ಶತ್ರುರ್ದಹತಿ ಸಂಯೋಗೇ: ಶತ್ರುವೂ ಮಿತ್ರನೂ ಸುಡುವ ಎರಡು ರೀತಿ

ಶತ್ರುರ್ದಹತಿ ಸಂಯೋಗೇ ಸುಭಾಷಿತ: ಶತ್ರು ಜೊತೆಗಿದ್ದಾಗ ಸುಡುತ್ತಾನೆ, ಮಿತ್ರ ಅಗಲಿದಾಗ ಸುಡುತ್ತಾನೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಶತ್ರುರ್ದಹತಿ ಸಂಯೋಗೇ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಕಲಿಕೆಯ ದಿನಗಳ ಗೆಳೆಯ ಊರಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋದಾಗ ಮನೆ ಖಾಲಿ ಎನ್ನಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ನೋವನ್ನು ಶತ್ರುವಿನ ನೋವಿನ ಜೊತೆ ಇಟ್ಟು ಒಂದು ಕುಹಕದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 110 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 110

ವಿಷಯ: ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರನ ನೋವು · The pain of enemy and friend

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಶತ್ರುರ್ದಹತಿ ಸಂಯೋಗೇ ವಿಯೋಗೇ ಮಿತ್ರಮಪ್ಯಹೋ
ಉಭಯೋರ್ದುಃಖದಾಯಿತ್ವಂ ಕೋ ಭೇದಃ ಶತ್ರುಮಿತ್ರಯೋಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

शत्रुर्दहति संयोगे वियोगे मित्रमप्यहो
उभयोर्दुःखदायित्वं को भेदः शत्रुमित्रयोः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

śatrurdahati saṃyoge viyoge mitramapyaho
ubhayorduḥkhadāyitvaṃ ko bhedaḥ śatrumitrayoḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಶತ್ರುರ್ದಹತಿ (शत्रुर्दहति, śatrurdahati) = ಶತ್ರು ಸುಡುತ್ತಾನೆ (ಶತ್ರುಃ + ದಹತಿ) (the enemy burns)
  • ಸಂಯೋಗೇ (संयोगे, saṃyoge) = ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (in company)
  • ವಿಯೋಗೇ (वियोगे, viyoge) = ಅಗಲಿದಾಗ (in separation)
  • ಮಿತ್ರಮಪ್ಯಹೋ (मित्रमप्यहो, mitramapyaho) = ಮಿತ್ರನೂ ಅಯ್ಯೋ (ಮಿತ್ರಂ + ಅಪಿ + ಅಹೋ) (the friend too, alas)
  • ಉಭಯೋರ್ದುಃಖದಾಯಿತ್ವಂ (उभयोर्दुःखदायित्वं, ubhayorduḥkhadāyitvaṃ) = ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ದುಃಖ ಕೊಡುವ ಗುಣ (ಉಭಯೋಃ + ದುಃಖದಾಯಿತ್ವಂ) (the pain-giving nature of both)
  • ಕೋ (को, ko) = ಏನು (what)
  • ಭೇದಃ (भेदः, bhedaḥ) = ವ್ಯತ್ಯಾಸ (difference)
  • ಶತ್ರುಮಿತ್ರಯೋಃ (शत्रुमित्रयोः, śatrumitrayoḥ) = ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರ ನಡುವೆ (between enemy and friend)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಶತ್ರು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸುಡುತ್ತಾನೆ. ಮಿತ್ರನಾದರೋ ಅಗಲಿದಾಗ ಸುಡುತ್ತಾನೆ, ಅಯ್ಯೋ. ಇಬ್ಬರೂ ದುಃಖ ಕೊಡುವುದಾದರೆ ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನು?

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The enemy burns us when he is near. The friend, alas, burns us when he is away. If both give pain, what is the difference between enemy and friend?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದು ಗಂಭೀರ ತೀರ್ಮಾನವಲ್ಲ. ಹಾಸ್ಯ ಬೆರೆತ ಚಮತ್ಕಾರದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಶತ್ರುವಿನ ನೋವು ಜೊತೆಗಿದ್ದಾಗ, ಮಿತ್ರನ ನೋವು ದೂರವಾದಾಗ ಎಂಬ ಉಲ್ಟಾ ಹೋಲಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ತಿರುವು.

This is not a grave conclusion. It is a witty question with a smile in it. The turn lies in the reversed comparison: the enemy hurts when near, the friend when far.

ದಹತಿ ಎಂದರೆ ಸುಡುವುದು. ಸಂಯೋಗದ ತಾಪ ಮತ್ತು ವಿಯೋಗದ ತಾಪ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಎದುರಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ.

Dahati means burns. The words samyoga, union, and viyoga, separation, are set against each other like a pair.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಮಿತ್ರ ಪದಗಳು ದ್ವಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವು. ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ನಾವು ಮುದ್ರಣವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ.

In the digital text the words mitra and shatrumitra carried a doubled t. The printed book does not have it. We have followed the print.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 155. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 155. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹತ್ತಿರದವರ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವು ನಿಜ. ರೋಗಿಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲೂ ಇದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವ ಬದಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

The pain of parting from someone close is real. It shows in a patient’s family too. Acknowledging it rather than brushing it aside is the first step.

ಆದರೆ ನೋವು ಇದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶತ್ರು ಒಂದೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಿತ್ರನ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ, ಶತ್ರುವಿನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದ ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಾವು ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬಹುದು.

But pain alone does not make friend and enemy the same. The pain of a friend’s absence has love in it, the pain of an enemy’s presence has none. This is how we might answer the verse’s question.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ