ವಿಸೃಜ್ಯ ಶೂರ್ಪವದ್ದೋಷಾನ್: ಮೊರ ಮತ್ತು ಜರಡಿಯ ಪಾಠ

ಅಜ್ಜಿ ಮೊರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಕೇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಕಸ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಹಾರುತ್ತದೆ, ಕಾಳು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಧನವಾದ ಜರಡಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಎರಡು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜನ ಮತ್ತು ದುರ್ಜನರ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಬಳಸಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 285 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 285

ವಿಷಯ: ಮೊರ ಮತ್ತು ಜರಡಿ · The winnowing basket and the sieve

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಸೃಜ್ಯ ಶೂರ್ಪವದ್ದೋಷಾನ್ಗುಣಾನ್ಗೃಹ್ಣಂತಿ ಸಾಧವಃ
ದೋಷಗ್ರಾಹೀ ಗುಣತ್ಯಾಗೀ ಚಾಲನೀವ ಹಿ ದುರ್ಜನಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विसृज्य शूर्पवद्दोषान्गुणान्गृह्णन्ति साधवः
दोषग्राही गुणत्यागी चालनीव हि दुर्जनः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

visṛjya śūrpavaddoṣānguṇāngṛhṇanti sādhavaḥ
doṣagrāhī guṇatyāgī cālanīva hi durjanaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವಿಸೃಜ್ಯ (विसृज्य, visṛjya) = ತೊರೆದು (having cast aside)
ಶೂರ್ಪವದ್ದೋಷಾನ್ಗುಣಾನ್ಗೃಹ್ಣಂತಿ (शूर्पवद्दोषान्गुणान्गृह्णन्ति, śūrpavaddoṣānguṇāngṛhṇanti) = ಮೊರದಂತೆ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ (like a winnowing basket, they take the merits and let go the faults)
ಸಾಧವಃ (साधवः, sādhavaḥ) = ಸಾಧುಗಳು (the good)
ದೋಷಗ್ರಾಹೀ (दोषग्राही, doṣagrāhī) = ದೋಷವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವನು (one who holds on to faults)
ಗುಣತ್ಯಾಗೀ (गुणत्यागी, guṇatyāgī) = ಗುಣವನ್ನು ಬಿಡುವವನು (one who lets merit go)
ಚಾಲನೀವ (चालनीव, cālanīva) = ಜರಡಿಯಂತೆ (like a sieve)
ಹಿ (हि, hi) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
ದುರ್ಜನಃ (दुर्जनः, durjanaḥ) = ದುರ್ಜನ (the wicked man)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸಾಧುಗಳು ಮೊರದಂತೆ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ದುರ್ಜನ ಜರಡಿಯಂತೆ ದೋಷ ಹಿಡಿದು ಗುಣವನ್ನು ಬಿಡುವವನು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The good, like a winnowing basket, cast aside the faults and take the merits. The wicked man, like a sieve, holds on to the faults and lets the merit go.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಶೂರ್ಪ ಎಂದರೆ ಮೊರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ ಕೇರಿದಾಗ ಹಗುರ ಕಸ ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಭಾರವಾದ ಕಾಳು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

Shurpa is the winnowing basket. When grain is tossed in it the light chaff flies off and the heavy grain stays.

ಚಾಲನೀ ಎಂದರೆ ಜರಡಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ನುಣುಪಾದ ಹಿಟ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಒರಟಾದ ತೌಡು ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹೋಲಿಕೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದುರ್ಜನನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ದೋಷವೇ. ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲವನ್ನು ನಾವು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Chalani is the sieve. In it the fine flour falls through and the coarse bran stays on top. The comparison fits, because what stays in the wicked man’s hand is the fault. We name no source for the verse.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 62. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 62. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಬ್ಬರ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊರ ಇದೆಯೇ ಜರಡಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು. ದೋಷ ಹೇಳಲೇಬೇಕು, ಆದರೆ ಗುಣವನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿಡಬೇಕು.

When reviewing another’s work we can ask whether we hold a basket or a sieve. Faults must be named, but merit must be kept too.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಳುವಾಗ ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಕೊಡುವ ಶಿಕ್ಷಕ ಜರಡಿಯಂತೆ ಆಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಉಳಿಸಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದು ಕಲಿಸುವಿಕೆಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗ.

A teacher who gives students only a list of errors risks becoming the sieve. Naming what is worth keeping is half of teaching.