ದೋಷಜಾತಮವಧೀರ್ಯ: ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪು ಬಿಟ್ಟು ನೀರು ಒಯ್ಯುವ ಮೋಡ

ರೌಂಡ್ಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ವೈದ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪಾದ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಅನುಭವಿ ಗುರು ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ಅಂಶವನ್ನು ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹವರನ್ನು ನಾವು ಕಂಡಿರುತ್ತೇವೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಮೋಡದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 161 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 161

ವಿಷಯ: ದೋಷ ಬಿಟ್ಟು ಗುಣ ಹಿಡಿಯುವುದು · Holding the good, leaving the fault

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 22 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ದೋಷಜಾತಮವಧೀರ್ಯ ಮಾನಸೇ ಧಾರಯಂತಿ ಗುಣಮೇವ ಸಜ್ಜನಾಃ
ಕ್ಷಾರಭಾವಮಪನೀಯ ಗೃಹ್ಣತೇ ವಾರಿಧೇಃ ಸಲಿಲಮೇವ ವಾರಿದಾಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

दोषजातमवधीर्य मानसे धारयन्ति गुणमेव सज्जनाः
क्षारभावमपनीय गृह्णते वारिधेः सलिलमेव वारिदाः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

doṣajātamavadhīrya mānase dhārayanti guṇameva sajjanāḥ
kṣārabhāvamapanīya gṛhṇate vāridheḥ salilameva vāridāḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ದೋಷಜಾತಮವಧೀರ್ಯ (दोषजातमवधीर्य, doṣajātamavadhīrya) = ದೋಷಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ (setting aside the whole mass of faults)
ಮಾನಸೇ (मानसे, mānase) = ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (in the mind)
ಧಾರಯಂತಿ (धारयन्ति, dhārayanti) = ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತಾರೆ (they hold)
ಗುಣಮೇವ (गुणमेव, guṇameva) = ಗುಣವನ್ನೇ (the virtue alone)
ಸಜ್ಜನಾಃ (सज्जनाः, sajjanāḥ) = ಸಜ್ಜನರು (good people)
ಕ್ಷಾರಭಾವಮಪನೀಯ (क्षारभावमपनीय, kṣārabhāvamapanīya) = ಉಪ್ಪಿನ ಗುಣವನ್ನು ತೆಗೆದು (taking away the saltness)
ಗೃಹ್ಣತೇ (गृह्णते, gṛhṇate) = ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (take)
ವಾರಿಧೇಃ (वारिधेः, vāridheḥ) = ಸಮುದ್ರದಿಂದ (from the ocean)
ಸಲಿಲಮೇವ (सलिलमेव, salilameva) = ನೀರನ್ನೇ (the water alone)
ವಾರಿದಾಃ (वारिदाः, vāridāḥ) = ಮೋಡಗಳು (the clouds)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸಜ್ಜನರು ದೋಷಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಗುಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮೋಡಗಳು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಉಪ್ಪಿನ ಗುಣವನ್ನು ತೆಗೆದು ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Good people set aside the whole mass of faults and keep only the virtue in mind. Just as clouds take from the ocean only water, leaving its saltiness behind.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ವಾರಿಧಿ ಎಂದರೆ ನೀರನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದು, ಅಂದರೆ ಸಮುದ್ರ. ವಾರಿದ ಎಂದರೆ ನೀರನ್ನು ಕೊಡುವ, ಅಂದರೆ ಮೋಡ. ಧರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಕೊಡುವವರೆಗಿನ ಈ ಹೆಸರುಗಳೇ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ.

Varidhi means holder of water, the ocean. Varida means giver of water, the cloud. The two names themselves tell a small story from holding to giving.

ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಇದ್ದರೂ ಮೋಡ ಅದನ್ನು ಹೀರಿ ಸಿಹಿಯಾದ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಗಮನವೇ ಹೋಲಿಕೆಯ ಆಧಾರ.

The comparison rests on the observation that the cloud draws from salt water and still rains sweet.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 49. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 49. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಬ್ಬರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಮೊದಲು ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಹೇಳಿ, ಆಮೇಲೆ ತಿದ್ದಬೇಕಾದುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಕಲಿಸುವವನ ಕ್ರಮ ಆಗಬಹುದು.

When reviewing someone’s work, naming what stands first and then what needs correcting can be a teacher’s way.

ದೋಷವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಟಿಸುವುದಲ್ಲ. ತಿದ್ದಬೇಕಾದುದನ್ನು ತಿದ್ದಿಯೂ ಗುಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಮತೋಲನ ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕು.

Setting aside faults does not mean pretending they are absent. What is needed is the balance of correcting what must be corrected while still recognising the good.