ಯೋಗ್ಯತಯೈವ ವಿನಾಶಂ: ಗುಣವೇ ಗುಣಿಗೆ ಪಂಜರ ಆದಾಗ

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ ಮಗುವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಹೊರಿಸುವವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಯೋಗ್ಯರ ನಡುವೆ ಇದ್ದರೆ ಗುಣವೇ ಗುಣವಂತನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅಪಾಯ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಿಣಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 140 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 140

ವಿಷಯ: ಗುಣವೇ ಅಪಾಯವಾದಾಗ · When merit itself brings danger

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಯೋಗ್ಯತಯೈವ ವಿನಾಶಂ ಪ್ರಾಯೋಽನಾರ್ಯೇಷು ಯಾಂತಿ ಗುಣವಂತಃ
ಸ್ಫುಟವಚನಾ ಏವ ಶುಕಾಃ ಪಂಜರಬಂಧಂ ನಿಷೇವಂತೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

योग्यतयैव विनाशं प्रायोऽनार्येषु यान्ति गुणवन्तः
स्फुटवचना एव शुकाः पञ्जरबन्धं निषेवन्ते

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

yogyatayaiva vināśaṃ prāyo’nāryeṣu yānti guṇavantaḥ
sphuṭavacanā eva śukāḥ pañjarabandhaṃ niṣevante

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಯೋಗ್ಯತಯೈವ (योग्यतयैव, yogyatayaiva) = ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಂದಲೇ (by their very fitness)
ವಿನಾಶಂ (विनाशं, vināśaṃ) = ನಾಶವನ್ನು (ruin)
ಪ್ರಾಯೋಽನಾರ್ಯೇಷು (प्रायोऽनार्येषु, prāyo’nāryeṣu) = ಬಹುತೇಕ ಅನಾರ್ಯರ ನಡುವೆ (mostly among the ignoble)
ಯಾಂತಿ (यान्ति, yānti) = ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ (go to)
ಗುಣವಂತಃ (गुणवन्तः, guṇavantaḥ) = ಗುಣವಂತರು (the virtuous)
ಸ್ಫುಟವಚನಾ (स्फुटवचना, sphuṭavacanā) = ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ (clear of speech)
ಏವ (एव, eva) = ಮಾತ್ರ (alone)
ಶುಕಾಃ (शुकाः, śukāḥ) = ಗಿಣಿಗಳು (parrots)
ಪಂಜರಬಂಧಂ (पञ्जरबन्धं, pañjarabandhaṃ) = ಪಂಜರದ ಬಂಧನವನ್ನು (the bondage of the cage)
ನಿಷೇವಂತೇ (निषेवन्ते, niṣevante) = ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ (undergo)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅನಾರ್ಯರ ನಡುವೆ ಗುಣವಂತರು ಬಹುತೇಕ ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ ಗಿಣಿಗಳೇ ಪಂಜರದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Among the ignoble, the virtuous mostly come to ruin through their very fitness. It is the parrots that speak clearly that end up in the bondage of the cage.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಪ್ರಾಯಃ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬಹುತೇಕ ಹೀಗೆ ಎಂದು ಮೃದುವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

The word prayah matters here. The verse does not say always, it says softly that this is mostly so.

ಗಿಣಿ ಮಾತು ಕಲಿತಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮೌನದ ಕಾಗೆಗೆ ಯಾರೂ ಪಂಜರ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ಉಪಮೆಯ ಒಳ ತಿರುವು.

The parrot catches human eyes because it has learned to speak. No one builds a cage for the silent crow, and that is the hidden turn in the image.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 48. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 48. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥರಾದವರ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೊರೆ ಬೀಳುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಹಾಗಾಗುವಾಗ ಗೌರವದಿಂದ ಹೌದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಲು ಕಲಿಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

We have seen how the most capable at work often carry the heaviest load. When that happens it helps to learn to say yes or no with courtesy.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮರ್ಥರನ್ನು ಕೇವಲ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಹೊಣೆ ಎಂದೂ ಈ ಶ್ಲೋಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

The verse also reminds us that it is our duty to protect the capable around us and not merely to make use of them.