ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಕುಳಿತು ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಂದು ಸಂಜೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಉರುಳಿಸಿಬಿಡುವುದನ್ನು ಕಂಡವರಿಗೆ ಈ ಭಾವ ಪರಿಚಿತ. ಶ್ರಮ ಸುರಿದವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಕಸಿಯುವಾಗ ಆಗುವ ನೋವು ಬೇರೆಯದೇ.
ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ. ಇದರ ತಿರುವು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಹೊಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ: ಇಂಥ ದುರ್ಜನರನ್ನು ಸಜ್ಜನರಂತೆಯೇ ವಂದ್ಯರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯೇ ಶ್ರಮಂ ಹರ್ತುಮೀಹಂತೇ ಮಹತಾಂ ಚಿರಸಂಭೃತಮ್
ವಂದ್ಯಾಸ್ತೇಽಸರಲಾತ್ಮಾನೋ ದುರ್ಜನಾಃ ಸಜ್ಜನಾ ಇವ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
ये श्रमं हर्तुमीहन्ते महतां चिरसंभृतम्
वन्द्यास्तेऽसरलात्मानो दुर्जनाः सज्जना इव
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ye śramaṃ hartumīhante mahatāṃ cirasaṃbhṛtam
vandyāste’saralātmāno durjanāḥ sajjanā iva
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯೇ (ये, ye) = ಯಾರು (those who)
- ಶ್ರಮಂ (श्रमं, śramaṃ) = ಶ್ರಮವನ್ನು (the toil)
- ಹರ್ತುಮ್ (हर्तुम्, hartum) = ಕಸಿಯಲು (to take away)
- ಈಹಂತೇ (ईहन्ते, īhante) = ಹವಣಿಸುತ್ತಾರೋ (strive)
- ಮಹತಾಮ್ (महताम्, mahatām) = ಹಿರಿಯರ (of the great)
- ಚಿರಸಂಭೃತಮ್ (चिरसंभृतम्, cirasaṃbhṛtam) = ಬಹುಕಾಲ ಕೂಡಿಟ್ಟದ್ದನ್ನು (long gathered)
- ವಂದ್ಯಾಃ (वन्द्याः, vandyāḥ) = ವಂದನೆಗೆ ಅರ್ಹರು (worthy of salutation)
- ತೇ (ते, te) = ಅವರು (they)
- ಅಸರಲಾತ್ಮಾನಃ (असरलात्मानः, asaralātmānaḥ) = ಸರಳವಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನವರು (of crooked nature)
- ದುರ್ಜನಾಃ (दुर्जनाः, durjanāḥ) = ದುರ್ಜನರು (the wicked)
- ಸಜ್ಜನಾಃ (सज्जनाः, sajjanāḥ) = ಸಜ್ಜನರು (the good)
- ಇವ (इव, iva) = ಹಾಗೆ (like)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಿರಿಯರು ಬಹುಕಾಲ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಶ್ರಮವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರು ಹವಣಿಸುತ್ತಾರೋ, ಸರಳವಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ದುರ್ಜನರು ಸಜ್ಜನರಂತೆಯೇ ವಂದನೆಗೆ ಅರ್ಹರು. ಇದು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮಾತು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Those who strive to take away the long-gathered toil of the great, those crooked-natured wicked, are worthy of salutation, just as the good are. The remark is ironic.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ರಮ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ದುಡಿಮೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಆಯಾಸ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಶ್ರಮವನ್ನು ಹರಿಸುವುದು ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಎರಡು ಓದು ಸಾಧ್ಯ. ಹಿರಿಯರ ಫಲವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಅರ್ಥ, ಆಯಾಸ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವಂತೆ ತೋರಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು. ಯಾವುದು ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿತ್ತೋ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ.
The word shrama means both toil and weariness, so taking it away can be read two ways: spoiling the fruit of the great, or seeming to relieve their fatigue. It is hard to say which the poet had in mind.
ಅಸರಳಾತ್ಮ ಎಂದರೆ ನೇರವಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನವನು. ಸಜ್ಜನರಂತೆ ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಕುಟುಕು. ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಗೌರವ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದೆ.
Asaralatma means one whose mind is not straight. The comparison with the good is the sting: the verse says, in the form of praise, that this respect is not truly theirs to receive.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 56. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 56. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೆಡವುವ ಜನ ಇಂದೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಾತಿನ ವೇಗವನ್ನು ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ.
There are people today who can pull down years of work in a single remark. Their speed is no reason to mark down the worth of our own work.
ಹಾಗೆಂದು ಎಲ್ಲ ಟೀಕೆಯೂ ದುರ್ಜನತೆ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಓದಿ ತಪ್ಪು ತೋರಿಸುವ ಹಿರಿಯರ ಮಾತು ಬೇರೆ. ಶ್ರಮ ಕಸಿಯಲು ಮಾತ್ರ ಬಂದವರ ಮಾತು ಬೇರೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸುವುದೇ ವಿವೇಕ.
Not every criticism is wickedness. A senior who reads a thesis and points out an error is one thing. Someone who comes only to take away the labour is another. Telling them apart is the wisdom here.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ