ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಸಮಾ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ: ಒಂದೇ ಬೆಳಕು, ಒಂದೇ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಸರು

ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಸಮಾ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಸುಭಾಷಿತ: ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ, ಆದರೂ ಶುಕ್ಲ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಒಂದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ, ಕೀರ್ತಿ ಪುಣ್ಯದಿಂದ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಸಮಾ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಪಂಚಾಂಗ ನೋಡುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಕಡೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಕಡೆಗೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೀರ್ತಿ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 115 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 115

ವಿಷಯ: ಕೀರ್ತಿ ಬರುವ ದಾರಿ · How fame is earned

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಸಮಾ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಪಕ್ಷಯೋರುಭಯೋರಪಿ
ತತ್ರೈಕಃ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೋಽಭೂದ್ಯಶಃ ಪುಣ್ಯೈರವಾಪ್ಯತೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

मासि मासि समा ज्योत्स्ना पक्षयोरुभयोरपि
तत्रैकः शुक्लपक्षोऽभूद्यशः पुण्यैरवाप्यते

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

māsi māsi samā jyotsnā pakṣayorubhayorapi
tatraikaḥ śuklapakṣo’bhūdyaśaḥ puṇyairavāpyate

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಮಾಸಿ (मासि, māsi) = ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (in a month)
  • ಮಾಸಿ (मासि, māsi) = ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (in a month)
  • ಸಮಾ (समा, samā) = ಸಮಾನವಾದದ್ದು (equal)
  • ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ (ज्योत्स्ना, jyotsnā) = ಬೆಳದಿಂಗಳು (moonlight)
  • ಪಕ್ಷಯೋರುಭಯೋರಪಿ (पक्षयोरुभयोरपि, pakṣayorubhayorapi) = ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (ಪಕ್ಷಯೋಃ + ಉಭಯೋಃ + ಅಪಿ) (in both fortnights)
  • ತತ್ರೈಕಃ (तत्रैकः, tatraikaḥ) = ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು (ತತ್ರ + ಏಕಃ) (of these, one)
  • ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೋಽಭೂದ್ಯಶಃ (शुक्लपक्षोऽभूद्यशः, śuklapakṣo’bhūdyaśaḥ) = ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಆಯಿತು, ಕೀರ್ತಿ (ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಃ + ಅಭೂತ್ + ಯಶಃ) (became the bright fortnight, fame)
  • ಪುಣ್ಯೈರವಾಪ್ಯತೇ (पुण्यैरवाप्यते, puṇyairavāpyate) = ಪುಣ್ಯಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ (ಪುಣ್ಯೈಃ + ಅವಾಪ್ಯತೇ) (is obtained through merit)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳದಿಂಗಳು ಸಮಾನವೇ. ಆದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಎನಿಸಿತು. ಕೀರ್ತಿ ದೊರೆಯುವುದು ಪುಣ್ಯದಿಂದ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Month after month the moonlight is the same in both fortnights. Yet only one of them came to be the bright fortnight. Fame is obtained through merit.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಶುಕ್ಲ ಎಂದರೆ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಳಿಯದು, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹರಡುವುದು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಆ ಬಿಳಿ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಸಂಕೇತ.

Shukla means white or bright. In the Sanskrit tradition fame is conventionally called white, spreading like the moon. Here the bright fortnight stands for that white fame.

ಇದು ಕವಿಯ ಹೋಲಿಕೆ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಖಗೋಳ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ. ಬೆಳಕು ಸಮ ಎಂಬುದು ಕಾವ್ಯದ ಮಾತು. ಪುಣ್ಯ ಎಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲ. ಅದು ಈ ಜನ್ಮದ್ದೂ ಇರಬಹುದು, ಹಿಂದಿನದೂ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

This is the poet’s comparison, not a strict astronomical claim. Equal light is a poetic statement. Punya means the fruit of good deeds, and the tradition says it may be from this life or an earlier one.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 155. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 155. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಂದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ವರ್ಷಗಳ ಮೌನ ಶ್ರಮ ಇರುತ್ತದೆ.

Of two people doing the same work in the same department, only one name stays on people’s lips. Behind it are usually years of quiet effort.

ಆದರೆ ಕೀರ್ತಿ ಬರದಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸ ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಸರು ಬರಲಿ ಬರದಿರಲಿ, ಬೆಳಕು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಓದುವುದೂ ಸಾಧ್ಯ.

But the verse does not say the work is wasted if fame does not come. One may also read it as saying the light is there whether or not the name follows.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ