ಸರ್ವಥಾ ವ್ಯವಹರ್ತವ್ಯಂ: ಹೇಗೆ ನಡೆದರೂ ತಪ್ಪು ಹುಡುಕುವವನು

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದಾಗ ಹತ್ತು ಜನ ಹೊಗಳಿದರೂ ಒಬ್ಬ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ ಸಿಂಡರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಯಾರಿಗೂ ಹೊಸದಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುತ್ತು ಬಳಸಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 66 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 66

ವಿಷಯ: ನಿಂದೆಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯವಹಾರವಿಲ್ಲ · No dealings without blame

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸರ್ವಥಾ ವ್ಯವಹರ್ತವ್ಯಂ ಕುತೋ ಹ್ಯವಚನೀಯತಾ
ಯಥಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತಥಾ ವಾಚಾಂ ಸಾಧುತ್ವೇ ದುರ್ಜನೋ ಜನಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सर्वथा व्यवहर्तव्यं कुतो ह्यवचनीयता
यथा स्त्रीणां तथा वाचां साधुत्वे दुर्जनो जनः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

sarvathā vyavahartavyaṃ kuto hyavacanīyatā
yathā strīṇāṃ tathā vācāṃ sādhutve durjano janaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸರ್ವಥಾ (सर्वथा, sarvathā) = ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ (in every way)
ವ್ಯವಹರ್ತವ್ಯಂ (व्यवहर्तव्यं, vyavahartavyaṃ) = ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕು (one must deal with the world)
ಕುತೋ (कुतो, kuto) = ಎಲ್ಲಿಂದ (whence)
ಹ್ಯವಚನೀಯತಾ (ह्यवचनीयता, hyavacanīyatā) = ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ (freedom from reproach)
ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹೇಗೆ (as)
ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ (स्त्रीणां, strīṇāṃ) = ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in the case of women)
ತಥಾ (तथा, tathā) = ಹಾಗೆಯೇ (so)
ವಾಚಾಂ (वाचां, vācāṃ) = ಮಾತುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in the case of words)
ಸಾಧುತ್ವೇ (साधुत्वे, sādhutve) = ಒಳ್ಳೆಯತನದಲ್ಲಿ (in the matter of goodness)
ದುರ್ಜನೋ (दुर्जनो, durjano) = ದುರ್ಜನ (the wicked one)
ಜನಃ (जनः, janaḥ) = ಜನ (the people)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗಾದರೂ ವ್ಯವಹರಿಸಲೇಬೇಕು. ಹಾಗಿರುವಾಗ ನಿಂದೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ. ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಮಾತುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ದುರ್ಜನನೇ ಜನ. ಇದು ಪದಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಅರ್ಥ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

One has to deal with the world in every way, so how can one be free of reproach? As with women, so with words: when goodness is the question, the wicked one is the people. This stays close to the words.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಅವಚನೀಯತಾ ಎಂದರೆ ಯಾರೂ ಏನೂ ಹೇಳಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ, ಅಂದರೆ ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಿರುವುದು. ವ್ಯವಹರಿಸುವವನಿಗೆ ಇದು ಸಿಗದು ಎಂಬುದು ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಮಾತು.

Avachaniyata is the state in which nobody can say anything against one, freedom from reproach. The first line says that one who deals with the world cannot have it.

ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಯ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ನಾವು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳಿದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಏನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ.

Readings of how the comparison in the second line applies may differ a little. We have recorded only what the verse says and added nothing to it.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 55. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 55. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸ್ವಲ್ಪವೂ ನಿಂದೆ ಬರದಂತೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂದು ಹೊರಟರೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮರ್ಶೆ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೊದಲೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

If we set out to live without a trace of blame, we can do nothing at all. Accept in advance that criticism will come, and the work goes on.

ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಟೀಕೆಯೂ ದುರ್ಜನನ ಟೀಕೆಯಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ತಿದ್ದುಪಾಡು ನಿಜವಾದ ಸಹಾಯ. ಟೀಕೆ ಯಾರದು ಮತ್ತು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

But not every criticism is the criticism of a wicked person. In a doctor’s work, a senior’s correction is real help. We must find out whose criticism it is and what it is for.