ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕಣಜದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಹೊಸ ಸೊಸೆ ಬರುವುದು ಎರಡೂ ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭಗಳು. ಇಂಥ ಮನೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಮಾತು ಇದು.
ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಬಳಸಿ ನಾಲ್ಕು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯದು ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ರೀತಿಯದು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕನ್ಯಾ ನಿಷ್ಕಾಸಿತಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ವಧೂಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಪ್ರವೇಶಿತಾ
ಅನ್ನಂ ಸಂಕಲಿತಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಧರ್ಮಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ದಿನೇ ದಿನೇ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कन्या निष्कासिता श्रेष्ठा वधूः श्रेष्ठा प्रवेशिता
अन्नं सङ्कलितं श्रेष्ठं धर्मः श्रेष्ठो दिने दिने
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kanyā niṣkāsitā śreṣṭhā vadhūḥ śreṣṭhā praveśitā
annaṃ saṅkalitaṃ śreṣṭhaṃ dharmaḥ śreṣṭho dine dine
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕನ್ಯಾ (कन्या, kanyā) = ಮಗಳು (a daughter)
- ನಿಷ್ಕಾಸಿತಾ (निष्कासिता, niṣkāsitā) = ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ (sent out)
- ಶ್ರೇಷ್ಠಾ (श्रेष्ठा, śreṣṭhā) = ಶ್ರೇಷ್ಠ (best)
- ವಧೂಃ (वधूः, vadhūḥ) = ಸೊಸೆ, ವಧು (a bride)
- ಶ್ರೇಷ್ಠಾ (श्रेष्ठा, śreṣṭhā) = ಶ್ರೇಷ್ಠ (best)
- ಪ್ರವೇಶಿತಾ (प्रवेशिता, praveśitā) = ಒಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡ (brought in)
- ಅನ್ನಂ (अन्नं, annaṃ) = ಅನ್ನ, ಧಾನ್ಯ (grain)
- ಸಂಕಲಿತಂ (सङ्कलितं, saṅkalitaṃ) = ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ, ಕೂಡಿಟ್ಟ (gathered together)
- ಶ್ರೇಷ್ಠಂ (श्रेष्ठं, śreṣṭhaṃ) = ಶ್ರೇಷ್ಠ (best)
- ಧರ್ಮಃ (धर्मः, dharmaḥ) = ಧರ್ಮ (dharma, right conduct)
- ಶ್ರೇಷ್ಠೋ (श्रेष्ठो, śreṣṭho) = ಶ್ರೇಷ್ಠ (ಶ್ರೇಷ್ಠಃ) (best)
- ದಿನೇ (दिने, dine) = ದಿನದಲ್ಲಿ (by the day)
- ದಿನೇ (दिने, dine) = ದಿನದಲ್ಲಿ (by the day)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಒಳಗೆ ಕರೆತಂದ ಸೊಸೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಕೂಡಿಟ್ಟ ಧಾನ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ದಿನ ದಿನ ನಡೆಸುವ ಧರ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A daughter sent out is best. A bride brought in is best. Grain gathered together is best. Dharma, day by day, is best.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಮಾತು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಸೊಸೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಇದು ಪದಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಿದ ಅರ್ಥ, ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
The first line may refer to a daughter married and sent to her husband’s house, and a bride who has come into the home. This is inferred from the words. The verse does not say it directly.
ಸಂಕಲಿತ ಎಂದರೆ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕೂಡಿಸಿದ್ದು. ದಿನೇ ದಿನೇ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ. ಧಾನ್ಯ ಕೂಡಿಡುವುದನ್ನೂ ಧರ್ಮ ಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಒಂದೇ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟದ್ದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಚಮತ್ಕಾರ. ಮುದ್ರಿತ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿತ ಪದದ ಅನುಸ್ವಾರದ ಚುಕ್ಕೆ ಸವೆದಿದೆ. ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sankalita means gathered bit by bit. Dine dine means every day. Putting the storing of grain and the doing of dharma on the same scale is the verse’s stroke. In the printed page the anusvara dot of sankalita is worn away. We have kept the usual form.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 166. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 166. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕಾಳು ಕಾಳಾಗಿ ಕೂಡಿಡುವಂತೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಯೂ ದಿನದ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದಿನದ ಭಕ್ತಿಗಿಂತ ದಿನದ ಸಣ್ಣ ಆಚರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
As grain is stored kernel by kernel, good conduct too grows in small daily acts. The verse says that a small daily practice is worth more than one grand day of devotion.
ಮೊದಲ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಮಾತು ಹಳೆಯ ಕುಟುಂಬದ ಆಚಾರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಅದನ್ನು ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹಂತ ದಾಟುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಎಂದು ಓದಬಹುದು.
The first two lines speak of an old family custom. Today one may read them as the occasions when a whole family happily passes each of its stages.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ