ನಿಮೇಷಮಾತ್ರಮಪಿ ತೇ ವಯೋ: ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವ ಕ್ಷಣವೂ ನಿಲ್ಲದ ಆಯಸ್ಸು

ನಿಮೇಷಮಾತ್ರಮಪಿ ತೇ ವಯೋ ಸುಭಾಷಿತ: ಆಯಸ್ಸು ಕ್ಷಣವೂ ನಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಅನಿತ್ಯ ದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ಕೀರ್ತಿಯೊಂದನ್ನೇ ಗಳಿಸು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ನಿಮೇಷಮಾತ್ರಮಪಿ ತೇ ವಯೋ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹಳೆಯ ಕುಟುಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಮಕ್ಕಳು ಎಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವರ್ಷಗಳು ಹೇಗೆ ಉರುಳಿದವು ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ನೆನಪಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ. ಅದೇ ಅನುಭವದಿಂದ ಅದು ಒಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 359 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 359

ವಿಷಯ: ಕ್ಷಣಿಕ ಆಯಸ್ಸು · The fleeting span of life

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನಿಮೇಷಮಾತ್ರಮಪಿ ತೇ ವಯೋ ಗಚ್ಛನ್ನ ತಿಷ್ಠತಿ
ತಸ್ಮಾದ್ದೇಹೇಷ್ವನಿತ್ಯೇಷು ಕೀರ್ತಿಮೇಕಾಮುಪಾರ್ಜಯ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

निमेषमात्रमपि ते वयो गच्छन्न तिष्ठति
तस्माद्देहेष्वनित्येषु कीर्तिमेकामुपार्जय

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

nimeṣamātramapi te vayo gacchanna tiṣṭhati
tasmāddeheṣvanityeṣu kīrtimekāmupārjaya

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ನಿಮೇಷಮಾತ್ರಮಪಿ (निमेषमात्रमपि, nimeṣamātramapi) = ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವಷ್ಟು ಕಾಲವೂ (ನಿಮೇಷಮಾತ್ರಂ + ಅಪಿ) (even for the length of a blink (nimeshamatram + api))
  • ತೇ (ते, te) = ನಿನ್ನ (your)
  • ವಯೋ (वयो, vayo) = ವಯಸ್ಸು, ಆಯಸ್ಸು (age, span of life)
  • ಗಚ್ಛನ್ನ (गच्छन्न, gacchanna) = ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ (ಗಚ್ಛನ್ + ನ) (going on, does not (gacchan + na))
  • ತಿಷ್ಠತಿ (तिष्ठति, tiṣṭhati) = ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ (stay still)
  • ತಸ್ಮಾದ್ದೇಹೇಷ್ವನಿತ್ಯೇಷು (तस्माद्देहेष्वनित्येषु, tasmāddeheṣvanityeṣu) = ಆದ್ದರಿಂದ, ಅನಿತ್ಯವಾದ ದೇಹಗಳಿರುವಾಗ (ತಸ್ಮಾತ್ + ದೇಹೇಷು + ಅನಿತ್ಯೇಷು) (therefore, among impermanent bodies (tasmat + deheshu + anityeshu))
  • ಕೀರ್ತಿಮೇಕಾಮುಪಾರ್ಜಯ (कीर्तिमेकामुपार्जय, kīrtimekāmupārjaya) = ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದನ್ನೇ ಗಳಿಸು (ಕೀರ್ತಿಂ + ಏಕಾಂ + ಉಪಾರ್ಜಯ) (earn fame alone (kirtim + ekam + uparjaya))

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನಿನ್ನ ಆಯಸ್ಸು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವಷ್ಟು ಕ್ಷಣವೂ ನಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನಿತ್ಯವಾದ ದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ಕೀರ್ತಿಯೊಂದನ್ನೇ ಗಳಿಸು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Your span of life does not stay still even for the length of a blink. It goes on and on. Therefore, among bodies that do not last, earn one thing alone: fame.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ನಿಮೇಷ ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವ ಕ್ಷಣ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲದ ಅಳತೆಗೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆ.

Nimesha means the instant of a blink. In Sanskrit it is a usual example of the smallest stretch of time.

ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ತಿರುವು ತಸ್ಮಾತ್ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲ ಸಾಲು ಕಾರಣ, ಎರಡನೆಯದು ತೀರ್ಮಾನ. ಏಕಾಂ ಎಂಬ ಪದ ಹಲವು ಗಳಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದನ್ನೇ ಆರಿಸಿದೆ.

The turn between the two lines lies in the word tasmat. The first line gives the reason, the second the conclusion. The word ekam picks one gain out of many.

ಕೀರ್ತಿ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜನರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

Kirti may here be taken not as publicity alone but as a good name that stays in people’s memory.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 161. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 161. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಉರುಳುವ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಭಯಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಇರುವ ಸಮಯವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರಣ.

There is no need to fear the moments rolling by. It is a good reason to ask once what we are giving our time to.

ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನ ಹೆಸರು ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮುಂದೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೀರ್ತಿಯೊಂದೇ ಗುರಿ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೊಂದದು. ಶ್ಲೋಕದ ಒತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲಿದೆ, ಪ್ರಚಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಓದುತ್ತೇವೆ.

A teacher’s name stays in the work his students go on to do. Fame as the sole aim will not suit everyone. We read the verse as stressing a good name, not publicity.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ