ಪ್ರಕೃತಿಖಲತ್ವಾದಸತಾಂ ದೋಷ ಇವ: ವಿಷಪುಷ್ಪದ ಸುಗಂಧ

ಊದುಬತ್ತಿಯ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪರಿಮಳ ಮೂಗಿಗೆ ಬಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಮಳ ಒಳ್ಳೆಯದಾದರೆ ವಸ್ತುವೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಎಂದು ನಾವು ಸಹಜವಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಈ ಆರ್ಯಾ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ದುಷ್ಟರ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವೂ ಜನರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯೇ ಎನ್ನುತ್ತದೆ, ವಿಷದ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿಟ್ಟು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 186 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 186

ವಿಷಯ: ದುಷ್ಟರ ಗುಣದ ಅಪಾಯ · The danger in a wicked person’s virtue

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಪ್ರಕೃತಿಖಲತ್ವಾದಸತಾಂ ದೋಷ ಇವ ಗುಣೋಽಪಿ ಬಾಧತೇ ಲೋಕಾನ್
ವಿಷಕುಸುಮಾನಾಂ ಗಂಧಃ ಸುರಭಿರಪಿ ಮನಾಂಸಿ ಮೋಹಯತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

प्रकृतिखलत्वादसतां दोष इव गुणोऽपि बाधते लोकान्
विषकुसुमानां गन्धः सुरभिरपि मनांसि मोहयति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

prakṛtikhalatvādasatāṃ doṣa iva guṇo’pi bādhate lokān
viṣakusumānāṃ gandhaḥ surabhirapi manāṃsi mohayati

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಪ್ರಕೃತಿಖಲತ್ವಾದಸತಾಂ (प्रकृतिखलत्वादसतां, prakṛtikhalatvādasatāṃ) = ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೇ ಖಲರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದುಷ್ಟರ (because of the wicked being crooked by nature)
ದೋಷ (दोष, doṣa) = ದೋಷ (a fault)
ಇವ (इव, iva) = ಹಾಗೆ (as)
ಗುಣೋಽಪಿ (गुणोऽपि, guṇo’pi) = ಗುಣವೂ (even a virtue)
ಬಾಧತೇ (बाधते, bādhate) = ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ (troubles)
ಲೋಕಾನ್ (लोकान्, lokān) = ಜನರನ್ನು (people)
ವಿಷಕುಸುಮಾನಾಂ (विषकुसुमानां, viṣakusumānāṃ) = ವಿಷದ ಹೂವುಗಳ (of poisonous flowers)
ಗಂಧಃ (गन्धः, gandhaḥ) = ಪರಿಮಳ (the scent)
ಸುರಭಿರಪಿ (सुरभिरपि, surabhirapi) = ಸುಗಂಧವಾದರೂ (though sweet)
ಮನಾಂಸಿ (मनांसि, manāṃsi) = ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು (minds)
ಮೋಹಯತಿ (मोहयति, mohayati) = ಮರುಳುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (bewilders)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ದುಷ್ಟರು ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೇ ಕೆಡುಕರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ಗುಣವೂ ದೋಷದಂತೆಯೇ ಜನರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷದ ಹೂವುಗಳ ಪರಿಮಳ ಸುಗಂಧವೇ ಆದರೂ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮರುಳುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Because the wicked are crooked by nature, even their virtue troubles people as their fault does. The scent of poisonous flowers, though sweet, leads minds astray.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಬಾಧತೇ ಎಂದರೆ ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಣ ನಿಜವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಬರುವ ಮೂಲ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವೂ ಕೆಡುಕಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಶ್ಲೋಕದ ಹೇಳಿಕೆ.

Badhate means troubles. The virtue may be real enough. But when its source is bad, the verse says its effect turns bad too.

ಮೋಹಯತಿ ಎಂದರೆ ಮರುಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೂವಿನ ಪರಿಮಳ ಹಿತವಾಗಿಯೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ವಿಷ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪಮೆಯ ಚುರುಕು ಇರುವುದು ಅಲ್ಲಿಯೇ.

Mohayati means bewilders, leads astray. Because the scent is pleasant, the poison behind it goes unseen. The sting of the comparison lies there.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 58. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 58. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಯಾರಾದರೂ ಅತಿ ಸೌಜನ್ಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಅವರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಅದರ ಬೆಲೆ ಅರಿಯುವ ಒಂದು ದಾರಿ.

When someone speaks with great courtesy, it is no fault to glance at their purpose once. Seeing where a kind word comes from is one way of knowing its worth.

ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಸುಗಂಧವೂ ವಿಷವಲ್ಲ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಶಂಕಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Yet not every fragrance is poison. The verse permits a little caution, it does not tell us to suspect everyone.