ಯೇನಾಹಂಕಾರಯುಕ್ತೇನ: ಮೆರೆದ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ದೀನನಾಗುವವನ ನಿಂದೆ

ಯೇನಾಹಂಕಾರಯುಕ್ತೇನ ಸುಭಾಷಿತ: ಹಿಂದೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೆರೆದವನು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೀನನಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದರೆ ನಿಂದೆಗೆ ಗುರಿ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಯೇನಾಹಂಕಾರಯುಕ್ತೇನ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ನಿವೃತ್ತನಾದ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಕಚೇರಿಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ಒಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ದೃಶ್ಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಲ್ಲ.

ಅಂಥ ತಿರುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 517 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 517

ವಿಷಯ: ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ದೀನತೆ · Pride and humbling

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಯೇನಾಹಂಕಾರಯುಕ್ತೇನ ಚಿರಂ ವಿಲಸಿತಂ ಪುರಾ
ದೀನಂ ವದತಿ ತತ್ರೈವ ಯಃ ಪರೇಷಾಂ ಸ ನಿಂದಿತಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

येनाहङ्कारयुक्तेन चिरं विलसितं पुरा
दीनं वदति तत्रैव यः परेषां स निन्दितः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

yenāhaṅkārayuktena ciraṃ vilasitaṃ purā
dīnaṃ vadati tatraiva yaḥ pareṣāṃ sa ninditaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಯೇನಾಹಂಕಾರಯುಕ್ತೇನ (येनाहंकारयुक्तेन, yenāhaṃkārayuktena) = ಯಾವನು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ [ಯೇನ ಅಹಂಕಾರಯುಕ್ತೇನ] (by whom, joined with pride [yena ahankarayuktena])
  • ಚಿರಂ (चिरं, ciraṃ) = ಬಹುಕಾಲ (for long)
  • ವಿಲಸಿತಂ (विलसितं, vilasitaṃ) = ಮೆರೆದಿದ್ದನೋ (has flourished, has disported)
  • ಪುರಾ (पुरा, purā) = ಹಿಂದೆ (formerly)
  • ದೀನಂ (दीनं, dīnaṃ) = ದೀನವಾಗಿ (piteously, humbly)
  • ವದತಿ (वदति, vadati) = ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ (speaks)
  • ತತ್ರೈವ (तत्रैव, tatraiva) = ಅಲ್ಲಿಯೇ [ತತ್ರ ಏವ] (in that very place [tatra eva])
  • ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾವನು (who)
  • ಪರೇಷಾಂ (परेषां, pareṣāṃ) = ಇತರರ ಮುಂದೆ (before others)
  • ಸ (स, sa) = ಅವನು (he)
  • ನಿಂದಿತಃ (निन्दितः, ninditaḥ) = ನಿಂದಿತನು (is condemned)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಹಿಂದೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿ ಬಹುಕಾಲ ಮೆರೆದವನು, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈಗ ಇತರರ ಮುಂದೆ ದೀನನಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದರೆ, ಅವನು ನಿಂದೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

He who long ago flourished there in pride, if he now speaks humbly before others in that very place, is condemned.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ತತ್ರೈವ ಎಂದರೆ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ. ಶ್ಲೋಕದ ಹರಿತ ಇರುವುದು ಎರಡು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಹೋಲಿಸಿರುವುದರಲ್ಲಿ. ಹಿಂದಿನ ಮೆರೆತ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ದೀನತೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

Tatraiva means in that very place. The edge of the verse lies in setting two scenes side by side in one spot. The past show and the present humbling are seen in the same place.

ದೀನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ದೈನ್ಯದಿಂದ ಬೇಡುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಸಾಧ್ಯ. ನಿಂದೆ ಬಡತನದ ಮೇಲಲ್ಲ, ಹಿಂದಿನ ಅಹಂಕಾರದ ಮೇಲೆ ಇರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಓದು ಮಾತ್ರ.

Dina can also carry the sense of begging in abject tones. The censure seems to rest not on poverty but on the earlier pride. That is only our reading.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 164. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 164. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ಗರ್ವದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದವರಿಗೆ, ತಪ್ಪಾದಾಗ ಅದೇ ಜನರ ಮುಂದೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ವಿನಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಇದ್ದರೆ ಆ ಕಷ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

For someone who once spoke proudly before students, it is very hard to apologise before the same people when wrong. If the habit of humility was there from the start, that hardship is lighter.

ಬಿದ್ದವನನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸುವುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ನಮಗೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಂದೆಯ ಗುರಿ ಹಿಂದಿನ ಅಹಂಕಾರ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾರು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದು.

We do not think the verse means to jeer at a person who has fallen. The target of the censure is the earlier pride. Without that, a person can stand tall in any station.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ