ಸಾಕ್ಷರಂ ಪುರುಷಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ: ಕಲಿತವರನ್ನು ಗೌರವಿಸದವನು

ಸಾಕ್ಷರಂ ಪುರುಷಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುಭಾಷಿತ: ಕಲಿತವನನ್ನು ಕಂಡು ಗೌರವಿಸದವನು ಕೊಂಬು ಗೊರಸಿಲ್ಲದ ಎತ್ತಿನಂತೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಸಾಕ್ಷರಂ ಪುರುಷಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ತರಗತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಬಂದಾಗ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಪದ್ಧತಿ ಈಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಲಿತವರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಗೌರವ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಗುಣ, ಅದು ಕಲಿಸಿದರೂ ಬರುವಂತಹುದಲ್ಲ.

ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಗುಣವಿಲ್ಲದವನನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 155 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 155

ವಿಷಯ: ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಗೌರವ · Respect for the learned

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸಾಕ್ಷರಂ ಪುರುಷಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯೋ ನರೋ ನಾಭಿಮನ್ಯತೇ
ಬಲೀವರ್ದಸಮೋ ಲೋಕೇ ಖುರಶೃಂಗವಿವರ್ಜಿತಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

साक्षरं पुरुषं दृष्ट्वा यो नरो नाभिमन्यते
बलीवर्दसमो लोके खुरशृङ्गविवर्जितः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

sākṣaraṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā yo naro nābhimanyate
balīvardasamo loke khuraśṛṅgavivarjitaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಸಾಕ್ಷರಂ (साक्षरं, sākṣaraṃ) = ಅಕ್ಷರ ಬಲ್ಲ, ಕಲಿತ (lettered, learned)
  • ಪುರುಷಂ (पुरुषं, puruṣaṃ) = ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (person)
  • ದೃಷ್ಟ್ವಾ (दृष्ट्वा, dṛṣṭvā) = ಕಂಡು (having seen)
  • ಯೋ (यो, yo) = ಯಾವ (who)
  • ನರೋ (नरो, naro) = ಮನುಷ್ಯನು (man)
  • ನಾಭಿಮನ್ಯತೇ (नाभिमन्यते, nābhimanyate) = ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ನ ಅಭಿಮನ್ಯತೇ) (does not esteem (na abhimanyate))
  • ಬಲೀವರ್ದಸಮೋ (बलीवर्दसमो, balīvardasamo) = ಎತ್ತಿಗೆ ಸಮನಾದವನು (ಬಲೀವರ್ದ ಸಮಃ) (equal to a bull)
  • ಲೋಕೇ (लोके, loke) = ಲೋಕದಲ್ಲಿ (in the world)
  • ಖುರಶೃಂಗವಿವರ್ಜಿತಃ (खुरशृङ्गविवर्जितः, khuraśṛṅgavivarjitaḥ) = ಗೊರಸು ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಲ್ಲದವನು (without hooves and horns)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡೂ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯ ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೊರಸು ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಲ್ಲದ ಎತ್ತಿನಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The man who sees a learned person and does not esteem him is, in this world, like a bull without hooves and horns.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಅಭಿಮನ್ಯತೇ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸು, ಮನ್ನಿಸು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ಷರ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರ ಬಲ್ಲವನು ಎಂದು ಮೂಲಾರ್ಥ. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

The verb abhimanyate fits the sense of esteeming or honouring here. Saksharam literally means one who knows letters, and we have taken it as an educated person.

ಎತ್ತಿಗೆ ಗೊರಸು ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳೇ ಅದರ ಗಟ್ಟಿತನದ ಗುರುತು. ಅವು ಇಲ್ಲದ ಎತ್ತು ಬರಿಯ ಹೊರೆ ಹೊರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂಬುದು ಹೋಲಿಕೆಯ ಕುಟುಕು. ಈ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಓದಬಹುದು, ಮೇಲಿನ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆ.

To a bull the hooves and horns are the marks of its strength. One without them is a mere beast of burden, and that is the sting of the comparison. The comparison can be read in more than one way, and this is our reading.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 156. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 156. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಯುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಕಲಿಸುವಾಗ ಕಂಡ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಇದು. ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಕಿವಿಗೊಡದವರು ಅದೇ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಮತ್ತೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗೌರವ ಎಂಬುದು ಕಲಿಯುವ ಹಾದಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

This is something one notices when teaching young doctors. Those who do not listen to the experience of seniors often have to repeat the same mistakes themselves. Respect is the first step on the road of learning.

ಗೌರವ ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಒಪ್ಪುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಗೌರವ ತೋರಿಸಬಹುದು. ಶ್ಲೋಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಲ್ಲ.

Respect does not mean agreeing with eyes shut. One can honour a person and still keep the right to ask questions. The verse is against neglect, not against questioning.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ