ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿ ನಾಳಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸುವ ಅನುಭವ ಅನೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಹಾಗೆ ಯೋಚಿಸಿ ಏನೂ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸು ಮಾತ್ರ ದಣಿಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಜ್ವರದ ಹೆಸರು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಅರ್ಧ ಜ್ವರವೆಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಧ ಯಾವ ಔಷಧವೂ ಅದನ್ನು ತಣಿಸದು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯುಕ್ತಮುಕ್ತಂ ಪುರಾವಿದ್ಭಿಶ್ಚಿಂತಾ ಜೂರ್ತಿಃ ಸುದಾರುಣಾ
ನ ಭೇಷಜೈರ್ಲಂಘನೈರ್ವಾ ನ ಚಾನ್ಯೈರುಪಶಾಮ್ಯತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
युक्तमुक्तं पुराविद्भिश्चिन्ता जूर्तिः सुदारुणा
न भेषजैर्लङ्घनैर्वा न चान्यैरुपशाम्यति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yuktamuktaṃ purāvidbhiścintā jūrtiḥ sudāruṇā
na bheṣajairlaṅghanairvā na cānyairupaśāmyati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯುಕ್ತಮುಕ್ತಂ (युक्तमुक्तं, yuktamuktaṃ) = ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ (ಯುಕ್ತಂ ಉಕ್ತಂ) (it has been rightly said)
- ಪುರಾವಿದ್ಭಿಶ್ಚಿಂತಾ (पुराविद्भिश्चिन्ता, purāvidbhiścintā) = ಹಳೆಯದನ್ನು ಬಲ್ಲವರಿಂದ, ಚಿಂತೆ (ಪುರಾವಿದ್ಭಿಃ ಚಿಂತಾ) (by those who know of old, worry)
- ಜೂರ್ತಿಃ (जूर्तिः, jūrtiḥ) = ಜ್ವರ (fever)
- ಸುದಾರುಣಾ (सुदारुणा, sudāruṇā) = ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾದದ್ದು (very harsh)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಭೇಷಜೈರ್ಲಂಘನೈರ್ವಾ (भेषजैर्लङ्घनैर्वा, bheṣajairlaṅghanairvā) = ಔಷಧಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ (ಭೇಷಜೈಃ ಲಂಘನೈಃ ವಾ) (by medicines or by fasts)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (nor)
- ಚಾನ್ಯೈರುಪಶಾಮ್ಯತಿ (चान्यैरुपशाम्यति, cānyairupaśāmyati) = ಮತ್ತು ಬೇರೆಯವುಗಳಿಂದ ತಣಿಯುತ್ತದೆ (ಚ ಅನ್ಯೈಃ ಉಪಶಾಮ್ಯತಿ) (and by others does it subside)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಿಂದಿನವರು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಂತೆ ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾದ ಜ್ವರ. ಅದು ಔಷಧಗಳಿಂದಾಗಲಿ ಉಪವಾಸಗಳಿಂದಾಗಲಿ ತಣಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ ತಣಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Those who know the old ways have said it rightly. Worry is a very harsh fever. It subsides neither by medicines nor by fasts. Nor does it subside by other remedies.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಜೂರ್ತಿ ಎಂಬ ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ. ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ ಅದಕ್ಕೆ ಜ್ವರ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾವು ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ.
The word jurti is not a common one. The printed book’s footnote gives it the sense of fever, and we have followed that.
ಲಂಘನ ಎಂದರೆ ಹಳೆಯ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಅಥವಾ ಆಹಾರ ತಗ್ಗಿಸುವುದು. ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಲಂಘನ ಇವೆರಡೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಾಯಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಕವಿ ಜ್ವರದ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಅದೇ ಉಪಾಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Langhana in older medicine means fasting or reducing food. Since medicine and langhana were the usual remedies for fever, the poet carries the fever comparison forward through those very remedies.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 159. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 159. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇದು ಕವಿಯ ಹೋಲಿಕೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ. ಚಿಂತೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದಾಗ ಅದು ನಿಜವಾದ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.
This is a poet’s comparison and not a statement on treatment. When worry becomes severe in life it can also be a real health matter, and that should not be forgotten.
ಚಿಂತೆಯನ್ನು ತಣಿಸಲು ವಸ್ತುಗಳು ಸಾಲದು ಎಂಬ ಭಾವ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿದೆ. ಚಿಂತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೊಂದಿಗಾದರೂ ಮಾತನಾಡುವುದು ಆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹಗುರ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು. ಇದು ನಮ್ಮ ಓದು.
The verse suggests that things alone cannot quiet worry. One may read it as hinting that speaking about worry with someone can lighten the load. This is our reading.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ