ಕವೀನಾಂ ಮಹತಾಂ ಸೂಕ್ತೈಃ: ಕಿವಿಗೆ ಚುಚ್ಚುವ ಸೂಕ್ತಿ

ಒಂದು ಮಾತು ಯಾರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹೇಳದೆ ಹೋದರೂ, ಅದು ಯಾರಿಗೆ ತಾಗಬೇಕೋ ಅವರಿಗೆ ತಾಗುತ್ತದೆ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸರಿದು ಕುಳಿತರು ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಮಾತನ್ನೇ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಬಾಣದ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಳಗೇ ಇದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕುಪಂಡಿತನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 24 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Falsely Learned, verse 24

ವಿಷಯ: ಗೂಢಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಅದರ ಚುಚ್ಚು · Hidden meaning that pierces

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಕವೀನಾಂ ಮಹತಾಂ ಸೂಕ್ತೈರ್ಗೂಢಾರ್ಥಾನ್ತರಸೂಚಿಭಿಃ ।
ವಿಧ್ಯಮಾನಶ್ರುತೇರ್ಮಾ ಭೂದ್ದುರ್ಜನಸ್ಯ ಕಥಂ ವ್ಯಥಾ ॥

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

कवीनां महतां सूक्तैर्गूढार्थान्तरसूचिभिः ।
विध्यमानश्रुतेर्मा भूद्दुर्जनस्य कथं व्यथा ॥

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

kavīnāṃ mahatāṃ sūktairgūḍhārthāntarasūcibhiḥ |
vidhyamānaśrutermā bhūddurjanasya kathaṃ vyathā ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕವೀನಾಮ್ (कवीनाम्, kavīnām) = ಕವಿಗಳ (of the poets)
ಮಹತಾಮ್ (महताम्, mahatām) = ದೊಡ್ಡವರಾದ (the great)
ಸೂಕ್ತೈಃ (सूक्तैः, sūktaiḥ) = ಸೂಕ್ತಿಗಳಿಂದ (by their well made sayings)
ಗೂಢಾರ್ಥಾನ್ತರಸೂಚಿಭಿಃ (गूढार्थान्तरसूचिभिः, gūḍhārthāntarasūcibhiḥ) = ಒಳಗೆ ಅಡಗಿದ ಬೇರೊಂದು ಅರ್ಥವನ್ನು ತೋರಿಸುವ (which point to a hidden second meaning)
ವಿಧ್ಯಮಾನಶ್ರುತೇಃ (विध्यमानश्रुतेः, vidhyamānaśruteḥ) = ಕಿವಿ ಚುಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ (whose ear is being pierced)
ಮಾ ಭೂತ್ (मा भूत्, mā bhūt) = ಆಗದಿರಲಿ (let there not be)
ದುರ್ಜನಸ್ಯ (दुर्जनस्य, durjanasya) = ದುಷ್ಟನಿಗೆ (for the wicked man)
ಕಥಮ್ (कथम्, katham) = ಹೇಗೆ (how)
ವ್ಯಥಾ (व्यथा, vyathā) = ನೋವು (pain)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ದೊಡ್ಡ ಕವಿಗಳ ಸೂಕ್ತಿಗಳು ಒಳಗೆ ಬೇರೊಂದು ಅರ್ಥವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಕಿವಿ ಚುಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಟನಿಗೆ ನೋವು ಆಗದೆ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತದೆ?

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The sayings of the great poets carry a second meaning hidden inside them. For the wicked man whose ear is being pierced by them, how should there be no pain?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ವಿಧ್ ಎಂಬ ಧಾತು ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುವುದು ಸೂಕ್ತಿ, ಚುಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಿವಿ. ಶ್ರುತಿ ಎಂಬ ಪದದ ಆಯ್ಕೆ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಗಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

The root vidh is for piercing with an arrow. Here what pierces is a verse and what is pierced is an ear. The choice of the word shruti matters: the hearing itself becomes the wound.

ಅರ್ಥಾನ್ತರ ಎಂದರೆ ಬೇರೊಂದು ಅರ್ಥ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೂಕ್ತಿ ಯಾರನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸದೆ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಅದರ ಗುರಿ ತಪ್ಪದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Arthantara is a second meaning. A good saying names nobody and is done. Naming nobody is exactly what keeps its aim true.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 40. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 40. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಾಗಿದರೆ ಅವರು ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಿಟ್ಟು ಆ ಮಾತು ಸರಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಸೂಚನೆ ಆಗಿರಬಹುದು.

When a remark meant as general advice lands squarely on one person, that person takes offence. The offence may be a sign that the remark was accurate.

ಇದನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ನೋಡುವುದೂ ಬೇಕು. ಒಂದು ಮಾತು ನಮಗೆ ಚುಚ್ಚಿದರೆ, ಹೇಳಿದವನ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅದು ಏಕೆ ಚುಚ್ಚಿತು ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು.

It is worth turning round as well. When a remark stings us, before we resent the person who made it we can look at why it stung.