ಪಿಬಂತಿ ನದ್ಯಃ: ತಾವೇ ನೀರು ಕುಡಿಯದ ನದಿ, ತಾವೇ ತಿನ್ನದ ಮರ

ಹಳ್ಳಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಹಣ್ಣು ತುಂಬಿದ ಮರ, ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳ, ಮೇಲೆ ಮೋಡ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇವು ಯಾವುವೂ ತಮಗಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಮೂರು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಇಟ್ಟು ಸಜ್ಜನರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 170 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 170

ವಿಷಯ: ಇತರರಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸಂಪತ್ತು · Wealth that exists for others

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 22 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಪಿಬಂತಿ ನದ್ಯಃ ಸ್ವಯಮೇವ ನಾಂಭಃ ಸ್ವಯಂ ನ ಖಾದಂತಿ ಫಲಾನಿ ವೃಕ್ಷಾಃ
ನಾದಂತಿ ಸಸ್ಯಂ ಖಲು ವಾರಿವಾಹಾಃ ಪರೋಪಕಾರಾಯ ಸತಾಂ ವಿಭೂತಯಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

पिबन्ति नद्यः स्वयमेव नाम्भः स्वयं न खादन्ति फलानि वृक्षाः
नादन्ति सस्यं खलु वारिवाहाः परोपकाराय सतां विभूतयः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

pibanti nadyaḥ svayameva nāmbhaḥ svayaṃ na khādanti phalāni vṛkṣāḥ
nādanti sasyaṃ khalu vārivāhāḥ paropakārāya satāṃ vibhūtayaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪಿಬಂತಿ (पिबन्ति, pibanti) = ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ (drink)
ನದ್ಯಃ (नद्यः, nadyaḥ) = ನದಿಗಳು (the rivers)
ಸ್ವಯಮೇವ (स्वयमेव, svayameva) = ತಾವೇ (by themselves)
ನಾಂಭಃ (नाम्भः, nāmbhaḥ) = ನೀರನ್ನು ಅಲ್ಲ (not the water)
ಸ್ವಯಂ (स्वयं, svayaṃ) = ತಾವೇ (themselves)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ಖಾದಂತಿ (खादन्ति, khādanti) = ತಿನ್ನುತ್ತವೆ (eat)
ಫಲಾನಿ (फलानि, phalāni) = ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು (the fruits)
ವೃಕ್ಷಾಃ (वृक्षाः, vṛkṣāḥ) = ಮರಗಳು (the trees)
ನಾದಂತಿ (नादन्ति, nādanti) = ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ (do not eat)
ಸಸ್ಯಂ (सस्यं, sasyaṃ) = ಬೆಳೆಯನ್ನು (the crop)
ಖಲು (खलु, khalu) = ನಿಜವಾಗಿಯೂ (indeed)
ವಾರಿವಾಹಾಃ (वारिवाहाः, vārivāhāḥ) = ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೋಡಗಳು (the clouds, bearers of water)
ಪರೋಪಕಾರಾಯ (परोपकाराय, paropakārāya) = ಇತರರ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ (for the good of others)
ಸತಾಮ್ (सताम्, satām) = ಸಜ್ಜನರ (of the good)
ವಿಭೂತಯಃ (विभूतयः, vibhūtayaḥ) = ಸಂಪತ್ತುಗಳು (the riches)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೀರನ್ನು ತಾವೇ ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಮೋಡಗಳು ತಾವು ಸುರಿಸಿದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಇರುವುದು ಇತರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಲು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Rivers do not themselves drink their water. Trees do not themselves eat their fruit. Clouds do not eat the crop. In the same way, the riches of the good exist for the good of others.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ವಾರಿವಾಹ ಎಂದರೆ ನೀರನ್ನು ಹೊರುವವು, ಅಂದರೆ ಮೋಡ. ಮೋಡ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತಾನು ಅದರ ಒಂದು ತುತ್ತೂ ಉಣ್ಣುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿದೆ.

Varivaha means carrier of water, that is, a cloud. The picture is of a cloud that helps the crop grow yet eats not a morsel of it.

ವಿಭೂತಿ ಎಂದರೆ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎರಡೂ. ಹಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನ, ಸಮಯ, ಕೌಶಲ ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಓದಬಹುದು.

Vibhuti means both riches and capacity. It can be read to include not only money but also knowledge, time and skill.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 49. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 49. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವುದು ಹಣವಾಗಿರಲಿ, ವಿದ್ಯೆಯಾಗಿರಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಗ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ನಿಜ.

Whether what we hold is money or learning, we may now and then ask how much of it reaches others. This is truer still for teachers.

ನದಿ ಮತ್ತು ಮರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಇಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ಸಜ್ಜನರ ಗುಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.

The river and the tree have no choice, a person does. That is why the verse calls it the mark of the good.