ದೇವೀ ಸೂಕ್ತಮ್: ನಾನೇ ಎಂದು ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತಾನೇ ಹೇಳುವ ವಾಕ್

ವೇದದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೂಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಎಂಟು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವ ಪದ ಒಂದೇ: ಅಹಂ, ನಾನು.

ಅಂಭೃಣ ಋಷಿಯ ಮಗಳು ವಾಕ್ ಈ ಸೂಕ್ತದ ಋಷಿಕೆ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತೀ ಪಾರಾಯಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.

ಮೂಲ: ಋಗ್ವೇದ, ಹತ್ತನೆಯ ಮಂಡಲ, 125ನೆಯ ಸೂಕ್ತ · Rig Veda, book 10, hymn 125

ಋಷಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆ: ವಾಗಾಂಭೃಣೀ ಋಷಿಕೆ; ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ವಾಕ್ ದೇವತೆ · Seer Vak, daughter of Ambhrina; the deity is Vak as the Self

ಪಠಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯ: ಸುಮಾರು ಮೂರು ನಿಮಿಷ · About three minutes

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ

ಓಂ ಅ॒ಹಂ ರು॒ದ್ರೇಭಿ॒ರ್ವಸು॑ಭಿಶ್ಚರಾಮ್ಯ॒ಹಮಾ᳚ದಿ॒ತ್ಯೈರು॒ತ ವಿ॒ಶ್ವದೇ᳚ವೈಃ ।
ಅ॒ಹಂ ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣೋ॒ಭಾ ಬಿ॑ಭರ್ಮ್ಯ॒ಹಮಿಂ᳚ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ಅ॒ಹಮ॒ಶ್ವಿನೋ॒ಭಾ ॥ 1 ॥

ಅ॒ಹಂ ಸೋಮ॑ಮಾಹ॒ನಸಂ᳚ ಬಿಭರ್ಮ್ಯ॒ಹಂ ತ್ವಷ್ಟಾ᳚ರಮು॒ತ ಪೂ॒ಷಣಂ॒ ಭಗಂ᳚ ।
ಅ॒ಹಂ ದ॑ಧಾಮಿ॒ ದ್ರವಿ॑ಣಂ ಹ॒ವಿಷ್ಮ॑ತೇ ಸುಪ್ರಾ॒ವ್ಯೇ॒ ಯೇ॑ 3 ಯಜ॑ಮಾನಾಯ ಸುನ್ವ॒ತೇ ॥ 2 ॥

ಅ॒ಹಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀ᳚ ಸಂ॒ಗಮ॑ನೀ॒ ವಸೂ᳚ನಾಂ ಚಿಕಿ॒ತುಷೀ᳚ ಪ್ರಥ॒ಮಾ ಯ॒ಜ್ಞಿಯಾ᳚ನಾಮ್ ।
ತಾಂ ಮಾ᳚ ದೇ॒ವಾ ವ್ಯ॑ದಧುಃ ಪುರು॒ತ್ರಾ ಭೂರಿ॑ಸ್ಥಾತ್ರಾಂ॒ ಭೂ~ರ್ಯಾ᳚ವೇ॒ಶಯಂ᳚ತೀಮ್ ॥ 3 ॥

ಮಯಾ॒ ಸೋ ಅನ್ನ॑ಮತ್ತಿ ಯೋ ವಿ॒ಪಶ್ಯ॑ತಿ॒ ಯಃ ಪ್ರಾಣಿ॑ತಿ॒ ಯ ಈಂ᳚ ಶೃ॒ಣೋತ್ಯು॒ಕ್ತಮ್ ।
ಅ॒ಮಂ॒ತ॒ವೋ॒ಮಾಂತ ಉಪ॑ಕ್ಷಿಯಂತಿ॒ ಶ್ರು॒ಧಿ ಶ್ರು॑ತಂ ಶ್ರದ್ಧಿ॒ವಂ ತೇ᳚ ವದಾಮಿ ॥ 4 ॥

ಅ॒ಹಮೇ॒ವ ಸ್ವ॒ಯಮಿ॒ದಂ-ವಁದಾ॑ಮಿ॒ ಜುಷ್ಟಂ᳚ ದೇ॒ವೇಭಿ॑ರು॒ತ ಮಾನು॑ಷೇಭಿಃ ।
ಯಂ ಕಾ॒ಮಯೇ॒ ತಂ ತ॑ಮು॒ಗ್ರಂ ಕೃ॑ಣೋಮಿ॒ ತಂ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾಣಂ॒ ತಮೃಷಿಂ॒ ತಂ ಸು॑ಮೇ॒ಧಾಮ್ ॥ 5 ॥

ಅ॒ಹಂ ರು॒ದ್ರಾಯ॒ ಧನು॒ರಾತ॑ನೋಮಿ ಬ್ರಹ್ಮ॒ದ್ವಿಷೇ॒ ಶರ॑ವೇ ಹಂತ॒ ವಾ ಉ॑ ।
ಅ॒ಹಂ ಜನಾ᳚ಯ ಸ॒ಮದಂ᳚ ಕೃಣೋಮ್ಯ॒ಹಂ ದ್ಯಾವಾ᳚ಪೃಥಿ॒ವೀ ಆವಿ॑ವೇಶ ॥ 6 ॥

ಅ॒ಹಂ ಸು॑ವೇ ಪಿ॒ತರ॑ಮಸ್ಯ ಮೂ॒ರ್ಧನ್ ಮಮ॒ ಯೋನಿ॑ರ॒ಪ್ಸ್ವಂ॒ತಃ ಸ॑ಮು॒ದ್ರೇ ।
ತತೋ॒ ವಿತಿ॑ಷ್ಠೇ॒ ಭುವ॒ನಾನು॒ ವಿಶ್ವೋ॒ತಾಮೂಂ ದ್ಯಾಂ-ವಁ॒ರ್ಷ್ಮಣೋಪ॑ ಸ್ಪೃಶಾಮಿ ॥ 7 ॥

ಅ॒ಹಮೇ॒ವ ವಾತ॑ ಇವ॒ ಪ್ರವಾ᳚ಮ್ಯಾ॒-ರಭ॑ಮಾಣಾ॒ ಭುವ॑ನಾನಿ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ ।
ಪ॒ರೋ ದಿ॒ವಾಪರ॒ ಏ॒ನಾ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯೈ-ತಾವ॑ತೀ ಮಹಿ॒ನಾ ಸಂಬ॑ಭೂವ ॥ 8 ॥

ಓಂ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॑ ॥

ಮಂತ್ರಗಳ ಅರ್ಥ

1 ನಾನು ರುದ್ರರೊಡನೆ, ವಸುಗಳೊಡನೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದಿತ್ಯರೊಡನೆ, ವಿಶ್ವೇದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಇರುತ್ತೇನೆ. ಮಿತ್ರ ವರುಣರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ನಾನೇ ಹೊತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದ್ರ ಅಗ್ನಿಯರನ್ನೂ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳಿಬ್ಬರನ್ನೂ ನಾನೇ ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
I move with the Rudras and the Vasus, with the Adityas and all the gods. I uphold both Mitra and Varuna; I uphold Indra and Agni, and both the Ashvins.
2 ಸೋಮವನ್ನು ನಾನು ಹೊತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ತ್ವಷ್ಟೃ, ಪೂಷಣ ಮತ್ತು ಭಗನನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹವಿಸ್ಸು ಅರ್ಪಿಸುವ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸೋಮ ಹಿಂಡುವ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ನಾನು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
I bear Soma, and Tvashtri, Pushan and Bhaga. I grant wealth to the worshipper who offers oblations and devotedly presses the Soma.
3 ನಾನು ರಾಣಿ, ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವವಳು, ಅರಿವುಳ್ಳವಳು, ಪೂಜ್ಯರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಳು. ಅನೇಕ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ನನ್ನನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರಿಸಿದರು.
I am the queen, gatherer of treasures, the knowing one, first among those worthy of worship. The gods have set me in many places, abiding in many homes and entering many forms.
4 ನೋಡುವವನು, ಉಸಿರಾಡುವವನು, ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳುವವನು, ಅನ್ನ ತಿನ್ನುವವನು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನಿಂದಲೇ. ನನ್ನನ್ನು ಅರಿಯದವರು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇಳು, ಕೀರ್ತಿವಂತನೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Through me one eats food, who sees, who breathes, who hears what is spoken. Those who do not know me waste away. Listen, you who are heard of: I tell you what is worthy of faith.
5 ದೇವತೆಗಳೂ ಮನುಷ್ಯರೂ ಇಷ್ಟಪಡುವ ಈ ಮಾತನ್ನು ನಾನೇ ಸ್ವತಃ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಯಾರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೋ ಅವನನ್ನು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ, ಋಷಿಯಾಗಿ, ಸುಮೇಧಸನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
I myself proclaim this, welcome to gods and humans alike. Whom I love, I make mighty; I make him a Brahma, a seer, a man of great wisdom.
6 ಜ್ಞಾನದ ದ್ವೇಷಿಯನ್ನು ಬಾಣದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲು ನಾನೇ ರುದ್ರನ ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೆದೆ ಏರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಜನರಿಗಾಗಿ ನಾನೇ ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆಕಾಶ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ನಾನೇ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.
I string the bow for Rudra, that his arrow may strike the hater of sacred knowledge. I rouse and wage the contest for the people. I have entered both heaven and earth.
7 ಈ ಲೋಕದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯಾದ ಆಕಾಶವನ್ನು ನಾನೇ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮೂಲ ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ.
At the summit of this world I bring forth the father, the sky. My origin is in the waters, within the ocean. From there I spread through all the worlds, and with my body I touch the heaven above.
8 ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತ ನಾನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಬೀಸುತ್ತೇನೆ. ಆಕಾಶಕ್ಕೂ ಆಚೆ, ಈ ಭೂಮಿಗೂ ಆಚೆ, ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ನಾನು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
I blow like the wind, bringing all the worlds into being. Beyond the sky, beyond this earth, so vast have I become by my greatness.
ಶಾಂತಿ ಓಂ ಶಾಂತಿ, ಶಾಂತಿ, ಶಾಂತಿ.
Om, peace, peace, peace.

ಈ ಸೂಕ್ತದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn

ಇದನ್ನು ವಾಗಾಂಭೃಣೀ ಸೂಕ್ತ, ವಾಕ್ ಸೂಕ್ತ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಾತಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿರುವ ಚೈತನ್ಯ. ಶಾಕ್ತ ಪರಂಪರೆ ಇದನ್ನು ದೇವಿಯ ಆತ್ಮಸ್ತುತಿಯಾಗಿ, ಅದ್ವೈತಿಗಳು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ.

It is also called the Vagambhrini Sukta or Vak Sukta. Vak here is not merely speech but the consciousness that upholds all the gods and worlds. The Shakta tradition reads it as the goddess praising herself; Advaitins read it as a declaration of realised selfhood.

ಚಂಡೀಪಾಠ, ಅಂದರೆ ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತೀಯ ಪಾರಾಯಣದ ಆರಂಭ ಅಥವಾ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಲವು ಕಡೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ದೇವೀಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರು.

In many places it is recited at the start or end of the Chandi Patha, the recitation of the Durga Saptashati, where it goes by the name Devi Sukta.

ಎರಡನೆಯ ಮಂತ್ರದ ಸುಪ್ರಾವ್ಯೇ ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಿ ಇರುವ 3 ಎಂಬ ಅಂಕೆ ಪ್ಲುತ, ಅಂದರೆ ಮೂರು ಮಾತ್ರೆಯಷ್ಟು ಎಳೆದು ಹೇಳುವ ಸ್ವರದ ಸೂಚನೆ. ಮೂರನೆಯ ಮಂತ್ರದ ಭೂರ್ಯಾವೇಶಯಂತೀಮ್ ಬಳಿಯ ಚಿಹ್ನೆ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇದೆ.

The numeral 3 beside suprāvye in the second mantra marks pluta, a vowel drawn out to three measures. The mark beside bhūryāveśayantīm in the third mantra is kept as it is in the source copy.

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ ಉಡುಪಿಯ ಅಪ್ರಮೇಯ 2026ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವೇದಸೂಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಓದುವ ಕ್ರಮ: ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗಿನ ಅಡ್ಡಗೆರೆ ಅನುದಾತ್ತ, ಮೇಲಿನ ಲಂಬಗೆರೆ ಸ್ವರಿತ, ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಗೆರೆ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಿತ. ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ.

The accented text follows the 2026 collection of Vedic hymns prepared by Aprameya of Udupi. How to read the marks: a line below a syllable is anudatta, a vertical stroke above is svarita, a double stroke above is the long svarita. Learning from a teacher remains the right way.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಂತ್ರ ನೋಡುವುದು, ಉಸಿರಾಡುವುದು, ಕೇಳುವುದು, ತಿನ್ನುವುದು ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೇ ದೇವಿಯ ಇರುವಿಕೆಯ ಗುರುತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದೇವರನ್ನು ದೂರದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬೇಕಿಲ್ಲ.

The fourth mantra names the most ordinary acts, seeing, breathing, hearing, eating, as the signs of the goddess’s presence. The divine need not be sought in a distant sky.

ವೈದ್ಯರಾಗಿ ನಾವು ದಿನವೂ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ: ಉಸಿರು, ನೋಟ, ಕೇಳುವಿಕೆ, ಹಸಿವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಎಂತಹ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

As physicians we examine these very functions every day: breath, sight, hearing, appetite. Most people realise what a gift each one is only when it is lost.