ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮನೆ ಎನ್ನಲು ಏನು ಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಯೇ. ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಛಾವಣಿ ಇದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ವಾಸಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ಬರೀ ಕಟ್ಟಡ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಇಂಥ ಮೂರು ಪದಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ನಿಜವಾದ ಲಕ್ಷಣ ಏನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮನೆ, ಭೋಗ್ಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಮೂರು ಪದಗಳು ಅವು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ತದ್ಗೃಹಂ ಯತ್ರ ವಸತಿಸ್ತದ್ಭೋಗ್ಯಂ ಯೇನ ಜೀವತಿ
ತನ್ಮುಕ್ತಯೇ ಯದೇವೋಕ್ತಂ ಜ್ಞಾನಮಜ್ಞಾನಮನ್ಯಥಾ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
तद्गृहं यत्र वसतिस्तद्भोग्यं येन जीवति
तन्मुक्तये यदेवोक्तं ज्ञानमज्ञानमन्यथा
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
tadgṛhaṃ yatra vasatistadbhogyaṃ yena jīvati
tanmuktaye yadevoktaṃ jñānamajñānamanyathā
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತದ್ಗೃಹಂ (तद्गृहं, tadgṛhaṃ) = ಅದು ಮನೆ (ತತ್ ಗೃಹಂ) (that is a house)
- ಯತ್ರ (यत्र, yatra) = ಎಲ್ಲಿ (where)
- ವಸತಿಸ್ತದ್ಭೋಗ್ಯಂ (वसतिस्तद्भोग्यं, vasatistadbhogyaṃ) = ವಾಸ ಇರುವುದು, ಅದು ಭೋಗ್ಯ (ವಸತಿಃ ತತ್ ಭೋಗ್ಯಂ) (one dwells, that is what is to be enjoyed)
- ಯೇನ (येन, yena) = ಯಾವುದರಿಂದ (by which)
- ಜೀವತಿ (जीवति, jīvati) = ಬದುಕುತ್ತಾನೆ (one lives)
- ತನ್ಮುಕ್ತಯೇ (तन्मुक्तये, tanmuktaye) = ಅದು ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ (ತತ್ ಮುಕ್ತಯೇ) (that, for liberation)
- ಯದೇವೋಕ್ತಂ (यदेवोक्तं, yadevoktaṃ) = ಯಾವುದನ್ನೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯೋ (ಯತ್ ಏವ ಉಕ್ತಂ) (which alone is said)
- ಜ್ಞಾನಮಜ್ಞಾನಮನ್ಯಥಾ (ज्ञानमज्ञानमन्यथा, jñānamajñānamanyathā) = ಅದು ಜ್ಞಾನ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯದು ಅಜ್ಞಾನ (ಜ್ಞಾನಂ ಅಜ್ಞಾನಂ ಅನ್ಯಥಾ) (that is knowledge, otherwise it is ignorance)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದೆಯೋ ಅದೇ ಮನೆ. ಯಾವುದರಿಂದ ಬದುಕು ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ ಭೋಗ್ಯ. ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯೋ ಅದೇ ಜ್ಞಾನ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯದು ಅಜ್ಞಾನ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Where one dwells, that is the house. That by which one lives is what is to be enjoyed. What is said to be for liberation, that alone is knowledge. Anything else is ignorance.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೂರು ಖಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೂಪ ಇದೆ. ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅದರ ಕೆಲಸದಿಂದಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಣ ಹೇಳುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ ವಸತಿ ಇಲ್ಲದ ಮನೆ ಮನೆಯೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಬರುತ್ತದೆ.
All three parts follow one pattern. The verse takes a word and defines it by what it does. So the sting is that a house without dwelling is no house.
ಮೂರನೆಯ ವಾಕ್ಯ ಬಹಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೇದಾಂತದ ಸ್ವರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಒಯ್ಯುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಎಂದು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಥ ಹೇಳಲು ನಮಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ.
The third sentence is very compressed. We have read jnana here as the understanding that leads to liberation. We would not venture a further meaning.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 166. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 166. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಟ್ಟಡ ಮನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯದೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದವರಿಗೆ ಒಂದು ಸೌಮ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಕೇಳಿಸಬಹುದು.
The remark that a building without dwelling is not a home may sound like a gentle warning to those who bury themselves in work and spend no time with family.
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅದರ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಳೆಯುವ ಈ ದೃಷ್ಟಿ ಓದುವವರಿಗೂ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ನಾವು ಕಲಿತದ್ದು ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಗಾಗ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
The habit of measuring knowledge by its purpose suits any student. It is good to ask now and then what our learning does for our living.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ