ಕೆಲವು ನೋವುಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮಾತು ಸಾಲದು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಣದ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದವರು ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲರು.
ಅಂತಹ ನೋವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಾವಿನ ಜೊತೆ ತೂಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾರಿದ್ರ್ಯಾನ್ಮರಣಾದ್ವಾ ಮರಣಂ ಸಂರೋಚತೇ ನ ದಾರಿದ್ರ್ಯಮ್
ಅಲ್ಪಕ್ಲೇಶಂ ಮರಣಂ ದಾರಿದ್ರ್ಯಮನಂತಕಂ ದುಃಖಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दारिद्र्यान्मरणाद्वा मरणं संरोचते न दारिद्र्यम्
अल्पक्लेशं मरणं दारिद्र्यमनन्तकं दुःखम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dāridryānmaraṇādvā maraṇaṃ saṃrocate na dāridryam
alpakleśaṃ maraṇaṃ dāridryamanantakaṃ duḥkham
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾರಿದ್ರ್ಯಾನ್ಮರಣಾದ್ವಾ (दारिद्र्यान्मरणाद्वा, dāridryānmaraṇādvā) = ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಾವು ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ (ದಾರಿದ್ರ್ಯಾತ್ ಮರಣಾತ್ ವಾ) (between poverty and death)
- ಮರಣಂ (मरणं, maraṇaṃ) = ಸಾವು (death)
- ಸಂರೋಚತೇ (संरोचते, saṃrocate) = ಹಿತವೆನಿಸುತ್ತದೆ, ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ (is welcome)
- ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
- ದಾರಿದ್ರ್ಯಮ್ (दारिद्र्यम्, dāridryam) = ಬಡತನ (poverty)
- ಅಲ್ಪಕ್ಲೇಶಂ (अल्पक्लेशं, alpakleśaṃ) = ಸ್ವಲ್ಪವೇ ನೋವು ಕೊಡುವ (of little pain)
- ಮರಣಂ (मरणं, maraṇaṃ) = ಸಾವು (death)
- ದಾರಿದ್ರ್ಯಮನಂತಕಂ (दारिद्र्यमनन्तकं, dāridryamanantakaṃ) = ಬಡತನ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ (ದಾರಿದ್ರ್ಯಂ ಅನಂತಕಂ) (poverty is endless)
- ದುಃಖಮ್ (दुःखम्, duḥkham) = ದುಃಖ (sorrow)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಾವು ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಸಾವೇ ಹಿತ, ಬಡತನ ಅಲ್ಲ. ಸಾವಿನ ನೋವು ಸ್ವಲ್ಪ. ಬಡತನ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ದುಃಖ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Between poverty and death, it is death that is welcome, not poverty. Death brings little pain. Poverty is sorrow without end.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅಲ್ಪಕ್ಲೇಶ ಮತ್ತು ಅನಂತಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಪದ್ಯದ ತಕ್ಕಡಿ. ಒಂದು ಕಡೆ ಕ್ಷಣದ ನೋವು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ದುಃಖ.
The two words alpaklesha and anantaka form the scales of the verse. On one side is brief pain, on the other sorrow without end.
ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಅಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ. ಕವಿ ಸಾವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬಡತನದ ನೋವು ಎಷ್ಟು ಉದ್ದ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕಾವ್ಯದ ಭಾಷೆ, ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ.
This is hyperbole. The poet does not wish for death. He shows how long the pain of poverty runs. This is the language of poetry, not advice.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಡತನ ಕೇವಲ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ನೆಮ್ಮದಿಗೂ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಹೊರೆಯ ಜೊತೆ ಹಣದ ಹೊರೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೇಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
The verse reminds us that poverty is not only a shortage of money but touches sleep and peace at home. So alongside the burden of treatment it matters to ask about the burden of money.
ಬದುಕೇ ಭಾರವೆನಿಸುವಷ್ಟು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರು ಸುತ್ತ ಇದ್ದರೆ ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಕಿವಿಯಾಗಿ, ನಂಬಿಕೆಯ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಆಪ್ತರ ಬಳಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು. ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
If someone near us is in such distress that life feels a burden, we should listen and encourage them to speak to a doctor or a close person they trust. The verse must not be taken literally.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ