ಕುಭೋಜ್ಯೇನ ದಿನಂ ನಷ್ಟಂ: ಹಾಳಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ಸಂಗತಿಗಳು

ಕುಭೋಜ್ಯೇನ ದಿನಂ ನಷ್ಟಂ ಸುಭಾಷಿತ: ಕೆಟ್ಟ ಊಟದಿಂದ ದಿನ, ಕೆಟ್ಟ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ, ಕೆಟ್ಟ ಮಗನಿಂದ ವಂಶ, ಕೊಡದೆ ಉಳಿದದ್ದು ನಷ್ಟ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಕುಭೋಜ್ಯೇನ ದಿನಂ ನಷ್ಟಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಳಸಿದ ಊಟ ಸಿಕ್ಕ ದಿನ ಎಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಆ ಅನುಭವದಿಂದ ಶುರುಮಾಡಿ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮೂರು ಹಾಳಾಗುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 58 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 58

ವಿಷಯ: ಹಾಳಾಗುವ ನಾಲ್ಕು ಸಂಗತಿಗಳು · Four things that go to waste

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಕುಭೋಜ್ಯೇನ ದಿನಂ ನಷ್ಟಂ ಕುಕಲತ್ರೇಣ ಶರ್ವರೀ
ಕುಪುತ್ರೇಣ ಕುಲಂ ನಷ್ಟಂ ತನ್ನಷ್ಟಂ ಯನ್ನ ದೀಯತೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

कुभोज्येन दिनं नष्टं कुकलत्रेण शर्वरी
कुपुत्रेण कुलं नष्टं तन्नष्टं यन्न दीयते

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

kubhojyena dinaṃ naṣṭaṃ kukalatreṇa śarvarī
kuputreṇa kulaṃ naṣṭaṃ tannaṣṭaṃ yanna dīyate

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಕುಭೋಜ್ಯೇನ (कुभोज्येन, kubhojyena) = ಕೆಟ್ಟ ಊಟದಿಂದ (through bad food)
  • ದಿನಂ (दिनं, dinaṃ) = ಹಗಲು, ದಿನ (the day)
  • ನಷ್ಟಂ (नष्टं, naṣṭaṃ) = ಹಾಳಾಯಿತು (is ruined)
  • ಕುಕಲತ್ರೇಣ (कुकलत्रेण, kukalatreṇa) = ಕೆಟ್ಟ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ (ಕುಕಲತ್ರ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಪತ್ನಿ) (through a bad spouse (kukalatra, a bad wife))
  • ಶರ್ವರೀ (शर्वरी, śarvarī) = ರಾತ್ರಿ (the night)
  • ಕುಪುತ್ರೇಣ (कुपुत्रेण, kuputreṇa) = ಕೆಟ್ಟ ಮಗನಿಂದ (through a bad son)
  • ಕುಲಂ (कुलं, kulaṃ) = ವಂಶ, ಮನೆತನ (the family line)
  • ನಷ್ಟಂ (नष्टं, naṣṭaṃ) = ಹಾಳಾಯಿತು (is ruined)
  • ತನ್ನಷ್ಟಂ (तन्नष्टं, tannaṣṭaṃ) = ಅದೇ ನಷ್ಟ (ತತ್ + ನಷ್ಟಂ) (that is lost (tat + nashtam))
  • ಯನ್ನ (यन्न, yanna) = ಯಾವುದು … ಇಲ್ಲವೋ (ಯತ್ + ನ) (what … not (yat + na))
  • ದೀಯತೇ (दीयते, dīyate) = ಕೊಡುವುದಾಗುತ್ತದೆ, ದಾನವಾಗುತ್ತದೆ (is given)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕೆಟ್ಟ ಊಟದಿಂದ ದಿನ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಟ್ಟ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಟ್ಟ ಮಗನಿಂದ ವಂಶ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೋ ಅದು ನಷ್ಟವೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A bad meal ruins the day. A bad spouse ruins the night. A bad son ruins the family line. What is never given away is lost.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಮೂರು ಸಾಲಿನ ತುಣುಕುಗಳು ಒಂದೇ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿವೆ: ಇಂಥದ್ದರಿಂದ ಇಂಥದ್ದು ನಷ್ಟ. ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ಕವಿ ಸೂತ್ರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಕೊಡದೆ ಉಳಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೇ ನಷ್ಟ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ಲೋಕದ ಚುಚ್ಚು ಇದೆ.

The first three pieces follow one formula: through this, that is ruined. In the fourth the poet turns the formula and calls wealth that is held back the real loss. That is where the verse stings.

ಕುಕಲತ್ರ ಎಂಬ ಪದ ಗಂಡನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬರೆದದ್ದು. ಇಂದು ಇದನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೊಡದ ಒಡನಾಟ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಓದಬಹುದು. ಇದು ನಮ್ಮ ಓದು, ಶ್ಲೋಕದ ನೇರ ಮಾತಲ್ಲ.

The word kukalatra is written from the husband’s point of view. Today it can be read more broadly as company at home that gives no peace. This is our reading, not the verse’s plain statement.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 154. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 154. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿ ಮರುದಿನದ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೂ ನೆರಳು ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ವೈದ್ಯರ ಅನುಭವದ ಮಾತು. ಊಟ, ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ದಿನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.

Many doctors know from experience that a night without peace at home casts a shadow on the next day’s work. Food, sleep and the atmosphere at home set the quality of the day.

ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇಂದಿನ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಹಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದ ಜ್ಞಾನ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕಲಿಸದೆ ಉಳಿದ ಅನುಭವ ತನ್ನೊಂದಿಗೇ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Read today, the last line is not only about money. Knowledge, time and care that are not shared belong to it too. Experience never taught to students disappears along with its owner.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ