ದೂರೇಽಪಿ ಪರಸ್ಯಾಗಸಿ ಪಟುಃ: ತನ್ನ ಗಾಯ ಕಾಣದ ಕಣ್ಣು

ಮದುವೆಯ ಆಲ್ಬಮ್ ತೆರೆದರೆ ಕೆಲವರು ಬೇರೆಯವರ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ಫೋಟೋವನ್ನು ಥಟ್ಟನೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮದೇ ಬಾಗಿದ ಕಾಲರ್ ಅವರಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ಲೋಕ ಇದನ್ನೇ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 181 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 181

ವಿಷಯ: ತನ್ನ ತಪ್ಪು ಕಾಣದ ಚುರುಕು · Sharp on others, blind on oneself

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ದೂರೇಽಪಿ ಪರಸ್ಯಾಗಸಿ ಪಟುರ್ಜನೋ ನಾತ್ಮನಃ ಸಮೀಪೇಽಪಿ
ಸ್ವಂ ವ್ರಣಮಕ್ಷಿ ನ ಪಶ್ಯತಿ ಶಶಿನಿ ಕಲಂಕಂ ನಿರೂಪಯತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

दूरेऽपि परस्यागसि पटुर्जनो नात्मनः समीपेऽपि
स्वं व्रणमक्षि न पश्यति शशिनि कलङ्कं निरूपयति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

dūre’pi parasyāgasi paṭurjano nātmanaḥ samīpe’pi
svaṃ vraṇamakṣi na paśyati śaśini kalaṅkaṃ nirūpayati

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ದೂರೇಽಪಿ (दूरेऽपि, dūre’pi) = ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ (even when far off)
ಪರಸ್ಯಾಗಸಿ (परस्यागसि, parasyāgasi) = ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ತಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ (in the fault of another)
ಪಟುರ್ಜನೋ (पटुर्जनो, paṭurjano) = ಚುರುಕಾದ ಮನುಷ್ಯ (the sharp person)
ನಾತ್ಮನಃ (नात्मनः, nātmanaḥ) = ತನ್ನದಲ್ಲ (not of himself)
ಸಮೀಪೇಽಪಿ (समीपेऽपि, samīpe’pi) = ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ (even when near)
ಸ್ವಂ (स्वं, svaṃ) = ತನ್ನ (own)
ವ್ರಣಮಕ್ಷಿ (व्रणमक्षि, vraṇamakṣi) = ಗಾಯವನ್ನು, ಕಣ್ಣು (the wound, the eye)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ಪಶ್ಯತಿ (पश्यति, paśyati) = ನೋಡುತ್ತದೆ (sees)
ಶಶಿನಿ (शशिनि, śaśini) = ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ (in the moon)
ಕಲಂಕಂ (कलङ्कं, kalaṅkaṃ) = ಕಲೆಯನ್ನು (the stain)
ನಿರೂಪಯತಿ (निरूपयति, nirūpayati) = ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡುತ್ತದೆ (examines)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಇತರರ ತಪ್ಪು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕಾಣುವಷ್ಟು ಚುರುಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನದೇ ತಪ್ಪು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣು ತನ್ನದೇ ಗಾಯವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A person sharp enough to see the fault of another from far off does not see his own fault even when it is near. The eye does not see its own wound, yet it examines the stain on the moon.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಆಗಸ್ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ. ದೂರ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ದೂರದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಹತ್ತಿರದ್ದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Agas means a fault or an offence. The pair far and near does its work well here: the far is seen, the near is not.

ಕಣ್ಣಿಗೆ ತನ್ನನ್ನೇ ನೋಡಲಾಗದು ಎಂಬುದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ. ಅದೇ ಕಣ್ಣು ಆಕಾಶದ ಚಂದ್ರನ ಕಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕವಿ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

That the eye cannot see itself is literally true. The poet says wryly that the same eye has picked out the stain on the distant moon.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 58. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 58. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ರೋಗಿಯ ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಲೋಪ ಥಟ್ಟನೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಓದಿ ನೋಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

In a discussion of a patient, another person’s lapse is seen at once. It is good to build the habit of reading one’s own record with that same eye.

ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಲೋಪ ಕಾಣುವುದೇ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ತನಗೆ ತನ್ನ ಲೋಪ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿತಿರುವುದೇ ಮೊದಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬೇರೆಯವರ ಕಣ್ಣು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

Seeing another’s lapse is not itself wrong. Knowing that one cannot see one’s own is the first correction. That is why another pair of eyes is needed.