ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇ ಗುರವಃ ಸ್ತುತ್ಯಾಃ: ಯಾರನ್ನು ಯಾವಾಗ ಹೊಗಳಬೇಕು

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇ ಗುರವಃ ಸ್ತುತ್ಯಾಃ ಸುಭಾಷಿತ: ಗುರುವನ್ನು ಎದುರಿಗೆ, ಮಿತ್ರರನ್ನು ಅಗೋಚರದಲ್ಲಿ, ಸೇವಕರನ್ನು ಕೆಲಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಬೇಕು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇ ಗುರವಃ ಸ್ತುತ್ಯಾಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹೊಗಳಿಕೆಗೂ ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಥಳ ಇದೆ. ಸರಿಯಾದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಂದ ಒಂದು ಮಾತು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ತಪ್ಪಾದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಸುಮ್ಮನೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಯಾರನ್ನು ಯಾವಾಗ ಹೊಗಳಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 273 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 273

ವಿಷಯ: ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಹೊತ್ತು · The timing of praise

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇ ಗುರವಃ ಸ್ತುತ್ಯಾಃ ಪರೋಕ್ಷೇ ಮಿತ್ರಬಾಂಧವಾಃ
ಕರ್ಮಾಂತೇ ದಾಸಭೃತ್ಯಾಶ್ಚ ಪುತ್ರಾ ನೈವ ತಥಾ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

प्रत्यक्षे गुरवः स्तुत्याः परोक्षे मित्रबान्धवाः
कर्मान्ते दासभृत्याश्च पुत्रा नैव तथा स्त्रियः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

pratyakṣe guravaḥ stutyāḥ parokṣe mitrabāndhavāḥ
karmānte dāsabhṛtyāśca putrā naiva tathā striyaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೇ (प्रत्यक्षे, pratyakṣe) = ಎದುರಿನಲ್ಲಿ (in the presence)
  • ಗುರವಃ (गुरवः, guravaḥ) = ಗುರುಗಳು (teachers)
  • ಸ್ತುತ್ಯಾಃ (स्तुत्याः, stutyāḥ) = ಹೊಗಳಲು ಯೋಗ್ಯರು (fit to be praised)
  • ಪರೋಕ್ಷೇ (परोक्षे, parokṣe) = ಅಗೋಚರದಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲದಾಗ (in absence)
  • ಮಿತ್ರಬಾಂಧವಾಃ (मित्रबान्धवाः, mitrabāndhavāḥ) = ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು (friends and kin)
  • ಕರ್ಮಾಂತೇ (कर्मान्ते, karmānte) = ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ (at the end of the work)
  • ದಾಸಭೃತ್ಯಾಶ್ಚ (दासभृत्याश्च, dāsabhṛtyāśca) = ದಾಸರು, ಸೇವಕರು ಕೂಡ (ದಾಸಭೃತ್ಯಾಃ + ಚ) (slaves and servants too (dasabhrityah + cha))
  • ಪುತ್ರಾ (पुत्रा, putrā) = ಮಕ್ಕಳು, ಪುತ್ರರು (sons)
  • ನೈವ (नैव, naiva) = ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ (ನ + ಏವ) (never (na + eva))
  • ತಥಾ (तथा, tathā) = ಹಾಗೆಯೇ (likewise)
  • ಸ್ತ್ರಿಯಃ (स्त्रियः, striyaḥ) = ಸ್ತ್ರೀಯರು (wives, women)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಗುರುಗಳನ್ನು ಅವರ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಬೇಕು. ಮಿತ್ರರನ್ನು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಅವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಬೇಕು. ಸೇವಕರನ್ನು ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಹೊಗಳಬೇಕು. ಪುತ್ರರನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎಂದಿಗೂ ಹೊಗಳಬಾರದು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Teachers are to be praised in their presence. Friends and kin are to be praised in their absence. Servants are to be praised when the work is done. Sons and women, however, are never to be praised.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಮೊದಲ ಮೂರು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಹೊತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ಎದುರೆದುರು ಇಡುವಿಕೆ ಶ್ಲೋಕದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು.

In the first three items each has its own moment. The pairing of pratyaksha and paroksha, in presence and in absence, is the backbone of the verse.

ಕೊನೆಯ ಮಾತಿಗೆ ಶ್ಲೋಕ ಕಾರಣ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹೊಗಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಮನೆಯವರಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನ ಹೆಚ್ಚಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಾವ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಊಹೆ, ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತಲ್ಲ.

The verse gives no reason for its last claim. The thought may be that too much praise breeds complacency at home, but that is our guess and not the verse’s statement.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 159. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 159. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು ಮಾತು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೇರ ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು, ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಾಗ ತಂಡಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ.

In today’s life the first three still hold in a slightly changed form. Direct thanks to teachers, a good word behind a colleague’s back, and thanks to the team once the work is done are good habits.

ಕೊನೆಯ ಮಾತನ್ನು ಅದರ ಕಾಲದ ಮಾತು ಎಂದು ಓದುವುದು ಸರಿ. ಮನೆಯವರ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

It is fair to read the last claim as a saying of its own age. We feel that appreciating the good work of our family at home is no fault.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ