ಅಕಸ್ಮಾದೇವ ಕುಪ್ಯಂತಿ: ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬದಲಾಗುವ ಮನಸ್ಸು

ಮಳೆಗಾಲದ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿ ಕೊಡೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಡಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಿಸಿಲು ಇರುತ್ತದೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೋಡ ಕವಿಯುತ್ತದೆ, ಸಂಜೆ ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವರ ಮನಸ್ಸೂ ಹಾಗೆಯೇ ಎಂದು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಲೆದಾಡುವ ಮೋಡವನ್ನು ಇದು ಉಪಮೆಯಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 31 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 31

ವಿಷಯ: ಮೋಡದಂತೆ ಅಸ್ಥಿರ ಸ್ವಭಾವ · A nature as unsteady as a cloud

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅಕಸ್ಮಾದೇವ ಕುಪ್ಯಂತಿ ಪ್ರಸೀದಂತ್ಯನಿಮಿತ್ತತಃ
ಶೀಲಮೇತದಸಾಧೂನಾಮಭ್ರಂ ಪಾರಿಪ್ಲವಂ ಯಥಾ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अकस्मादेव कुप्यन्ति प्रसीदन्त्यनिमित्ततः
शीलमेतदसाधूनामभ्रं पारिप्लवं यथा

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

akasmādeva kupyanti prasīdantyanimittataḥ
śīlametadasādhūnāmabhraṃ pāriplavaṃ yathā

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಅಕಸ್ಮಾದೇವ (अकस्मादेव, akasmādeva) = ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆಯೇ (for no cause at all)
ಕುಪ್ಯಂತಿ (कुप्यन्ति, kupyanti) = ಕೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ (they grow angry)
ಪ್ರಸೀದಂತ್ಯನಿಮಿತ್ತತಃ (प्रसीदन्त्यनिमित्ततः, prasīdantyanimittataḥ) = ನಿಮಿತ್ತವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ (they grow pleased without a reason)
ಶೀಲಮೇತದಸಾಧೂನಾಮಭ್ರಂ (शीलमेतदसाधूनामभ्रं, śīlametadasādhūnāmabhraṃ) = ಇದು ದುರ್ಜನರ ಸ್ವಭಾವ, ಮೋಡದ ಹಾಗೆ (this is the nature of the wicked, like a cloud)
ಪಾರಿಪ್ಲವಂ (पारिप्लवं, pāriplavaṃ) = ಅಲೆದಾಡುವ, ಅಸ್ಥಿರವಾದ (drifting, unsteady)
ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ (as)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ದುರ್ಜನರು ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಕೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಒಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲೆದಾಡುವ ಮೋಡ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಇದು ಅವರ ಸ್ವಭಾವ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The wicked grow angry for no cause and grow pleased for no cause. Such is their nature, like a drifting cloud.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಪಾರಿಪ್ಲವ ಎಂದರೆ ತೇಲುವ, ಅಲೆದಾಡುವ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಮೋಡಕ್ಕೆ ಸ್ವಂತ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಗಾಳಿ ಒಯ್ದ ಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದೆ.

Pariplava means floating or drifting. A cloud has no direction of its own and goes where the wind takes it. The same comparison is applied to the mind here.

ಇಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಒಲವು ಎರಡನ್ನೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಕೋಪವೊಂದೇ ದೋಷವಲ್ಲ, ಒಲವು ಕೂಡ ನಂಬಲರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಸೂಚನೆ.

Both the anger and the pleasure are called causeless. So the fault is not anger alone: even the warmth cannot be relied on, the poet suggests.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 54. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 54. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಅವರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೂ ಮುನಿಸಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥ ಕೊಡದಿರುವುದೇ ನೆಮ್ಮದಿಯ ದಾರಿ. ಅವರ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯೇ ಹವಾಮಾನ, ನಮ್ಮ ತಪ್ಪಲ್ಲ.

If we meet such a person at work today, the calm way is not to read too much into their praise or their displeasure. Their mood is the weather, not our fault.

ಆದರೆ ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾದರೂ ಅವರನ್ನು ದುರ್ಜನ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದು ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೆ, ಪದೇ ಪದೇ ಬದಲಾಗುವವರ ಬಗ್ಗೆ.

Yet it is wrong to call everyone whose mood shifts wicked. The verse speaks of those who change with no cause at all, and again and again.