ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಎಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಾಳಿ ಹೋದ ಕಡೆಗೆ ಬೇಗ ಬೇಗ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಒಳಗೆ ಇರುವುದು ನೀರು, ಮತ್ತು ಅದು ಬಿದ್ದ ಕಡೆ ಬೆಳೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಆ ಮೋಡಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ನಡಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ, ಒಳಗಿನ ವಸ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ತಿರುವು ಇದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಮುಂಚಂತಶ್ಚಾಪಲರಸಪ್ರಸ್ಥಿತಾಃ ಪಾವನೇ ಪಥಿ ।
ಘನಾ ಇವಾರ್ದ್ರಹೃದಯಾಃ ಸಂತೋ ಜೀವನಹೇತವಃ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
मुञ्चन्तश्चापलरसप्रस्थिताः पावने पथि ।
घना इवार्द्रहृदयाः सन्तो जीवनहेतवः ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
muñcantaścāpalarasaprasthitāḥ pāvane pathi |
ghanā ivārdrahṛdayāḥ santo jīvanahetavaḥ ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮುಂಚಂತಃ (मुञ्चन्तः, muñcantaḥ) = ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವವರು (letting go)
- ಚಾಪಲರಸ- (चापलरस-, cāpalarasa-) = ಚಂಚಲ ಸುಖದ ರುಚಿಯನ್ನು, ಮಿಂಚಿನ ಜೊತೆಗಿರುವ ನೀರನ್ನು (the taste of fickle things, or the water that goes with lightning)
- ಪ್ರಸ್ಥಿತಾಃ (प्रस्थिताः, prasthitāḥ) = ಹೊರಟವರು (set out)
- ಪಾವನೇ (पावने, pāvane) = ಪವಿತ್ರವಾದ (pure)
- ಪಥಿ (पथि, pathi) = ದಾರಿಯಲ್ಲಿ (on the path)
- ಘನಾಃ (घनाः, ghanāḥ) = ಮೋಡಗಳು (clouds)
- ಇವ (इव, iva) = ಹಾಗೆ (like)
- ಆರ್ದ್ರಹೃದಯಾಃ (आर्द्रहृदयाः, ārdrahṛdayāḥ) = ಒದ್ದೆ ಹೃದಯದವರು (those with moist hearts)
- ಸಂತಃ (सन्तः, santaḥ) = ಸಜ್ಜನರು (the good)
- ಜೀವನಹೇತವಃ (जीवनहेतवः, jīvanahetavaḥ) = ಬದುಕಿಗೆ ಕಾರಣರು, ನೀರಿಗೆ ಕಾರಣರು (causes of life, or causes of water)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಚಂಚಲವಾದ ಸುಖದ ರುಚಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪವಿತ್ರವಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟವರು, ಒದ್ದೆ ಹೃದಯದ ಸಜ್ಜನರು. ಅವರು ಮೋಡಗಳ ಹಾಗೆ, ಬದುಕಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರು.
ಮೋಡದ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸಾಲು ಹೀಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಓದುತ್ತೇವೆ. ಮಿಂಚಿನ ಜೊತೆಗಿನ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತ ಗಾಳಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಮೋಡಗಳು ಬದುಕಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
They let go of the taste for fickle pleasures and set out on the pure path. The good, with their moist hearts, are like clouds, and they are the cause of life.
We read the same line a second way, with the clouds in view. Clouds travel the wind’s path, shedding their water along with the lightning, and they give water for life.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಪದಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಅರ್ಥ ಇರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಚಾಪಲ ಎಂದರೆ ಚಂಚಲತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಿಂಚು. ರಸ ಎಂದರೆ ರುಚಿ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀರು. ಪಾವನೇ ಪಥಿ ಎಂದರೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಮೋಡದ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಓದಬಹುದು.
The words of the first line seem to carry two senses. Chapala is fickleness, and also lightning. Rasa is taste, and also water. Pavane pathi is on the pure path, and in the cloud reading it can also be read as on the path of the wind.
ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪದ ಮುಂಚಂತ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಇದ್ದ ಮುಹ್ಯಂತ ಎಂಬ ಓದನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಮುಂಚಂತ ಎಂದರೆ ಬಿಡುತ್ತಿರುವವರು ಅಥವಾ ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವವರು, ಮತ್ತು ಅದು ಎರಡೂ ಓದಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
In the scan of the printed copy the first word reads munchanta. We have dropped the other reading, muhyanta, that this page carried before. Munchanta means those who let go or those who shed, and that fits both readings.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 46. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 46. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇತರರ ಬದುಕಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವರು ಹೊರಗೆ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಳಗಿನ ಒದ್ದೆತನ, ಅಂದರೆ ಕರುಣೆ, ಅವರ ದಾರಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಓದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
Those who help others may look hurried on the outside. We read the moistness within, which is compassion, as what gives their path its meaning.
ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅವಸರದ ನಡುವೆಯೂ ಕರುಣೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿ.
This verse is a mirror for asking ourselves whether compassion survives the hurry of a clinic.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ