ಸಂಪತ್ತಯಃ ಪರಾಧೀನಾಃ: ರಾಜಸೇವಕರ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದ ಬದುಕು

ಸಂಪತ್ತಯಃ ಪರಾಧೀನಾಃ ಸುಭಾಷಿತ: ರಾಜಸೇವಕರ ಸಂಪತ್ತು ಪರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಸಂಪತ್ತಯಃ ಪರಾಧೀನಾಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಬೇರೆಯವರ ಮರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವರಿಗೆ ವಿವರಣೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ರಾಜಸೇವಕರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೂರು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪದ್ಯ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ರಾಜಸೇವಕಃ, ಶ್ಲೋಕ 2 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, The King’s Servant, verse 2

ವಿಷಯ: ರಾಜಸೇವಕರ ಸ್ಥಿತಿ · The plight of a king’s servants

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸಂಪತ್ತಯಃ ಪರಾಧೀನಾಃ ಸದಾ ಚಿತ್ತಮನಿರ್ವೃತಮ್
ಸ್ವಜೀವಿತೇಽಪ್ಯವಿಶ್ವಾಸಸ್ತೇಷಾಂ ಯೇ ರಾಜಸೇವಕಾಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सम्पत्तयः पराधीनाः सदा चित्तमनिर्वृतम्
स्वजीवितेऽप्यविश्वासस्तेषां ये राजसेवकाः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

sampattayaḥ parādhīnāḥ sadā cittamanirvṛtam
svajīvite’pyaviśvāsasteṣāṃ ye rājasevakāḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಸಂಪತ್ತಯಃ (सम्पत्तयः, sampattayaḥ) = ಸಂಪತ್ತುಗಳು (riches)
  • ಪರಾಧೀನಾಃ (पराधीनाः, parādhīnāḥ) = ಇತರರ ಅಧೀನ (under another’s control)
  • ಸದಾ (सदा, sadā) = ಸದಾ (always)
  • ಚಿತ್ತಮ್ (चित्तम्, cittam) = ಮನಸ್ಸು (the mind)
  • ಅನಿರ್ವೃತಮ್ (अनिर्वृतम्, anirvṛtam) = ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದ (without peace)
  • ಸ್ವಜೀವಿತೇ (स्वजीविते, svajīvite) = ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ (in one’s own life)
  • ಅಪಿ (अपि, api) = ಕೂಡ (even)
  • ಅವಿಶ್ವಾಸಃ (अविश्वासः, aviśvāsaḥ) = ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (lack of trust)
  • ತೇಷಾಮ್ (तेषाम्, teṣām) = ಅವರಿಗೆ (for them)
  • ಯೇ (ये, ye) = ಯಾರು (who)
  • ರಾಜಸೇವಕಾಃ (राजसेवकाः, rājasevakāḥ) = ರಾಜಸೇವಕರು (servants of a king)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ರಾಜಸೇವಕರ ಸಂಪತ್ತು ಇತರರ ಅಧೀನ. ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದ್ದು. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೂ ಅವರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The riches of a king’s servants lie under another’s control. Their minds are never at peace. They cannot trust even their own lives.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಮೂರು ಮಾತುಗಳೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಸಂಪತ್ತು ಪರಾಧೀನ ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತ, ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತ ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವದ ಮೇಲೂ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ.

The three statements are woven together. Riches under another’s control leave the mind restless, and a restless mind trusts not even its own life.

ಅನಿರ್ವೃತ ಎಂದರೆ ನಿರ್ವೃತಿ ಇಲ್ಲದ, ಅಂದರೆ ಸಮಾಧಾನ ಇಲ್ಲದ ಎಂದು. ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಅಪಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳ ನಂತರ ಇದು ಶಾಂತ ಧ್ವನಿಯ ವಿವರಣೆ.

Anirvrita means without nirvriti, that is, without ease. After the vivid images of danger in the verse before, this is a quiet description.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 139. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 139. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಯಜಮಾನನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ನೋಡಬಹುದು. ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲ ಆಧಾರ ಒಂದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು ಕಷ್ಟ.

Today one may apply this to a job that depends on a single master. When all the supports of life sit in one pair of hands, a calm mind is hard to keep.

ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಆಧಾರ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು: ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಕೌಶಲ. ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಶ್ಲೋಕದ ಧ್ವನಿಯ ಒಂದು ಓದು.

So it is good for a life to have several supports: family, friends, skill. This is no financial advice, only one reading of the verse’s tone.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ