ಅವಿದ್ಯಃ ಪುರುಷಃ ಶೋಚ್ಯಃ: ಮರುಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಿತಿಗಳು

ಅವಿದ್ಯಃ ಪುರುಷಃ ಶೋಚ್ಯಃ ಸುಭಾಷಿತ: ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ದಾಂಪತ್ಯ, ಹಸಿದ ಪ್ರಜೆಗಳು, ರಾಜನಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯ ಮರುಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಅವಿದ್ಯಃ ಪುರುಷಃ ಶೋಚ್ಯಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬರದೆ ಹೋದರೆ ಊರಿನವರೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಚಿಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಕೊರತೆಗಳು ಒಬ್ಬನನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ.

ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೊರಗಬೇಕಿಲ್ಲದವರ ಪಟ್ಟಿ ಇತ್ತು. ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೊರಗಲೇಬೇಕಾದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 388 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 388

ವಿಷಯ: ಮರುಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ ಸ್ಥಿತಿಗಳು · Conditions that deserve pity

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅವಿದ್ಯಃ ಪುರುಷಃ ಶೋಚ್ಯಃ ಶೋಚ್ಯಂ ಮೈಥುನಮಪ್ರಜಮ್
ನಿರಾಹಾರಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಶೋಚ್ಯಾಃ ಶೋಚ್ಯಂ ರಾಜ್ಯಮರಾಜಕಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अविद्यः पुरुषः शोच्यः शोच्यं मैथुनमप्रजम्
निराहाराः प्रजाः शोच्याः शोच्यं राज्यमराजकम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

avidyaḥ puruṣaḥ śocyaḥ śocyaṃ maithunamaprajam
nirāhārāḥ prajāḥ śocyāḥ śocyaṃ rājyamarājakam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಅವಿದ್ಯಃ (अविद्यः, avidyaḥ) = ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದವನು (one without learning)
  • ಪುರುಷಃ (पुरुषः, puruṣaḥ) = ಮನುಷ್ಯ (a man)
  • ಶೋಚ್ಯಃ (शोच्यः, śocyaḥ) = ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ (to be pitied)
  • ಶೋಚ್ಯಂ (शोच्यं, śocyaṃ) = ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ (to be pitied)
  • ಮೈಥುನಮಪ್ರಜಮ್ (मैथुनमप्रजम्, maithunamaprajam) = ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಾಂಪತ್ಯ (ಮೈಥುನಂ ಅಪ್ರಜಮ್) (a union of husband and wife without children)
  • ನಿರಾಹಾರಾಃ (निराहाराः, nirāhārāḥ) = ಆಹಾರವಿಲ್ಲದವರು (those without food)
  • ಪ್ರಜಾಃ (प्रजाः, prajāḥ) = ಪ್ರಜೆಗಳು (the subjects)
  • ಶೋಚ್ಯಾಃ (शोच्याः, śocyāḥ) = ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು (to be pitied)
  • ಶೋಚ್ಯಂ (शोच्यं, śocyaṃ) = ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ (to be pitied)
  • ರಾಜ್ಯಮರಾಜಕಮ್ (राज्यमराजकम्, rājyamarājakam) = ರಾಜನಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯ (ರಾಜ್ಯಂ ಅರಾಜಕಮ್) (a kingdom without a king)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯ ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಾಂಪತ್ಯವೂ ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ. ಆಹಾರವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು. ರಾಜನಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯವೂ ಮರುಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A man without learning is to be pitied. A marriage without children is to be pitied. Subjects without food are to be pitied. A kingdom without a king is to be pitied.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಶೋಚ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೊರಗಲು ಅರ್ಹವಾದದ್ದು. ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಅಶೋಚ್ಯ ಪದಕ್ಕೆ ಇದು ನೇರ ಎದುರು. ಶೋಚ್ಯ ಪದವೂ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ.

Shochya means worthy of sorrow. It is the direct opposite of the word ashochya in the preceding verse. It too comes four times.

ಮೈಥುನ ಎಂದರೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಹವಾಸ. ಅಪ್ರಜ ಎಂದರೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ. ಈ ಮಾತು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಇಂದು ಒಂದು ತೀರ್ಪಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ.

Maithuna means the union of husband and wife. Aprajam means without offspring. The phrase shows the social view of an older time. It need not be taken as a judgement today.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 161. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 161. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಮಾಜದ ಕೊರತೆಗಳು. ವಿದ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಷ್ಟ. ಹಸಿವು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಮಾಜದ ಕಷ್ಟ.

Of the four, two are personal and two are of society. Without learning it is the person’s trouble. Without food and order it is the trouble of the whole community.

ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಓದಬೇಕು. ಇದು ಶ್ಲೋಕದ ಕಾಲದ ನೋಟ, ಯಾರನ್ನೂ ಕೀಳುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ನಮ್ಮದಲ್ಲ.

The lines on those without children should be read with care. This is the view of the verse’s own time, and we have no wish to belittle anyone by it.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ