ಸ್ವಗುಣಾನಿವ ಪರದೋಷಾನ್: ಇಲ್ಲದ ದೋಷವನ್ನೂ ಗುಣದಂತೆ ಹೇಳುವವರು

ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕ್ಯಾಂಟೀನಿನಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಯಾರೋ ಗೈರುಹಾಜರಾದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತು ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರ ಧ್ವನಿ ತಂತಾನೇ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಏರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಸುಮ್ಮನೆ ತಮ್ಮ ಕಪ್ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜನರನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ಇಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ರಚನೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 184 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 184

ವಿಷಯ: ಇತರರ ದೋಷ, ಇಲ್ಲದ ದೋಷ · Real faults and invented ones

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸ್ವಗುಣಾನಿವ ಪರದೋಷಾನ್ವಕ್ತುಂ ನ ಸತೋಽಪಿ ಶಕ್ನುವಂತಿ ಬುಧಾಃ
ಸ್ವಗುಣಾನಿವ ಪರದೋಷಾನಸತೋಽಪಿ ಖಲಾಸ್ತು ಕಥಯಂತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

स्वगुणानिव परदोषान्वक्तुं न सतोऽपि शक्नुवन्ति बुधाः
स्वगुणानिव परदोषानसतोऽपि खलास्तु कथयन्ति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

svaguṇāniva paradoṣānvaktuṃ na sato’pi śaknuvanti budhāḥ
svaguṇāniva paradoṣānasato’pi khalāstu kathayanti

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸ್ವಗುಣಾನಿವ (स्वगुणानिव, svaguṇāniva) = ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ (as if they were one’s own merits)
ಪರದೋಷಾನ್ವಕ್ತುಂ (परदोषान्वक्तुं, paradoṣānvaktuṃ) = ಇತರರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು (to speak of the faults of others)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ಸತೋಽಪಿ (सतोऽपि, sato’pi) = ಇದ್ದರೂ ಸಹ (even when real)
ಶಕ್ನುವಂತಿ (शक्नुवन्ति, śaknuvanti) = ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ (are able)
ಬುಧಾಃ (बुधाः, budhāḥ) = ತಿಳಿದವರು (the wise)
ಸ್ವಗುಣಾನಿವ (स्वगुणानिव, svaguṇāniva) = ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳಂತೆ (as if they were one’s own merits)
ಪರದೋಷಾನಸತೋಽಪಿ (परदोषानसतोऽपि, paradoṣānasato’pi) = ಇತರರ ದೋಷಗಳನ್ನು, ಇಲ್ಲದವುಗಳನ್ನೂ (the faults of others, even the unreal ones)
ಖಲಾಸ್ತು (खलास्तु, khalāstu) = ಖಲರಾದರೋ (the crooked, however)
ಕಥಯಂತಿ (कथयन्ति, kathayanti) = ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (tell)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ತಿಳಿದವರು ಇತರರ ದೋಷಗಳನ್ನು, ಅವು ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ಹೇಳಲಾರರು. ಆದರೆ ಖಲರು ಇಲ್ಲದ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The wise cannot speak of the faults of others, even real ones, the way one speaks of one’s own merits. But the crooked tell of the faults of others, even unreal ones, as if they were their own merits.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಎರಡೂ ಸಾಲುಗಳು ಒಂದೇ ಮಾತಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ: ಸ್ವಗುಣಾನಿವ ಪರದೋಷಾನ್. ಒಂದೇ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಎರಡೂ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಕವಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ ಅಂದರೆ ಇರುವ ದೋಷ, ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಅಸತ್ ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲದ ದೋಷ.

Both lines open with the same words: svagunaniva paradoshan. By setting one phrase in both lines the poet turns the sense around. In the first line sat is a real fault, in the second asat is an unreal one.

ಇವ ಎಂದರೆ ಹಾಗೆ, ಅಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆ. ತಮ್ಮ ಗುಣವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಇರುವ ಹುರುಪಿನಂತೆ ಎಂದು ಓದಿದರೆ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಇದು ನಮ್ಮ ವಿವರಣೆ, ಶ್ಲೋಕ ಹುರುಪು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.

Iva means like, a comparison. The sense is clear if one reads it as the zest with which one speaks of one’s own merits. That is our reading, the verse does not use a word for zest.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 58. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 58. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇತರರ ತಪ್ಪನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸುಖ ಇದೆ. ಆ ಸುಖವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರೆ ಮಾತನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಸುಲಭ.

There is a small pleasure in telling the faults of others. Once that pleasure is recognised it is easier to stop talking.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ ನಿಜವಾದ ತಪ್ಪನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಗತ್ಯ. ಆಗ ಅದನ್ನು ರೋಗಿಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತಣ್ಣಗೆ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ.

In a medical discussion it is sometimes necessary to name a colleague’s real error. Then there is a difference between saying it coolly for the patient’s sake and saying it with relish.