ಯಾ ಕುಂದೇಂದುತುಷಾರಹಾರಧವಲಾ: ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ಧ್ಯಾನ

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಬಿಳಿ. ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತಹ ಕುಂದ ಹೂವು, ಚಂದ್ರ, ಮಂಜು, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ, ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ, ಬಿಳಿಯ ಕಮಲ. ಆ ಬಿಳುಪೇ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದ ಬಣ್ಣ.

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವರು ಸಹ ಪೂಜಿಸುವ ಸರಸ್ವತಿ ನನ್ನ ಜಡತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲಿ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಶಾಲೆಗಳ ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇದರಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಾವಾಗ: ಓದಿಗೆ ಮುನ್ನ, ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತೀ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ · Before study, in morning prayer, at Sarasvati Puja

ಪಠಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯ: ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು · About thirty seconds

ಮೂಲ: ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸರಸ್ವತೀ ಧ್ಯಾನ ಶ್ಲೋಕ; ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ಛಂದಸ್ಸು · A traditional meditation verse on Sarasvati; shardulavikridita metre

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಯಾ ಕುಂದೇಂದುತುಷಾರಹಾರಧವಲಾ ಯಾ ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರಾವೃತಾ
ಯಾ ವೀಣಾವರದಂಡಮಂಡಿತಕರಾ ಯಾ ಶ್ವೇತಪದ್ಮಾಸನಾ ।
ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಚ್ಯುತಶಂಕರಪ್ರಭೃತಿಭಿರ್ದೇವೈಃ ಸದಾ ಪೂಜಿತಾ
ಸಾ ಮಾಂ ಪಾತು ಸರಸ್ವತೀ ಭಗವತೀ ನಿಃಶೇಷಜಾಡ್ಯಾಪಹಾ ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

या कुन्देन्दुतुषारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता
या वीणावरदण्डमण्डितकरा या श्वेतपद्मासना ।
या ब्रह्माच्युतशङ्करप्रभृतिभिर्देवैः सदा पूजिता
सा मां पातु सरस्वती भगवती निःशेषजाड्यापहा ॥

ಶ್ಲೋಕ (IAST)

yā kundendutuṣārahāradhavalā yā śubhravastrāvṛtā
yā vīṇāvaradaṇḍamaṇḍitakarā yā śvetapadmāsanā |
yā brahmācyutaśaṅkaraprabhṛtibhirdevaiḥ sadā pūjitā
sā māṃ pātu sarasvatī bhagavatī niḥśeṣajāḍyāpahā ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಯಾ (या, yā) = ಯಾರು (she who)
ಕುಂದೇಂದುತುಷಾರಹಾರಧವಲಾ (कुन्देन्दुतुषारहारधवला, kundendutuṣārahāradhavalā) = ಕುಂದ ಹೂವು, ಚಂದ್ರ, ಮಂಜು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತೆ ಬಿಳುಪಾದವಳು (white as the kunda flower, the moon, frost and a pearl necklace)
ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರಾವೃತಾ (शुभ्रवस्त्रावृता, śubhravastrāvṛtā) = ಶುಭ್ರವಾದ ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವಳು (clad in spotless white)
ವೀಣಾವರದಂಡಮಂಡಿತಕರಾ (वीणावरदण्डमण्डितकरा, vīṇāvaradaṇḍamaṇḍitakarā) = ವೀಣೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಂಡದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಕೈಗಳುಳ್ಳವಳು (whose hands are adorned with the fine neck of the vina)
ಶ್ವೇತಪದ್ಮಾಸನಾ (श्वेतपद्मासना, śvetapadmāsanā) = ಬಿಳಿಯ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತವಳು (seated on a white lotus)
ಬ್ರಹ್ಮಾಚ್ಯುತಶಂಕರಪ್ರಭೃತಿಭಿಃ (ब्रह्माच्युतशङ्करप्रभृतिभिः, brahmācyutaśaṅkaraprabhṛtibhiḥ) = ಬ್ರಹ್ಮ, ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು), ಶಂಕರ ಮೊದಲಾದ (by Brahma, Achyuta, Shankara and others)
ದೇವೈಃ (देवैः, devaiḥ) = ದೇವತೆಗಳಿಂದ (by the gods)
ಸದಾ (सदा, sadā) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
ಪೂಜಿತಾ (पूजिता, pūjitā) = ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವಳು (worshipped)
ಸಾ (सा, sā) = ಅವಳು (she)
ಮಾಮ್ (माम्, mām) = ನನ್ನನ್ನು (me)
ಪಾತು (पातु, pātu) = ಕಾಪಾಡಲಿ (may she protect)
ಭಗವತೀ (भगवती, bhagavatī) = ಪೂಜ್ಯಳಾದ ದೇವಿ (the revered goddess)
ನಿಃಶೇಷಜಾಡ್ಯಾಪಹಾ (निःशेषजाड्यापहा, niḥśeṣajāḍyāpahā) = ಜಡತೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಉಳಿಯದಂತೆ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವಳು (who removes dullness without a trace)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕುಂದ ಹೂವು, ಚಂದ್ರ, ಮಂಜು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗಿರುವ, ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ವೀಣೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಕೈಗಳುಳ್ಳ, ಬಿಳಿಯ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ, ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಶಿವ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ಜಡತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಆ ಭಗವತಿ ಸರಸ್ವತಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

She who is white as the kunda flower, the moon, frost and a string of pearls, who is clad in spotless white, whose hands shine with the vina, who is seated on a white lotus, and who is ever worshipped by Brahma, Vishnu, Shiva and the other gods: may that revered Sarasvati, who removes dullness without a trace, protect me.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse

ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಗೆ ಶುಭ್ರವಸ್ತ್ರಾನ್ವಿತಾ ಎಂಬ ಪಾಠವೂ ಇದೆ. ಆವೃತಾ ಎಂದರೆ ಹೊದ್ದವಳು, ಅನ್ವಿತಾ ಎಂದರೆ ಕೂಡಿದವಳು; ಅರ್ಥ ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ.

The first line is also read ending shubhravastranvita. Avrita means covered and anvita means endowed; the sense is nearly the same.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಆರಂಭದ ಧ್ಯಾನವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕವಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುವ ಆಧಾರ ದುರ್ಬಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಎಂದೇ ಹೇಳಿದ್ದೇವೆ.

The verse serves as the opening meditation of hymns to Sarasvati. The grounds for attributing it to a particular poet are weak, so here it is simply called a traditional verse.

ಜಾಡ್ಯ ಎಂದರೆ ಜಡತೆ: ಸೋಮಾರಿತನ, ಮಂದಬುದ್ಧಿ, ಕಲಿಯಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ಸರಸ್ವತಿ ಅದನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವಳು.

Jadya is inertness: sluggishness, dullness of mind, reluctance to learn. Sarasvati is the one who removes it.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಜಾಡ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ರೂಪ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಗಮನಭಂಗ. ಓದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವ ಮುನ್ನ ಫೋನನ್ನು ಬೇರೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಸರಸ್ವತಿಗೆ ಕೊಡುವ ಒಳ್ಳೆಯ ನೈವೇದ್ಯ.

For today’s student the biggest form of jadya is endless distraction. Leaving the phone in another room before sitting down to study and saying this verse is a fine offering to Sarasvati.

ಬಿಳುಪು ಖಾಲಿತನವೂ ಹೌದು. ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಇರಬೇಕು.

White is also emptiness. To learn something new, some space in the mind must be left empty.