ಪ್ರದಾನಂ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಂ: ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕೊಡುವ, ಹೇಳದೆ ಉಳಿಯುವ ಸಜ್ಜನರು

ಕೆಲವರ ಮನೆಗೆ ಹೋದರೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅದನ್ನು ಸತ್ಕಾರ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಸಜ್ಜನರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಖಡ್ಗದ ಅಲಗಿನ ವ್ರತ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ಉದ್ದವಾದ ವೃತ್ತ. ನೀತಿಶತಕದಲ್ಲೂ ಇದು ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 249 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 249

ವಿಷಯ: ಗುಟ್ಟಿನ ದಾನ, ಮೌನದ ಉಪಕಾರ · Quiet giving, silent kindness

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 34 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಪ್ರದಾನಂ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಂ ಗೃಹಮುಪಗತೇ ಸಂಭ್ರಮವಿಧಿಃ ಪ್ರಿಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಮೌನಂ ಸದಸಿ ಕಥನಂ ನಾಪ್ಯುಪಕೃತೇಃ
ಅನುತ್ಸೇಕೋ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಂ ನಿರಭಿಭವಸಾರಾಃ ಪರಕಥಾಃ ಸತಾಂ ಕೇನೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ವಿಷಮಮಸಿಧಾರಾವ್ರತಮಿದಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

प्रदानं प्रच्छन्नं गृहमुपगते संभ्रमविधिः प्रियं कृत्वा मौनं सदसि कथनं नाप्युपकृतेः
अनुत्सेको लक्ष्म्यां निरभिभवसाराः परकथाः सतां केनोद्दिष्टं विषममसिधाराव्रतमिदम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

pradānaṃ pracchannaṃ gṛhamupagate saṃbhramavidhiḥ priyaṃ kṛtvā maunaṃ sadasi kathanaṃ nāpyupakṛteḥ
anutseko lakṣmyāṃ nirabhibhavasārāḥ parakathāḥ satāṃ kenoddiṣṭaṃ viṣamamasidhārāvratamidam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪ್ರದಾನಂ (प्रदानं, pradānaṃ) = ಕೊಡುವುದು (giving)
ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಂ (प्रच्छन्नं, pracchannaṃ) = ಗುಟ್ಟಾಗಿ (in secret)
ಗೃಹಮುಪಗತೇ (गृहमुपगते, gṛhamupagate) = ಮನೆಗೆ ಬಂದವನಿಗೆ (to one who has come to the house)
ಸಂಭ್ರಮವಿಧಿಃ (संभ्रमविधिः, saṃbhramavidhiḥ) = ಗೌರವದ ಉಪಚಾರ (a courteous welcome)
ಪ್ರಿಯಂ ಕೃತ್ವಾ (प्रियं कृत्वा, priyaṃ kṛtvā) = ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಿ (having done a kindness)
ಮೌನಂ (मौनं, maunaṃ) = ಮೌನ (silence)
ಸದಸಿ (सदसि, sadasi) = ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (in the assembly)
ಕಥನಂ (कथनं, kathanaṃ) = ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು (telling)
ನಾಪ್ಯುಪಕೃತೇಃ (नाप्युपकृतेः, nāpyupakṛteḥ) = ತಾವು ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲ (not even of the favour done)
ಅನುತ್ಸೇಕೋ (अनुत्सेको, anutseko) = ಗರ್ವವಿಲ್ಲದಿರುವುದು (absence of pride)
ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಂ (लक्ष्म्यां, lakṣmyāṃ) = ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ (in wealth)
ನಿರಭಿಭವಸಾರಾಃ (निरभिभवसाराः, nirabhibhavasārāḥ) = ಅವಮಾನವಿಲ್ಲದ ಸಾರವುಳ್ಳ (whose substance holds no insult)
ಪರಕಥಾಃ (परकथाः, parakathāḥ) = ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತು (talk about others)
ಸತಾಂ (सतां, satāṃ) = ಸಜ್ಜನರ (of the good)
ಕೇನೋದ್ದಿಷ್ಟಂ (केनोद्दिष्टं, kenoddiṣṭaṃ) = ಯಾರು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು (who has laid down)
ವಿಷಮಮಸಿಧಾರಾವ್ರತಮಿದಮ್ (विषममसिधाराव्रतमिदम्, viṣamamasidhārāvratamidam) = ಈ ಕಠಿಣವಾದ ಖಡ್ಗದ ಅಲಗಿನ ವ್ರತವನ್ನು (this hard vow of the sword’s edge)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕೊಡುವುದು ಗುಟ್ಟಾಗಿ. ಮನೆಗೆ ಬಂದವರಿಗೆ ಗೌರವದ ಉಪಚಾರ. ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಮೌನ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು. ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ವವಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅವಮಾನವಿಲ್ಲದ ಸಾರ. ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಈ ಕಠಿಣ ಖಡ್ಗದ ಅಲಗಿನ ವ್ರತವನ್ನು ಯಾರು ಉಪದೇಶಿಸಿದರೋ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Giving is done in secret. A guest at the door is welcomed with courtesy. Having done a kindness, they keep silent and do not speak of the favour in company. They are free of pride in wealth, and their talk of others carries no insult. Who, one wonders, laid down for the good this hard vow, like walking on a sword’s edge?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇಲ್ಲಿ ಆರು ಗುಣಗಳು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಬರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸುಲಭದ ಜಾರುವ ಜಾಗ: ಕೊಟ್ಟಾಗ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದು, ಸಿರಿ ಬಂದಾಗ ಗರ್ವಿಸುವುದು.

Six virtues come one upon another. Each is an easy slip: telling of a gift, reminding others of a favour, growing proud when wealth comes.

ನಿರಭಿಭವಸಾರಾಃ ಪರಕಥಾಃ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಓದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸ್ಪಷ್ಟ. ಇತರರ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅವಮಾನದ ಕುಟುಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದೇವೆ.

The reading of nirabhibhavasarah parakathah is a little open. We have taken it to mean that talk about others carries no sting of insult.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 52. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 52. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ಖಂಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ತನ್ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

Today even a good deed is often photographed and shared. The verse does not condemn that, but reminds us that a gift no one knows of keeps its own worth.

ರೋಗಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮುಂದೆ ಕಥೆ ಮಾಡದಿರುವುದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸ. ಅಂಥ ಸಣ್ಣ ಮೌನಗಳೇ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.

Not turning a help given to a patient into a story before colleagues is a small habit. Such small silences build the dignity of a profession.