ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಹಿರಿಯರು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸು ಎಂದು ಬೆರಳು ತೋರಿಸುವುದುಂಟು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯುವುದು ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಕ್ರಮ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸಿಂಹಾದೇಕಂ ಬಕಾದೇಕಂ ಷಟ್ ಶುನಸ್ತ್ರೀಣಿ ಗರ್ದಭಾತ್
ವಾಯಸಾತ್ಪಂಚ ಶಿಕ್ಷೇಚ್ಚ ಚತ್ವಾರಿ ಕುಕ್ಕುಟಾದಪಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
सिंहादेकं बकादेकं षट् शुनस्त्रीणि गर्दभात्
वायसात्पञ्च शिक्षेच्च चत्वारि कुक्कुटादपि
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
siṃhādekaṃ bakādekaṃ ṣaṭ śunastrīṇi gardabhāt
vāyasātpañca śikṣecca catvāri kukkuṭādapi
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸಿಂಹಾದೇಕಂ (सिंहादेकं, siṃhādekaṃ) = ಸಿಂಹದಿಂದ ಒಂದನ್ನು (ಸಿಂಹಾತ್ + ಏಕಂ) (one from the lion (simhat + ekam))
- ಬಕಾದೇಕಂ (बकादेकं, bakādekaṃ) = ಕೊಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಒಂದನ್ನು (ಬಕಾತ್ + ಏಕಂ) (one from the heron (bakat + ekam))
- ಷಟ್ (षट्, ṣaṭ) = ಆರು (six)
- ಶುನಸ್ತ್ರೀಣಿ (शुनस्त्रीणि, śunastrīṇi) = ನಾಯಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮೂರು, ಇವು ಎರಡು ಪದ (ಶುನಃ + ತ್ರೀಣಿ) (from the dog, and three, two separate words (shunah + trini))
- ಗರ್ದಭಾತ್ (गर्दभात्, gardabhāt) = ಕತ್ತೆಯಿಂದ (from the donkey)
- ವಾಯಸಾತ್ಪಂಚ (वायसात्पञ्च, vāyasātpañca) = ಕಾಗೆಯಿಂದ ಐದು (ವಾಯಸಾತ್ + ಪಂಚ) (five from the crow (vayasat + pancha))
- ಶಿಕ್ಷೇಚ್ಚ (शिक्षेच्च, śikṣecca) = ಕಲಿಯಬೇಕು ಮತ್ತು (ಶಿಕ್ಷೇತ್ + ಚ) (one should learn, and (shikshet + cha))
- ಚತ್ವಾರಿ (चत्वारि, catvāri) = ನಾಲ್ಕು (four)
- ಕುಕ್ಕುಟಾದಪಿ (कुक्कुटादपि, kukkuṭādapi) = ಕೋಳಿಯಿಂದಲೂ (ಕುಕ್ಕುಟಾತ್ + ಅಪಿ) (from the rooster too (kukkutat + api))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸಿಂಹದಿಂದ ಒಂದು, ಕೊಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಒಂದು, ನಾಯಿಯಿಂದ ಆರು, ಕತ್ತೆಯಿಂದ ಮೂರು, ಕಾಗೆಯಿಂದ ಐದು, ಕೋಳಿಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One should learn one lesson from the lion, one from the heron, six from the dog, three from the donkey, five from the crow, and four from the rooster.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಕೂಡಿಸಿದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಾಠಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಂತಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಮುಂದಿನ ಆರು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಪಾಠವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
The count adds up to twenty. The verse works like a table of contents. The next six verses in the book take the animals one by one.
ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಎಂಬ ಪದ ಪಂಚ ಎಂದಿದೆ. ಸಂಖ್ಯಾ ಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಶ್ಲೋಕ ನಿಂತಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಣದ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
The printed book reads the word for five as pancha. Because the verse rests on its number words, that word matters, so we kept the reading exactly as printed.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 162. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 162. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಿಂದ ಒಂದೊಂದು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ. ಒಬ್ಬರ ಶಾಂತತೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಶಿಸ್ತು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ವೇಗ. ಎಲ್ಲವೂ ಒಬ್ಬರಲ್ಲೇ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ತಿಳಿವು ಶ್ಲೋಕದ ಹಿಂದೆ ಇದೆ.
On a ward we learn one thing from each colleague. One has calm, another discipline, another speed. Behind the verse is the understanding that no single person has everything.
ಯಾರಿಂದ ಏನು ಕಲಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಪಾಠಗಳ ಹೆಸರಿನ ಲೆಕ್ಕ ಸಾಲದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಗುಣವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆಯೇ ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ.
A bare count of lessons is not enough to choose what to learn. This list means something only once we read each animal’s quality in the following verses.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ