ಯಥಾ ವೃಷ್ಟಿಃ ಸಮುದ್ರೇಷು: ಉಂಡವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಊಟ ಬಡಿಸಿದಂತೆ

ಸಹಾಯ ಬೇಕಾದಾಗ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಕರೆ ಮಾಡಿದ ಗೆಳೆಯ, ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕರೆ ಎತ್ತುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾದ ಅನುಭವ ಅನೇಕರಿಗೆ ಇದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮೊದಲು ಎರಡು ವ್ಯರ್ಥ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ದುಷ್ಟರೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದುರ್ಜನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 71 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Censure of the Wicked, verse 71

ವಿಷಯ: ದುಷ್ಟರೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರೀತಿ · Wasted affection with the wicked

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಯಥಾ ವೃಷ್ಟಿಃ ಸಮುದ್ರೇಷು ಭುಕ್ತಸ್ಯೋಪರಿ ಭೋಜನಮ್
ಏವಂ ಪ್ರೀತಿಃ ಖಲೈಃ ಸಾರ್ಧಮುತ್ಪನ್ನೇಽರ್ಥೇಽವಸೀದತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

यथा वृष्टिः समुद्रेषु भुक्तस्योपरि भोजनम्
एवं प्रीतिः खलैः सार्धमुत्पन्नेऽर्थेऽवसीदति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

yathā vṛṣṭiḥ samudreṣu bhuktasyopari bhojanam
evaṃ prītiḥ khalaiḥ sārdhamutpanne’rthe’vasīdati

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹೇಗೆ (as)
ವೃಷ್ಟಿಃ (वृष्टिः, vṛṣṭiḥ) = ಮಳೆ (rain)
ಸಮುದ್ರೇಷು (समुद्रेषु, samudreṣu) = ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ (in the oceans)
ಭುಕ್ತಸ್ಯೋಪರಿ (भुक्तस्योपरि, bhuktasyopari) = ಉಂಡವನ ಮೇಲೆ (upon one who has eaten)
ಭೋಜನಮ್ (भोजनम्, bhojanam) = ಊಟ (a meal)
ಏವಂ (एवं, evaṃ) = ಹಾಗೆಯೇ (so)
ಪ್ರೀತಿಃ (प्रीतिः, prītiḥ) = ಪ್ರೀತಿ (affection)
ಖಲೈಃ (खलैः, khalaiḥ) = ದುಷ್ಟರ (with the wicked)
ಸಾರ್ಧಮುತ್ಪನ್ನೇಽರ್ಥೇಽವಸೀದತಿ (सार्धमुत्पन्नेऽर्थेऽवसीदति, sārdhamutpanne’rthe’vasīdati) = ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಜನ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ (together, when the purpose has arisen it sinks)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಉಂಡವನ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ಊಟ ಬಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ವ್ಯರ್ಥವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದುಷ್ಟರೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರೀತಿಯೂ ವ್ಯರ್ಥ. ಅವರ ಪ್ರಯೋಜನ ಆದ ಮೇಲೆ ಅದು ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

As rain upon the oceans and a meal served to one who has already eaten are wasted, so is affection with the wicked. Once their purpose is served, it sinks away.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಸಮುದ್ರ ಈಗಾಗಲೇ ತುಂಬಿದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯೂ ಈಗಾಗಲೇ ತುಂಬಿದೆ. ಎರಡೂ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಸಾಮ್ಯ.

The sea is already full and the stomach is already full. What the two examples share is that what is given is not needed by the one who receives it.

ಕೊನೆಯ ಪದಸಮೂಹವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ನಾವು ಪ್ರಯೋಜನ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

Commentators may differ on the last group of words. We have taken it to mean that affection sinks once the purpose has arisen.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 55. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 55. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಅದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಕೃತಜ್ಞತೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಇರುತ್ತದೆ.

When doing a favour, it is good to ask how it will sit with the one who receives it. Helping without expecting thanks keeps the mind at ease.

ಹಾಗೆಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಯಾರಿಗೆ, ಎಷ್ಟು ಮತ್ತು ಯಾವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು.

That does not mean we should stop helping. It is enough to know to whom, how much and with what expectation we are giving.