ಅತಿಕುಪಿತಾ ಅಪಿ ಸುಜನಾ: ಬಂಗಾರ ಕರಗುತ್ತದೆ, ಹುಲ್ಲು ಕರಗದು

ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಕಲೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಸುಲಭ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯ.

ಯಾರು ಶಾಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಆರ್ಯಾ ಶ್ಲೋಕ ಲೋಹದ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 111 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 111

ವಿಷಯ: ಕೋಪ ಮತ್ತು ಮೃದುತ್ವ · Anger and softening

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅತಿಕುಪಿತಾ ಅಪಿ ಸುಜನಾ ಯೋಗೇನ ಮೃದೂಭವಂತಿ ನ ತು ನೀಚಾಃ
ಹೇಮ್ನಃ ಕಠಿನಸ್ಯಾಪಿ ದ್ರವಣೋಪಾಯೋಽಸ್ತಿ ನ ತೃಣಾನಾಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अतिकुपिता अपि सुजना योगेन मृदूभवन्ति न तु नीचाः
हेम्नः कठिनस्यापि द्रवणोपायोऽस्ति न तृणानाम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

atikupitā api sujanā yogena mṛdūbhavanti na tu nīcāḥ
hemnaḥ kaṭhinasyāpi dravaṇopāyo’sti na tṛṇānām

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಅತಿಕುಪಿತಾ (अतिकुपिता, atikupitā) = ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡವರು (very angry)
ಅಪಿ (अपि, api) = ಆದರೂ (even)
ಸುಜನಾ (सुजना, sujanā) = ಸಜ್ಜನರು (good people)
ಯೋಗೇನ (योगेन, yogena) = ಸರಿಯಾದ ಉಪಾಯದಿಂದ (by the right means)
ಮೃದೂಭವಂತಿ (मृदूभवन्ति, mṛdūbhavanti) = ಮೃದುವಾಗುತ್ತಾರೆ (become soft)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but)
ನೀಚಾಃ (नीचाः, nīcāḥ) = ನೀಚರು (the base)
ಹೇಮ್ನಃ (हेम्नः, hemnaḥ) = ಬಂಗಾರದ (of gold)
ಕಠಿನಸ್ಯಾಪಿ (कठिनस्यापि, kaṭhinasyāpi) = ಗಟ್ಟಿಯಾದರೂ (though hard)
ದ್ರವಣೋಪಾಯೋಽಸ್ತಿ (द्रवणोपायोऽस्ति, dravaṇopāyo’sti) = ಕರಗಿಸುವ ಉಪಾಯ ಇದೆ (there is a way of melting)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (there is none)
ತೃಣಾನಾಮ್ (तृणानाम्, tṛṇānām) = ಹುಲ್ಲುಗಳಿಗೆ (for blades of grass)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ತುಂಬ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಜ್ಜನರು ಸರಿಯಾದ ಉಪಾಯದಿಂದ ಮೃದುವಾಗುತ್ತಾರೆ, ನೀಚರು ಹಾಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಂಗಾರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ಉಪಾಯ ಇದೆ, ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಅಂಥ ಉಪಾಯ ಇಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Good people, however angry, grow soft by the right means. The base do not. Gold, hard as it is, has a way of being melted. Blades of grass have none.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಯೋಗ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಉಪಾಯ, ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಅಂದರೆ ಸಜ್ಜನರ ಕೋಪ ಇಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರಿ ಇದೆ. ಆ ದಾರಿ ಹುಡುಕುವ ಹೊಣೆ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವವರದು.

Yoga here means a fitting means, the right method. So there is a way by which a good person’s anger subsides, and the duty of finding it lies with the one who would pacify.

ಗಟ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಬಂಗಾರಕ್ಕೂ ಇದೆ, ಆದರೂ ಬೆಂಕಿ ಅದನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಗಟ್ಟಿತನ ಇಲ್ಲ, ಆದರೂ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಲಿಕೆಯ ಚುರುಕು ಇರುವುದು ಈ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ.

Gold is hard too, yet fire melts it. Grass is not hard, yet it does not melt. The sting of the comparison lies in this reversal.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 47. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 47. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಿಟ್ಟಾದವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವಾಗ ವಾದ ಮಾಡುವುದರ ಬದಲು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಪಾಠ ಇಲ್ಲಿದೆ.

When calming an angry person, the lesson here is to look for what will reach them, not to argue.

ಯಾರನ್ನು ನೀಚ ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಸರದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು. ಒಂದೆರಡು ಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗದವರೆಲ್ಲ ಹುಲ್ಲೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು.

We should not be quick to call anyone base. Someone who does not melt in a try or two is not therefore grass.