ವರ್ಣಸ್ಥಂ ಗುರುಲಾಘವಂ ನ ಗಣಯತಿ: ಐವರ ಒಂದೇ ನಡೆ

ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಉತ್ತರ ಪತ್ರಿಕೆ ತಿದ್ದುವವನು ಯಾವ ಉತ್ತರ ಎಷ್ಟು ತೂಕದ್ದು ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು. ತೂಕವನ್ನೇ ಗಮನಿಸದವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಂಕ ಸಿಕ್ಕರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಕವಿತೆಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಐವರನ್ನು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 276 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 276

ವಿಷಯ: ತೂಕ ನೋಡದ ಐವರು · Five who weigh nothing

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಶ್ಲೋಕ (ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ) · A two-line verse (exact metre name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವರ್ಣಸ್ಥಂ ಗುರುಲಾಘವಂ ನ ಗಣಯತ್ಯಾಶಂಕತೇ ನ ಕ್ವಚಿದ್ರೂಪಂ ನೈವ ಪರೀಕ್ಷತೇ ನ ಪುರುಷಂ ವೃತ್ತೇಷು ವಾರ್ತಾ ಕುತಃ
ಕಷ್ಟಂ ನಾಯಶಸೋ ಬಿಭೇತಿ ಮಹತೋ ನೈವಾಪಶಬ್ದಾಂತರಾನ್ಮೃತ್ಯುರ್ಮೂರ್ಖಕವಿಃ ಖಲಃ ಕುನೃಪತಿಶ್ಚೌರಸ್ಯ ತುಲ್ಯಕ್ರಿಯಾಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

वर्णस्थं गुरुलाघवं न गणयत्याशङ्कते न क्वचिद्रूपं नैव परीक्षते न पुरुषं वृत्तेषु वार्ता कुतः
कष्टं नायशसो बिभेति महतो नैवापशब्दान्तरान्मृत्युर्मूर्खकविः खलः कुनृपतिश्चौरस्य तुल्यक्रियाः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

varṇasthaṃ gurulāghavaṃ na gaṇayatyāśaṅkate na kvacidrūpaṃ naiva parīkṣate na puruṣaṃ vṛtteṣu vārtā kutaḥ
kaṣṭaṃ nāyaśaso bibheti mahato naivāpaśabdāntarānmṛtyurmūrkhakaviḥ khalaḥ kunṛpatiścaurasya tulyakriyāḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವರ್ಣಸ್ಥಂ ಗುರುಲಾಘವಂ (वर्णस्थं गुरुलाघवं, varṇasthaṃ gurulāghavaṃ) = ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿರುವ ಗುರು ಲಘುವನ್ನು, ಹಿರಿಮೆ ಕಿರಿಮೆಯನ್ನು (the heavy and light in a letter, and greatness and smallness)
ನ ಗಣಯತ್ಯಾಶಂಕತೇ (न गणयत्याशङ्कते, na gaṇayatyāśaṅkate) = ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂಜುವುದಿಲ್ಲ (does not count, does not fear)
ನ ಕ್ವಚಿದ್ರೂಪಂ (न क्वचिद्रूपं, na kvacidrūpaṃ) = ಎಲ್ಲಿಯೂ ರೂಪವನ್ನು ಅಲ್ಲ (nor anywhere the form)
ನೈವ ಪರೀಕ್ಷತೇ (नैव परीक्षते, naiva parīkṣate) = ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ (nor does he examine)
ನ ಪುರುಷಂ (न पुरुषं, na puruṣaṃ) = ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲ (nor the person)
ವೃತ್ತೇಷು ವಾರ್ತಾ ಕುತಃ (वृत्तेषु वार्ता कुतः, vṛtteṣu vārtā kutaḥ) = ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಮಾತು ಎಲ್ಲಿಂದ, ನಡತೆಯ ಮಾತು ಎಲ್ಲಿಂದ (how can there be talk of metres or of conduct)
ಕಷ್ಟಂ (कष्टं, kaṣṭaṃ) = ಅಯ್ಯೋ ಕಷ್ಟ (alas)
ನಾಯಶಸೋ ಬಿಭೇತಿ (नायशसो बिभेति, nāyaśaso bibheti) = ಅಪಕೀರ್ತಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ (does not fear ill fame)
ಮಹತೋ (महतो, mahato) = ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ (nor the great)
ನೈವಾಪಶಬ್ದಾಂತರಾನ್ಮೃತ್ಯುರ್ಮೂರ್ಖಕವಿಃ (नैवापशब्दान्तरान्मृत्युर्मूर्खकविः, naivāpaśabdāntarānmṛtyurmūrkhakaviḥ) = ತಪ್ಪು ಮಾತಿನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೂ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ, ಮೃತ್ಯು, ಮೂರ್ಖ ಕವಿ (nor the cost of a wrong word: death, the foolish poet)
ಖಲಃ (खलः, khalaḥ) = ದುಷ್ಟ (the wicked man)
ಕುನೃಪತಿಶ್ಚೌರಸ್ಯ (कुनृपतिश्चौरस्य, kunṛpatiścaurasya) = ಕೆಟ್ಟ ರಾಜ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳ (the bad king and the thief)
ತುಲ್ಯಕ್ರಿಯಾಃ (तुल्यक्रियाः, tulyakriyāḥ) = ಸಮಾನ ನಡೆಯವರು (alike in action)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುರು ಲಘುವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಿರಿಮೆ ಕಿರಿಮೆಯನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದರ ರೂಪವನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಮಾತಾಗಲೀ ನಡತೆಯ ಮಾತಾಗಲೀ ಎಲ್ಲಿಂದ. ಅಪಕೀರ್ತಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ, ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೃತ್ಯು, ಮೂರ್ಖ ಕವಿ, ದುಷ್ಟ, ಕೆಟ್ಟ ರಾಜ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳ, ಇವರ ನಡೆ ಒಂದೇ. ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಸಂಧಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯ, ಇದು ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

They do not weigh the heavy and light of letters, nor greatness and smallness. They examine neither the form of anything nor the person. So how can there be talk of metres or of conduct. They do not fear ill fame and do not fear the great. Death, the foolish poet, the wicked man, the bad king and the thief act alike. The joins of a few words allow other readings, and this is the broad sense.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪದಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಅರ್ಥ ಇದೆ. ಗುರು ಲಘು ಎಂದರೆ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಭಾರ ಹಗುರ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿರಿಮೆ ಕಿರಿಮೆ. ವೃತ್ತ ಎಂದರೆ ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಡತೆ. ಕವಿ ಛಂದಸ್ಸು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ದುಷ್ಟ ನಡತೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.

Several words carry two senses. Guru and laghu are heavy and light syllables, and also greatness and smallness. Vritta means both metre and conduct. The poet ignores metre, the wicked man ignores conduct.

ಇಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿರುವುದು ಶ್ಲೋಕದ ಚುರುಕು. ಸಾವು ಯಾರ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರ್ಖ ಕವಿಯೂ ಯಾವ ನಿಯಮವನ್ನೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಈ ಸಂಕಲನದ ಕಿರುನಗೆ.

Adding death to the list is the verse’s sting. Death looks at nobody’s worth, and the foolish poet likewise looks at no rule. Finding a poet in the list is this collection’s small joke.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 62. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 62. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಿಯಮ, ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸದೆ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವವರ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ನಾವೇ ಹಾಗೆ ಆಗದಂತೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Dealing with people who decide without checking rules, standards or the person is hard. So that we do not become like them, we should now and then examine our own judgements.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಉತ್ತರ ಪತ್ರಿಕೆ ತಿದ್ದುವಾಗ, ರೋಗಿಯ ವರದಿ ಓದುವಾಗ ಅಕ್ಷರ ಅಕ್ಷರವೂ ನೋಡುವ ತಾಳ್ಮೆ ಇರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ವೃತ್ತಿಯ ಗೌರವ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

When marking a student’s answer or reading a patient’s report, there must be patience to look at every letter. The verse says by implication that this is respect for the work.