಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 229 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 229

ವಿಷಯ: ಒಂದೇ ಸಂಪತ್ತಿನ ಎರಡು ಬಳಕೆ · One gift, two uses

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಶ್ಲೋಕ (ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ) · A two-line verse (exact metre name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿದ್ಯಾ ವಿವಾದಾಯ ಧನಂ ಮದಾಯ ಶಕ್ತಿಃ ಪರೇಷಾಂ ಪರಿಪೀಡನಾಯ
ಖಲಸ್ಯ ಸಾಧೋರ್ವಿಪರೀತಮೇತಜ್ಜ್ಞಾನಾಯ ದಾನಾಯ ಚ ರಕ್ಷಣಾಯ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विद्या विवादाय धनं मदाय शक्तिः परेषां परिपीडनाय
खलस्य साधोर्विपरीतमेतज्ज्ञानाय दानाय च रक्षणाय

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

vidyā vivādāya dhanaṃ madāya śaktiḥ pareṣāṃ paripīḍanāya
khalasya sādhorviparītametajjñānāya dānāya ca rakṣaṇāya

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿದ್ಯಾ (विद्या, vidyā) = ವಿದ್ಯೆ (learning)
ವಿವಾದಾಯ (विवादाय, vivādāya) = ಜಗಳಕ್ಕಾಗಿ (for quarrel)
ಧನಂ (धनं, dhanaṃ) = ಹಣ (wealth)
ಮದಾಯ (मदाय, madāya) = ಮದಕ್ಕಾಗಿ (for pride)
ಶಕ್ತಿಃ (शक्तिः, śaktiḥ) = ಬಲ (power)
ಪರೇಷಾಂ (परेषां, pareṣāṃ) = ಇತರರ (of others)
ಪರಿಪೀಡನಾಯ (परिपीडनाय, paripīḍanāya) = ಪೀಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ (for oppressing)
ಖಲಸ್ಯ (खलस्य, khalasya) = ದುಷ್ಟನದು (the wicked man’s)
ಸಾಧೋರ್ವಿಪರೀತಮೇತಜ್ಜ್ಞಾನಾಯ (साधोर्विपरीतमेतज्ज्ञानाय, sādhorviparītametajjñānāya) = ಸಜ್ಜನನದು ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ: ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ (the good man’s is the reverse of this: for knowledge)
ದಾನಾಯ (दानाय, dānāya) = ದಾನಕ್ಕಾಗಿ (for giving)
ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
ರಕ್ಷಣಾಯ (रक्षणाय, rakṣaṇāya) = ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ (for protection)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ದುಷ್ಟನಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ವಾದ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ, ಹಣ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ, ಬಲ ಇತರರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ಸಜ್ಜನನಿಗೆ ಇದು ವಿರುದ್ಧ: ವಿದ್ಯೆ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ, ಹಣ ದಾನಕ್ಕೆ, ಬಲ ರಕ್ಷಣೆಗೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

For the wicked man, learning is for quarrel, wealth for pride, power for oppressing others. For the good man it is the reverse: learning for knowledge, wealth for giving, power for protection.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ವಿವಾದ ಎಂದರೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಚರ್ಚೆ ಅಲ್ಲ, ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಜಗಳ. ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ ದೋಷ.

Vivada is not a discussion that seeks the truth but a quarrel meant to beat the opponent. Turning learning that way is the fault here.

ಆರು ಪದಗಳೂ ಆಯ ಎಂಬ ಅಂತ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ, ಅಂದರೆ ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಮೊದಲು ದುಷ್ಟನ ಮೂರು ಬಳಕೆ, ನಂತರ ಸಜ್ಜನನ ಮೂರು ವಿರುದ್ಧ ಬಳಕೆ. ಹೀಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಸುಲಭ.

All six words end in aya, which carries the sense of for the sake of. First come the three uses of the wicked, then the three opposite uses of the good. Set side by side, they are easy to compare.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 60. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 60. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಂದು ಪದವಿ, ಒಂದು ಸಂಬಳ, ಒಂದು ಅಧಿಕಾರ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು.

When a degree, an income or a post comes our way, this is the question to ask ourselves: what shall we use it for.

ವೈದ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ರೋಗಿಯ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಧಿಕಾರವೂ ಹೌದು. ಅದನ್ನು ಬೆದರಿಸಲು ಬಳಸದೆ ತಿಳಿಸಲು ಬಳಸಿದರೆ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವ ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತೇವೆ.

What a doctor knows is also a kind of power before the patient. Used to explain and not to frighten, it brings us closer to the second line of the verse.